این خرچنگ دریایی، زمانی بزرگترین جاندار کره زمین بوده است

حدود 480 میلیون سال پیش، آئگیروکاسیس بنمولای 7 پا در اقیانوس ها می زیسته. این خرچنگ دریایی عظیم الجثه، از باله های بزرگ خود که روی سطح شکمی و کمرش قرار داشته، برای شنا کردن استفاده می کرده و برخلاف بسیاری از خویشان آینده اش، پلانکتون ها غذای اصلی اش بوده اند.

به این معنا که این جاندار برای تغذیه باید مدام در حال حرکت می بوده است. سر کشیده اش را مشاهده می کنید؟ یک سری زائده های شانه مانند زیر سر جاندار و کنار دهان او قرار گرفته که غربال جانوران ریز کمک می کند. به این ترتیب که با شنا به سوی جلو، آب از لای این شانه ها می گذرند و جانداران درشت تر گیر می کنند و آئگیروکاسیس بنمولا از آن ها تغذیه می کند.

در ادامه مطلب با سفرهای علمی دیجیاتو همراه باشید.

پیتر فن روی، باستان شناس دانشگاه یل (Yale University) و یکی از نویسندگان این پژوهش که روز گذشته در Nature منتشر شد، در مورد این جانور و ابعاد آن می گوید: "با داشتن ابعادی که حداقل دو برابر حیوان بزرگ بعدی آن زمان بود، می توانست هر چیز دیگری را کوتوله جلوه دهد. آن ها کاملا عظیم بودند."

آن چه که بالاتر خواندید، یافته های اخیر دانشمندان است. وقتی که خانواده آئگیروکاسیس بنمولا، گروهی با نام آنومالوکاریدیدها اولین بار کشف شدند، باستان شناسان به زائده های خاردار زیر سر جانداران نگاهی انداختند و تصور بر این بود که آن ها بخشی از خانواده میگوها هستند. برخی نیز اعتقاد داشتند که با داشتن دندان، آن ها نوعی خیار دریایی هستند.

سپس در سال 1985، گروهی از محققین به یافته جدیدی رسیدند. مشخص شد که تکه ها و اندام های مختلفی که دانشمندان با آن ها سرگرم هستند، همگی متعلق به گونه ای است که آنومالوکاریدیدها نام دارد. جانورانی که محل زندگی شان دریاست و شاخه آرتروپدا یا بندپایان (شاخه ای از جانداران که شامل تمام بندپایان از جمله خرچنگ ها، عنکبوت ها، مورچه ها، عقرب ها و ... می شود) از آن ها مشتق شده اند.

فن روی می گوید: "با این وجود، تفاوت های آنومالوکاریدیدها ها همچنان مبهم ماند. یک دهه دیگر طول کشید تا آن ها بالاخره تفاوت آنومالوکاریدیدها را از شاخه آرتروپدا تشخیص دهند."

در سال 2011، پژوهش دانشمندان در حال رسیدن به نقطه ای ثمر بخش بود. پیش از آن، باستان شناسان تصور داشتند که آئگیروکاسیس بنمولا یک جانور مهاجم بوده، همانند دیگر آنومالوکاریدیدهایی که پیش از آن وجود داشته اند. اما فردی که فسیل های آئگیروکاسیس بنمولا را یافت، همه چیز را تغییر داد. محمد بِن مولا، یک کلکسیونر مراکشی است که هیچ اطلاعاتی در زمینه زیست شناسی یا باستان شناسی ندارد.

فن روی در ارتباط با بِن مولا می گوید: "با لبخندی بر لب، ’می دانی، یک چیزی دارم که می خواهم نشان ات دهم‘." و سپس نمونه ای از زائده های زیر دهان جانور را نشان فن روی داد که تمام تیغه های ریز و ظریف روی آن قرار داشت: "شوکه کننده بود".

برای نشان دادن قدردانی خود از این کلکسیونر مراکشی، فن روی و تیم اش، نام این جانور را آئگیروکاسیس بنمولا گذاشتند.

در دوره اردویسین (دومین دوره زمین شناسی) زمانی که آئگیروکاسیس بنمولا می زیسته، اکوسیستم پلانکتون ها در حال تغییر بوده و بسیاری از گونه های جدید پلانکتون در حال به وجود آمدن بوده اند. ایجاد جهش و تنوع میان پلانکتون ها احتمالا به سبب حضور این آنومالوکاریدید عظیم الجثه رخ داده.

