درس هایی از اپل برای مایکروسافت؛ OS X به ویندوز ۱۰ چه آموخت؟

چند روزی می شود که ویندوز ۱۰ به شکل نهایی قدم در میان کاربران گذاشته و پلتفرم ساخته شده به دست مایکروسافت اکنون بیش از هر زمان دیگری ارزشمند و البته قابل تقدیر شده است.

ویندوز ۱۰ را می توان یکی از تاریخ سازترین شماره های این پلتفرم خواند که مایکروسافت با ابداعات خود و البته وام گرفتن برخی از راه کارها از رقبا، توانسته بر جذابیت اش بیافزاید.

مایکروسافت نتوانست با ویندوز ۸ و ۸.۱، علاقه کاربران را به سوی خود جلب کند و بیشتر استفاده کنندگان از پلتفرم یاد شده ترجیح دادند تا از همان نسخه های قدیمی تر و البته گیج نکننده بهره جویند.

شرکت ساکن ردموند هیچگاه به آنچه از دیگران یاد گرفته افتخار نمی کند اما به اعماق ماجرا که نگاه کنید، خواهید دید که شباهت های بی نظیر و غیر قابل انکاری در خصوص نحوه عرضه و همچنین رویکردها میان ویندوز ۱۰ و OS X از اپل وجود دارند.

اپل OS X را حدود ۱۵ سال پیش [رسما در سال ۲۰۰۲ اما نسخه های پیش نمایش از سال ۲۰۰۰ قابل دسترس بودند] معرفی کرد و سپس  Mac OS 9 را شکل کامل کنار گذاشت. در آن زمان، حال و روز اپل شباهت بسیاری به مایکروسافت ِقبل از عرضه‌ی ویندوز ۱۰ داشت [به لحاظ سردرگمی مدیران نه مالی] و شرکت ساکن کوپرتینو تصمیم گرفت تا با عرضه نسخه دهم و همچنین جاودانه کردن آن، شروعی تازه و پر قدرت را برای خود رقم زند. با دیجیاتو همراه باشید؛ می خواهیم اندکی تاریخ را ورق بزنیم.

استیو جابز در سال ۱۹۸۵ از کمپانی اپل کنار گذاشته شد و پس از مدتی سرگردانی،‌ تصمیم گرفت یک کمپانی دیگر به نام NeXT را تاسیس کند.

اما NeXT قرار بود چه باشد؟ این شرکت تاسیس شد تا کامپیوترهایی اساسا حرفه ای توسعه دهد. این بار دیگر استیو نمی خواست بازار مصرف خانگی را هدف گیرد بلکه مخاطبان خود را دانشمندان قرار داده بود. کامپیوتر ساخته شده به دست NeXT می آمد تا برای امور آکادمیک و پژوهشی مورد استفاده قرار گیرد.

البته خب، می دانید که آقای جابز چندان تمایلی نداشت تا محصولاتش را با برچسب قیمت ارزانی به فروش برساند و کامپیوتر NeXT هم با تمام صفات عالی که داشت، از یک اتیکت قیمت ۱۰ هزار دلاری برخوردار بود که باعث می شد هر شخص یا دانشگاهی به سراغ خریدش نرود.

در نتیجه‌ی همین امر، کامپیوتر شرکت مورد بحث اگرچه سودآوری مناسبی را برای جابز رقم زده بود اما آنچنان که او دلش می خواست، قادر نگشته بود تا طیف گسترده ای از مخاطبان را به خود اختصاص داده و آن «توجهی» که جابز دوست داشت به او بشود را نصیبش کند.

در این میان اوضاع اپل روز به روز، رو به وخامت بیشتری می رفت و هیئت مدیره این شرکت تصمیم گرفت تا با خریدی بزرگ، استیو جابز، این نابغه‌ی بازاریابی را به شرکتی که خودش تاسیس کرده بود بازگرداند. البته لازم به ذکر است که این خرید هزینه ای معادل با ۴۲۷ میلیون دلار روی دست اپل گذاشت.

