از سراب تا واقعیت؛ تولید موبایل برندهای معروف در ایران؟

طرح رجیستری موبایل در ۲۸ مهرماه رسماً اجرا می شود و مشخصاً عملی شدن این طرح، بی‌تاثیر بر بازار تلفن‌همراه ایران نخواهد بود، این در حالیست که دولت و نهادهای مربوطه به دنبال این هستند تا پس‌لرزه‌های طرح رجیستری را مهار کنند. یکی از همین تلاش‌ها انجام مذاکرتی پیرامون تولید تلفن‌همراه از سوی برندهای معروف در داخل کشور است که وزیر ارتباطات دیروز از آن خبر داد.

«محمدجواد آذری جهرمی» باور دارد مذاکراتی که در جهت مقابله با قاچاق کالا صورت خواهد گرفت، مستلزم تسهیل شرایط برای تولیدکنندگان است. وی در این مورد خاطر نشان کرد:

«باید شرایطی را فراهم کنیم که تولید کنندگان تلفن‌همراه با توجه به بازار گسترده ای که در ایران وجود دارد خط تولیدشان را در کشورمان ایجاد کنند و از طرفی صادرات به منطقه را هم داشته باشند. ما منتظر ارائه پیشنهادات هستیم تا ببینیم بسته‌های مورد نظر این برندها چیست که بعد از بررسی آنها با هماهنگی سایر وزاتخانه‌ها اقدامات لازم را انجام دهیم.»

با دو برند خارجی پرطرفدار مذاکراتی شده است

«علی میرنژاد» مدیر کل دفتر صنایع برق و الکترونیک وزارت صنعت نیز به این موضوع اشاره کرد که مذاکره با دو برند خارجی پرطرفدار تولید کننده موبایل برای راه اندازی خط تولید موبایل در کشور آغاز شده است و آنها آمادگی خود را برای اجرای این پروژه اعلام کرده‌اند.

او معتقد است درصورتی که در بازاری عاری از کالای قاچاق، سرمایه‌گذار از بازگشت سرمایهٔ خود مطمئن باشد، این مهم ضمن کارآفرینی برای همه به صرفه خواهد بود.

شنیده‌ها حاکی از آنست که دولت به دنبال ایجاد شرایطی است تا برند‌هایی که بیش از ۳۰ درصد بازار موبایل ایران را تشکیل می‌دهند به راحتی بتوانند خط تولید خود را در کشور راه اندازی کنند.

شانس عملی شدن این اتفاق بسیار کم است

«فرید خلیلی» نایب رییس اتحادیه دستگاه های مخابراتی و ارتباطی تهران در توضیح این مسئله به دیجیاتو می‌گوید:

«مونتاژ قطعات دستگاه‌های هوشمند در کشور، امر جدیدی نیست چرا که سامسونگ و ال‌جی این راه را در تولید تلویزیون پیش گرفته اند، اما سئوال اینجاست که با توجه به حساس بودن قطعات اصلی و انحصاری بودن علم تولید آن، این شرکت‌ها حاضر خواهند بود خطر لو رفتن تکنولوژی خود را بپذیرند؟»

وی بررسی کارشناسانه‌ی درخواست‌ها و پیشنهادات شرکت‌های خارجی را لازم می‌داند و شانس عملی شدن این اتفاق را بسیار کم تلقی می‌کند:

«احداث خط تولید برند‌های معتبر موبایل، کاری زمان بر است که حتی در صورت عملی شدن، حداقل چند سال طول خواهد کشید تا به مرحله‌ی بهره برداری برسد. تا آن زمان اتفاقات بسیاری در این بازار خواهد افتاد و این روش نمی‌تواند تمهیدی فوری و تاثیرگذار برای کم اثر کردن قانون رجیستری در نرخ بازار تلفن‌همراه باشد.»

جالب است بدانید دبیر کل فناوری اطلاعات ستاد مبارزه با قاچاق کالا نیز قبلا به دجیاتو گفته بود که طرح رجیستری صرفاً راه کاری علمی برای برقراری قانون گمرگ بر وارادات موبایل است و کاری به اتفاقات اقتصادی بعد از آن ندارد ولی در مورد تعلیل نرخ موبایل نیز پیش بینی‌هایی صورت گرفته‌ که در گذشت زمان تاثیرات آنها را مشاهده خواهیم نمود.

جغرافیای تولید در جهان مسئله‌ی تعریف شده ای است و ایران در آن جایی ندارد

شاید ایجاد خط تولید برند‌های معروف یکی از این راهکارها باشد. راه‌حلی که اجرایی شدن آن به گفته کارشناسان اقتصادی بعید خواهد بود.

«بهمن آرمان» کارشناس اقتصادی حوزه جغرافیای اقتصادی معتقد است دستمزد کارگر و هزینه‌های جانبی در ایران در مقایسه با کشورهایی نظیر کره به صرفه‌تر است اما کارایی و بازدهی پایین نیروی‌ کار در کشور سبب می‌شود که قیمت تمام شده یک محصول در ایران با کره تفاوت چندانی پیدا نکند. او در این‌باره به دیجیاتو می‌گوید:

«صرف بازار ایران نمی‌تواند ایجاد خط تولید در کشور را توجیه کند اما شاید شرکت‌های خارجی بخواهند از ایران به عنوان یک هاب برای صادرات به کل آسیای غربی استفاده کنند. باید دید که عمق همکاری ایران در زمینه تولید چه خواهد بود؟ البته جغرافیای تولید در جهان مسئله‌ی تعریف شده ای است برای مثال کشور‌های اروپایی همگی به دنبال تولید نوآوری و تکنولوژی رفته‌اند و کشور‌های آسیای شرقی سکان تولید محصولات جهانی را در اختیار دارند. بعید است که با توجه به شرایط اقتصادی و سیاسی ایران، برند‌های معروف جایگاهی در این جغرافیا برای کشورمان قائل شوند.»