چرا موزیلا از گوگل می ترسد؟

در دنیای تکنولوژی چیزهای کوچک عواقب بزرگی در پیش دارند. در این مورد خاص بحث بر سر یک فیلد جستجو است. در روزهای گذشته موزیلا به ناگاه اعلام کرد که پس از ۱۰ سال موتور جستجوی پیشفرض مرورگر فایرفاکس را از گوگل به یاهو تغییر خواهد داد. این حرکت برای بسیاری غریب به نظر می رسید. موتور جستجوی گوگل از بسیاری لحاظ گزینه ای ارجح برای جستجوی هر چیزی در اینترنت است؛ پس چه می شود که فایرفاکس به ناگاه تصمیم می گیرد یاهو را جایگزین آن کند؟

تا اینجا شاید فکر کنید موزیلا نه تنها ترسی از گوگل ندارد بلکه قصد نوعی لجبازی با آن را نیز دارد. اما مساله چیز دیگریست. در ادامه با دیجیاتو همراه باشید تا رابطه گوگل، موزیلا و یاهو را در کنار علل این تغییر در مرورگر فایرفاکس بهتر درک کنید.

گوگل برای ۱۰ سال موتور جستجوی پیشفرض فایرفاکس بود. بنیاد موزیلا -صاحب مرورگر فایرفاکس- بخشی اعظم از درآمدهای توسعه بخش های مختلفش را از درآمد حاصل از همین بخش به دست می آورد. در واقع مقداری از درآمد حاصل از نمایش تبلیغات AdSense در فایرفاکس طی یک قرارداد به موزیلا پرداخت میشد. همین مبالغ کوچک اما به صدها میلیون دلار می رسید که بسیاری از هزینه های بنیاد موزیلا را پوشش میداد.

اما این میزان پول منجر به ایجاد انگیزه برای تولید یک مرورگر توسط گوگل شد. در واقع این یکی از دلایل ساخت مرورگر کروم بود. مرورگری که برای جلوگیری از شراکت سایر تولیدکنندگان مرورگر در بخشی از درآمدهای تبلیغاتی گوگل ظهور کرد. و موزیلا ناگهان متوجه شد درآمدهای کوتاه مدتش از کانال گوگل، نهایتا تبدیل به بدهی های بلندمدت برای آن خواهد شد.

موزیلا ناگهان متوجه شد درآمدهای کوتاه مدتش از کانال گوگل، نهایتا تبدیل به بدهی های بلندمدت برای آن خواهد شد.

ظهور کروم برای موزیلا چشم اندازی ترسناک می ساخت. چشم اندازی که نهایتا بخشی از مراحل مقابله با آن را در تغییر ناگهانی در فایرفاکس دیدیم: تغییر موتور جستجوی پیشفرض به یاهو.

موزیلا جز اینکه بین انتخاب مرورگر و موتور جستجو از سمت گوگل -که ادامه یک راه منتهی به مرگ را در پی داشت- از یک سو، و انتخاب گزینه ای دیگر برای عرضه به کاربرانش -در کنار شانس زنده ماندن- از سوی دیگر، راه دیگری نداشت. پس باید یکی را انتخاب می کرد.

برای گوگل پیش بردن این پروژه ها تنها بخشی از تصویر بزرگی است که این شرکت در سر دارد و اجرای آنها برای جلو بردن بخشی از اکوسیستم گوگل که وابسته به کروم، اندروید و سرویس هایی مثل جیمیل هستند، ضروری است. اما در این پلتفرم واحد گوگل، جایی برای موزیلا و یاهو در نظر گرفته نشده و در آینده نیز در نظر گرفته نمی شود.

از دید موزیلا گوگل در حال تبدیل شدن به انتخاب پیش فرض همه است. چه مرورگرش و چه موتور جستجویش.

پروژه های کوچکتر اما همیشه تهدیدهای بیشتری را به جان می خرند. ژانویه سال جاری میلادی گوگل به روزرسانی فنی ای به AdSense اضافه کرد که قابلیت ماسک کردن آی پی کاربران را حذف می کرد. برای گوگل این راهی مناسب برای پیشگیری از تقلب ها به حساب می آمد اما این مساله به درآمد زایی Epic (که مرورگری رایگان و امن است) صدمه میزد.

مدیرعامل Epic به TheVerge می گوید: «امید آنها (گوگل) این است که تمامی مروگرهای دیگر از صحنه حذف شوند.» در واقع گوگل با به روز رسانی خود امکان کسب درآمد برای مرورگرهایی مانند Epic را متوقف کرد.

برای موزیلا اما مشکلی مانند Epic به وجود نیامده. موزیلا -تا جایی که میدانیم- قصدی برای عرضه مرورگر شبیه Epic یا اضافه کردن امکانی مشابه در فایرفاکس ندارد که آی پی کاربران را محفوظ نگه دارد. اما امکاناتی مانند Do Not Track که جلوی دریافت اطلاعات اضافی را از گوگل برای نمایش تبلیغات هدفمندتر می گیرد ممکن است چندان خوشایندش نباشد. همچنین در حال حاضر و با وجود کروم، یک بحث رقابتی نیز در میان است؛ چرا که هر کاربری که از فایرفاکس استفاده می کند، کاربر کروم نیست.

هر چند که در حال حاضر هیچ یک از موارد بالا برای همکاری گوگل و موزیلا مشکلی ایجاد نکرده اند، اما بالقوه می توانند مشکل ساز شوند و در آن زمان این موزیلا است که بخاطر وابستگی بسیار زیادش به گوگل به مشکل بر می خورد.

اما چرا یاهو؟ اگر شما کمی بازار جستجوی اینترنتی را بررسی کنید خواهید دید که انتخاب یاهو از سوی موزیلا منطقی به نظر می رسد. مریسا میر اخیرا چندین بار اشاره کرده که یاهو مایل است بر روی پروژه هایی که بر روی جستجو تمرکز داشته باشند، سرمایه گذاری کند. این می تواند نشانی از برنامه ریزی های یاهو برای بهبود وضعیت موتور جستجویش باشد.

همچنین یاهو در مقایسه با دو رقیب اصلی اش گوگل و بینگ مرورگری نیز در اختیار ندارد و به نظر می رسد سرمایه گذاری و تامین هزینه های موزیلا برایش جذابیت ویژه داشته است. به علاوه، یاهو تا حدود زیادی برای مرورگری مانند فایرفاکس کم خطر تر از شرکت جاه طلبی مانند گوگل است.

سوال اصلی اینجاست که: آیا این برای موزیلا کافیست؟ آیا فایرفاکس و یاهو می توانند جلوی جاه طلبی های گوگل را -حداقل در حوزه جستجو و مرورگر- بگیرند؟ آیا همکاری فایرفاکس و گوگل منجر به بهبود وضعیت فایرفاکس در بلندمدت می شود؟ آیا هنگامی که یاهو از هفته آینده به صورت رسمی موتور پیشفرض فایرفاکس شود، کاربران نیز با این تغییر همراه خواهند شد؟ آیا درآمد حاصل از تبلیغات یاهو به اندازه گوگل برای موزیلا کافی و کارساز خواهد بود؟

احتمالا جنگ مرورگرها بین موزیلا از یک سمت و گوگل از سمت دیگر جذاب خواهد شد اما نهایتا شکست دادن گوگل بعید به نظر می رسد. شما چه فکر می کنید؟