اموجی ها از کجا آمده اند، چقدر ضروری اند و چرا به یونیکد اضافه شدند؟

احتمالا اموجی ها (Emoji) را میشناسید. شکلک های بامزه ای که در حال حاضر در اکثر گوشی ها یا حداقل برخی اپلیکیشن ها -مثل واتس‌اپ- وجود دارند. اما این شکلک های جالب چه هستند؟ از کجا آمده اند و چطور به این سرعت و تا این حد محبوب و پرطرفدار شده اند؟ چرا اموجی به سرعت در استاندارد یونیکد جای خود را پیدا کرده و چندین سوال دیگر که ممکن است برایتان پیش آمده باشد.

در ادامه مطلب داستان ظهور این شکلک های دوست داشتنی را خواهید خواند.

اوایل ماه جاری میلادی، کنسرسیوم یونیکد (مجموعه ای غیرانتفاعی که اعضایی همچون اپل، گوگل، آی‌بی‌ام، مایکروسافت و بسیاری از شرکت ها و سازمان های شناخته شده از اعضای آن هستند)، نسخه جدیدی از استاندارد یونیکد را تصویب کردند که ۲۵۰ اموجی جدید برای ابزارهای کاربران از جمله موارد تاییدی آن بود. اموجی هایی مانند گلف باز، موتورسیکلت، چتر در کنار ساحل و ... برخی از موارد تاییدی بودند. اما چرا این اموجی ها انتخاب شدند و بقیه نه؟

جواب ساده به این سوال این است که هیچ یک از این ۲۵۰ شکلک جدید از سوی فرد یا افرادی خاص انتخاب نشده اند. در واقع هیچ کمیته ای برای تعیین و تکلیف در خصوص انتخاب شکلک های کیبرد اموجی وجود ندارد! در واقع اموجی فقط یکسری کد هستند که کارکترهایی خاص را در تلفن های هوشمند، تبلت ها و کامپیوترها نمایش می دهند. برای درک این مساله باید کمی به عقب و مشکلات مربوط به تطبیق درک کارکترها در ابزارهای مختلف باز گردیم.

نخستین موردی که باید در مورد کامپیوترها بدانیم این است که آنها واقعا درک صحیحی از کارکترها و نوشته ها ندارند. کامپیوترها فقط اعداد را می فهمند. برای مثال وقتی که شما یک پیامک برای دوستتان ارسال می کنید، گوشی شما کلمات و حروف را به اعداد (بخوانید بیت و بایت ها) تبدیل می کند و سپس آنها را ارسال می کند. در مقصد، این اعداد دوباره به کارکترهای مربوطه تبدیل شده و به نمایش در می آیند.

این سیستم یونیکد نامیده می شود. سیستم استانداردی که برای تبدیل اعداد به کارکترها تعیین شده و به شما اجازه می دهد از یک آیفون برای یک تلفن اندرویدی پیامک یا پیام چندرسانه ای ارسال کنید. نوشته ها همه به صورت یکدست در تمام دستگاه ها نمایش داده می شوند. البته با فونت و سایز متفاوتی که در هر ابزار مشخص شده. اما معانی یکی هستند.

کنسرسیوم یونیکد، نمادهای بین المللی زیادی را تصویب کرده و برای هر یک کدی خاص اختصاص داده است. همه کامپیوترها و ابزارهای الکترونیکی که از یونیکد پشتیبانی می کنند، با دریافت هر یک از کدها، کارکتر مربوطه را نمایش می دهد. حروف اصلی زبان ها، اعداد و علائم نگارشی بخشی از این کارکترها هستند. اما یونیکد فقط آنها را در بر نمی گیرد. علائم مخصوص، یا کارکترهای آوایی در چینی، پیکتوگرام ها و اموجی ها نیز جزو مواردی هستند که در یونیکد تعریف شده اند.

البته هر نماد یا کارکتری نمی تواند به یونیکد اضافه شود. مارک دیویس رئیس کنسرسیوم یونیکد در این باره میگوید: بزرگترین چالش بر سر تصمیم گیری در خصوص تشخیص یک نماد به عنوان کارکتری قابل تعمیم در یونیکد، تنها گستره کاربری آن در ارتباطات نیست؛ اما اینطور هم نیست که شما یک نماد برای شرکت یا سازمانی طراحی کنید و سپس آن را برای ثبت در یونیکد پیشنهاد کنید. شما باید ثابت کنید که عدم وجود نماد یا آرم مربوطه در یونیکد، مشکل ایجاد می کند و در ارتباطات گروهی عظیم یا مهم مشکل ایجاد می کند. و حتی اگر بتوانید چنین موردی را اثبات کنید، ممکن است چند سال طول بکشد تا درخواست تان قبول و نتیجه تثبیت آن را در عمل ببینید.