کشف این جانور منجر به پاسخ سوالات بیشتری هم شده. حالا می دانیم که چرا آنومالوکاریدیدها از حالت مهاجم به جانوران فیلترخوار تبدیل شده اند. فن روی می گوید: "دقیقا همین اتفاق، مدت ها بعد بر سر کوسه ها و وال ها آمد. آن ها جانوران مهاجمی بودند و به خاطر تنوع یافتن ناگهانی پلانکتون ها، بر تعداد حیوانات فیلترخوار افزوده شد، مثل وال های آبی و کوسه نهنگ ها.

محققین بر این باورند که کروکودیل ها هم چنین دورانی را پشت سر گذاشته اند و مشتقات پلانکتون خوار از کروکودیل ها به وجود آمده: "آن ها به اندازه ای عظیم رسیدند و حیوان ما، قدیمی ترین نمونه است."

پیش از این، محققین هیچ ایده ای نداشتند که آئگیروکاسیس بنمولا یا دیگر اعضای خانواده آنومالوکاریدید، باله های شکمی داشته اند. هیچ کس فکرش را نمی کرد که آن ها پره هایی روی شکم شان داشته باشند که به شنا کردن شان کمک می کرده. فن روی می گوید: "باور بر این بود که آن ها هیچ عضوی روی بدن خود ندارند."

ممکن است این کشف چیز ساده ای جلوه کند اما در حقیقت کشف اخیر فن روی و تیم اش از منظر تکامل بسیار ارزشمند است. آئگیروکاسیس بنمولا، حلقه گمشده ای بود که حالا بیان می کند سخت پوستانی مثل لابستر و میگو، چگونه به جایی رسیدند که اندام های دو شاخه داشته اند. این شاخه ها در همه چیز از انتقال گاز گرفته تا شنا، راه رفتن، چنگ زدن و انتقال اسپرم نقش داشته اند.

آنومالوکاریدیدها به جای داشتن یک باله در پشت خود، دو باله داشته اند که این مسئله، از ایده اشتقاق سخت پوستان از این خانواده پشتیبانی می کند: "به خاطر این ساختار که در آنومالوکاریدیدها هنوز به همدیگر ملحق نشده اند، تائید می شود که آنومالوکاریدیدها، در مراحل اولیه تکامل بندپایان قرار دارند".

" وقتی من این باله ها، علت تکامل اندام ها در آنومالوکاریدیدها را پیدا کردم... فکر کردم که 'خدای من، آیا این حقیقت دارد؟‘ و برای چند هفته، هر روز به سراغ فسیل ها می رفتم تا مطئنم شوم که 'بله، باله ها همان جا هستند، من دیوانه نشده ام و چرند نمی بینم.'"

او دیوانه نشده بود و چیزهای اضافه و چرندیات متصل به فسیل را نمی دید. سرانجام، فن روی و تیم تحقیقاتی اش به دیگر نمونه های فسیل شده آنومالوکاریدید نگاهی انداختند و متوجه شدند که باله ها به سادگی نادیده گرفته شده. فن روی می گوید: "زمانی که به عقب بازگشتیم، مشاهده کردیم که آن ها هم سری دوم باله ها را داشته اند."

نکته قابل توجه اینجاست که آئگیروکاسیس بنمولا، اگرچه در زمان خود بزرگ ترین موجود کره زمین بوده، اما لزوما بزرگترین بندپایی نیست که در طول تاریخ وجود داشته. کژدم های دریایی یا عقرب هایی دریایی که تصویر آن ها را در بالا مشاهده می کنید، با هشت فوت (حوالی 2.5 متر) طول، زمانی بزرگترین جانوران کره زمین بوده اند.

حالا که کار روی این تحقیق به اتمام رسیده، فن روی و تیم اش قصد دارند روی بندپایان تحقیق کنند اما قصد ترک کردن آنومالوکاریدیدها را ندارند. وی می گوید: "هنوز اجسام جدیدی برای مطالعه وجود دارد و بسیاری دیگر باید از نمونه های پیشین آموخت. این پژوهش هنوز به اتمام نرسیده."