جابز در NeXT قادر شده بود تا به دستاوردهای نرم افزاری مهمی نیز دست پیدا کند. «OpenStep» در واقع یکی از همان دستاوردها بود که شامل یک API [رابط برنامه نویسی نرم افزاری] برای NeXTSTEP [پلتفرم نرم افزاری بکار گرفته شده در کامپیوتر NeXT] می شد. این پلتفرم بر بستر یونیکس توسعه یافته بود و در آن زمان به بهترین شکل می توانست امور چند وظیفه ای را انجام دهد.

استیو جابز پس از اینکه به اپل بازگشت، گروهی از مهندسان را جدا نمود و به آنها گفت که «OpenStep» [که پیشتر در NeXT توسعه یافته بود] را وارد Mac OS کنند. اندکی پس از بازگشت نابغه به اپل البته، این شرکت Mac OS 9 را عرضه کرد اما به هر حال، جابز در پی یک شروع تازه و البته قدرتمندتر بود.

OS X یکی از محصولاتی به شمار می رود که به شکل شخصی برای استیو جابز دارای اهمیت بسیار زیادی بود. او می خواست با همین نسخه‌ی جاودانه، شروعی تازه بر موفقیت های اپل را رقم زند. شروعی که البته قرار نبود از نقطه صفر آغاز گردد؛ جابز در زمان غیبتش از کمپانی، مواد اولیه و لازم آن را تا حد زیادی آماده کرده بود.

همانطور که گفتیم، جابز یک نابغه در دنیای بازاریابی بود و در کنفرانس توسعه دهندگان اپل موسوم به WWDC در سال ۲۰۰۲، یک تابوت را بر روی صحنه آورد و نسخه ای از Mac OS 9 را درونش قرار داد. این در حالی بود که موسیقی پیانوی Organ نیز در فضا پیچیده بود مراسم ترحیم، کاملا جدی به نظر می رسید؛ جابز با کسی شوخی نداشت و پیامش هم کاملا واضح بود: اپل ضعیف به خاک سپرده می شود و اپل قدرتمند متولد خواهد شد.

پرده دهم یا فاکتور X

OS X به رشد فروش کامپیوترهای مک در ابتدای هزاره سوم کمک شایان ذکری نمود. امروز به لطف همین پلتفرم و آیپاد، آیپد و البته آیفون، کاربران به خوبی با OS X آشنا گشته اند در حالی که تعداد زیادی از همان کاربران احتمالا یا به طور کلی از Mac OS 9 استفاده نکرده اند و یا هیچ آشنایی با آن ندارند.

آون لینزمیر (Owen Linzmayer) نویسنده کتاب «محرمانه اپل ۲.۰:‌ تاریخچه رنگارنگ ترین کمپانی جهان» در این خصوص می گوید: «OS X یک تغییر بسیار عظیم بود و قدرت زیادی را نیز به فرمانروایی استیو جابز بخشید.» البته تا پیش از عرضه، تصور عمومی در مورد آن چندان خوشبینانه نبود و کاربران تصور نمی کردند مقیاس موفقیت آن چنین گسترده باشد.

اکنون اهالی ردموند در حال قدم گذاشتن در جاده ای هستند که جابز و یارانش بیش از یک دهه پیش از آن رد شده بودند.

نسخه ای محدود از OS X در سال ۱۹۹۹ منتشر شد و سپس در سال ۲۰۰۰، بتای عمومی این پلتفرم به دست کاربران علاقه مند رسید. اپل این کار را انجام داد تا هجرت کاربران از OS 9 به OS X را آسان سازد. این دقیقا همان راهکاری است که «تری میرسون»، مدیر بخش ویندوز در مایکروسافت برای ارائه ویندوز ۱۰ آن را به کار گرفت و از پیش نمایش های فنی استفاده کرد.

اپل از همان زمان به بعد، به شکل سالانه نسخه های بالاتری از OS X را به شکل مجانی به کاربران ارائه داده. در این میان به علت بی هزینه بودن بروز رسانی های سیستم عامل اپل، همواره اکثریت کاربران از نسخه نهایی استفاده کرده اند. حال مایکروسافت نیز تلاش می کند تا با روند بروز رسانی رایگان، بازخوردی مشابه را برای سیستم عامل بزرگش دریافت کند. اکنون اهالی ردموند در حال قدم گذاشتن در جاده ای هستند که جابز و یارانش بیش از یک دهه پیش از آن رد شده بودند.