به عنوان مثال، کارکترهای زبان هیروگلیف که برای هزاران سال زبان مصریان باستان بوده و مدتها از سوی دانش پژوهان زیادی مورد تحقیق بود، تنها سه سال است که به یونیکد اضافه شده.

با توجه به معیارهای اشاره شده، شاید اضافه شدن یک مجموعه بزرگ از اموجی ها در یونیکد کمی غیرقابل قبول به نظر برسد. اموجی ها جالبند، اما آیا آنقدر هم ضروری هستند؟ پاسخ به طور قطع مثبت است.

اموجی ها برای ارتباطات انسانی ضروری اند. با این پیش زمینه، شاید توضیح اینکه چرا یونیکد نماد هات داگ، یک روح سرگردان و ... را به راحتی قبول کرده، آسان باشد. اموجی ها ثابت کرده اند که ضروری اند.

در واقع اموجی ها تا قبل از سال ۲۰۱۰ به صورت رسمی در یونیکد به حساب نمی آمدند. آنها نمادهایی رنگی و جذاب بودند که از سال ۱۹۹۸ بخشی از فرهنگ ارتباطی تلفنی ژاپنی ها را تشکیل می دادند. در آن زمان ژاپنی ها از نرم افزاری محلی بر روی تلفن هایشان استفاده می کردند که بتوانند از اموجی ها استفاده کنند. در مدت کوتاهی میلیونها تلفن در ژاپن توسط اپراتورها به صورت پیشفرض به نرم افزارهایی که کتابخانه ای عظیم از اموجی ها را در خود داشتند، مجهز شده و به بازار عرضه شدند.

اما مشکل از آنجا شروع شد که تلفن های خارج از ژاپن، درکی از اموجی ها نداشتند. به این خاطر که اموجی هنوز بخشی از یونیکد نبود و تنها برای تلفن های ژاپنی و آن هم با استفاده از نرم افزاری محلی قابل فهم بود. به این معنی که اگر یک ژاپنی با گوشی اش برای دوست آمریکایی اش پیامی حاوی اموجی می فرستاد، کارکتر اموجی در تلفن مقصد دیده نمی شد یا نامفهوم بود. احتمالا شما هم در صورت داشتن گوشی های سونی اریکسون -که چند سال پیش در بازارهای ایران وجود داشتند،- چنین تجربه ای را داشته اید. در این صورت اگر پیامی حاوی شکلک های اختصاصی گوشی سونی اریکسون تان، برای دوستی که گوشی نوکیا داشت می فرستادید، او چیزی دریافت نمی کرد!

در سال ۲۰۱۰ که یونیکد به نسخه 6.0 ارتقا یافت و کتابخانه ای شامل ۷۲۲ اموجی را -که بیشترین استفاده را در میان سه اپراتور اصلی تلفن های همراه در ژاپن داشتند- اضافه کرد. یونیکد اما هیچیک از کارکترها را طراحی نکرد. در واقع اموجی ها از گوشی ای به گوشی دیگر اندکی در طراحی متفاوت بودند. چرا که اموجی ها همانند حروف هستند. همانطور که حروف را می توان در ابزارهای مختلف با فونت ها و سایزهای متفاوت مشاهده کرد، اموجی هم در ابزارهای مختلف ظواهر متفاوتی دارند. بر خلاف سایر نمادهای رایج که در خصوص مراحل و ضوابط اضافه شدنشان به یونیکد بحث شد، اموجی ها بخاطر استفاده فراگیرشان در ژاپن به استاندارد یونیکد اضافه شدند تا در سایر نقاط دنیا هم کاربران بتوانند از آنها استفاده کنند.

آخرین نسخه اموجی ها در نسخه 7.0 یونیکد اضافه شدند. واقعیت این است که اضافه شدن اموجی به یونیکد، مانند اضافه شدن یک حرف جدید به حروف الفباست.

نهایتا همه باید بدانیم که عدم وجود اموجی در یونیکد، شکافی عمیق در ارتباطات ما ایجاد می کند. هر چند که ممکن است برای ورودشان به ارتباطات رسمی مان هنوز آماده نباشیم، اما نبود اموجی ها به مانند عدم وجود یکی از حروف الفبا در ارتباطات متنی روزمرهٔ ما اختلال ایجاد می کند.