پس از «۱۰» چه از راه خواهد رسید؟

بیشترین شباهت ویندوز ۱۰ به مک OS، درخواست طول عمر بالایش است.  OS X از سال ۲۰۰۲ از راه رسیده و هنوز هم داستانش ادامه دارد. مایکروسافت نیز پیشتر اعلام کرده بود که ویندوز ۱۰، آخرین نسخه از این پلتفرم خواهد بود، پس بیراه نیست اگر بگوییم ساتیا نادلا در برنامه ریزی هایش برای ویندوز ۱۰، از رویکرد اپل با OS X اندکی الهام گرفته است.

حال عصر کامپیوترهای همواره متصل به اینترنت از راه رسیده و مایکروسافت هم برنامه هایش را به درستی پیش برده و اگرچه در حال انجام دادن یک ریسک بزرگ است اما، بروز رسانی های خودکار برای عصر فعلی، جذاب ترین گزینه به شمار می روند. اکنون دیگر قرار نیست کاربران ویندوز هر چند سال یکبار، یک بروز رسانی جدید و بزرگ و البته گران قیمت را دریافت کنند. در عوض، همه این بروز رسانی ها به شکل آرام اما پیوسته انجام می شوند؛ بخش مهم تر هم اینکه دیگر خبری از دریافت هزینه نخواهد بود.

بروز رسانی رایگان و طول عمر بالا؛ بیراه نیست اگر بگوییم ساتیا نادلا در برنامه ریزی هایش برای ویندوز ۱۰، از رویکرد اپل با OS X اندکی الهام گرفته است.

همه این موارد، به ما ثابت می کنند که مایکروسافت دگرگون شده. حال دیگر دغدغه این شرکت، فروش ویندوز و کسب درآمد از ساده ترین راه حل ممکن نیست. اما به این سوال می رسیم که غول نرم افزاری جهان چگونه کسب درآمد می کند؟ مشخصا نادلا اکنون دیگر به دنبال درآمد مستقیم از ویندوز نبوده و در پی یافتن راه هایی پیچیده تر و البته بهتر است.

اگر چنین سوالی را در مورد اپل مطرح کنیم [شرکتی که همواره بروز رسانی های نرم افزاری را به شکل رایگان عرضه نموده]، پاسخ این خواهد بود که اپل به واسطه پشتیبانی نرم افزاری عالی اش، قادر می گردد تا محصولات سخت افزاری بیشتری به فروش رسانده و از همین راه، سود کلانی را نیز به دست آورد.

مایکروسافت اما چنین در بازار سخت افزار فعال نیست. از اکس باکس تا تلاش ها در ویندوز فون تا هولولنز، شکاف های بسیار بزرگی وجود دارند که شرکت ساکن ردموند می تواند به کشف آنها پرداخته و درآمدهایش را نیز از همین طریق افزایش دهد. حال که مایکروسافت در زمینه نرم افزار راهکار اپل را در پیش گرفته، بد نیست در زمینه سخت افزاری نیز این کار را بکند. نباید فراموش کرد که تبلت هیبریدی سرفس با استقبالی بسیار عالی رو به رو گشته است.

مایکروسافت این روزها، با شرکتی که پیشتر می شناخته اید تفاوت های بسیاری دارد. صرفا به توسعه «سرفس هاب» و «هولولنز» توجه کنید. شرکت مورد بحث این روزها به مانورهای پر ریسکی دست می زند که البته شاید برایش سودهای هنگفتی هم به همراه آورند؛ حال هیچ یک از این ریسک ها، بدون حضور آخرین نسخه از پلتفرم ویندوز و پیوستگی محصولات مرتبط با آن ممکن نبود و اگر ویندوز ۱۰ بتواند آنچنان که OS X برای اپل محصول موفقی بوده، برای مایکروسافت محصول موفقی باشد، باید گفت آینده ای روشن در انتظار ردموندی هاست.