۲۰۱۵، سالی که مایکروسافت غرور از دست رفته اش را پس گرفت

مایکروسافت به بازی برگشت.

۲۰۱۵، سالی بود که در آن مایکروسافت بالاخره پس از مدت ها راهش را یافت؛ راهی که برای سال های سال، آن را گم کرده بود. در کنار یافتن این راه، توانست هیجان زدگی هایی هم فراهم آورده و چه بسا، برای بزرگ ترین رقبایش هم عرض اندام کند.

شرکتی که پل آلن و بیل گیتس، ۴۰ سال پیش آن را تاسیس کردند بالاخره سالی عالی را تجربه کرد که در آن، هم ویندوز با نسخه دهم اش، به لغایت کمال خود رسید و هم توانست در بازی برگشت سرفس ها، با سرفس پرو ۴ ثابت کند که نسل قبلی این دستگاه هیبریدی، یک برد شانسی و اتفاقی نبوده است. از همه اینها که بگذریم، چه کسی فکرش را می کرد شرکتی که در آرامش خبری، چند سالی را به ارائه نسخه های نه چندان موفق ویندوز سپری کرده بود، محصولاتی نظیر هولولنز یا سرفس بوک را معرفی کند؟

بیراه نیست اگر بگوییم که این روزها در قیاس با سال های اخیر، نام مایکروسافت به گونه دیگری بر زبان ها جاری می شود.

در سال ۲۰۱۱ بود که اریک اشمیت، مدیر عامل وقت گوگل و رییس کنونی هیئت مدیره آلفابت، در مصاحبه ای با «والت مازبرگ» در یکی از کنفرانس های All Things D، مایکروسافت را در میان چهار شرکت تکنولوژیک برتر جهان به حساب نیاورد و گفت که گوگل، در کنار اپل، آمازون و فیسبوک اکنون رهبران دنیای تکنولوژی هستند. وی گفت: «اگر بخواهیم ۴ کمپانی برتر در زمینه تکنولوژی و استراتژی های برتر را معرفی کنیم، مشخصا در کنار گوگل، اپل، آمازون و فیسبوک را انتخاب می کنم.»

وی در ادامه صحبت هایش در کنفرانسی که چهار سال پیش برگزار شد، حتی نام مایکروسافت را به عنوان شرکت پنجم یا ششم هم بر زبان نیاورد و گفت در ذهن کاربران، مایکروسافت همچون یک شرکت ساکن است که در سال های اخیر هیچ تحولی ارائه نداده.

چهار سال از این گفته ها می گذرد و به نظر می رسد چنین نظرات سختی، نه تنها از سوی مدیر عامل گوگل، بلکه از سوی بسیاری از تحلیلگران و بزرگان سیلیکون ولی باعث شدند تا ردموندی بالاخره به خود آیند. مایکروسافت دقیقا از همان زمان دوباره تلاش خود را آغاز کرد تا به عنوان یک شرکت بزرگ در میان شرکت های فعال سیلیکون ولی مطرح شود، نه اینکه صرفا به علت درآمدهای بالایش از ویندوز و آفیس، ریش سفیدی قابل احترام باشد. با دیجیاتو همراه باشید.

از آن زمان به بعد، آنهایی که در هیئت مدیره مایکروسافت قدرت را در دست داشتند، مدیر عاملی جدید برای شرکتشان انتخاب نمودند و سپس همین مدیر عامل که از تبار هند آمده بود، تصمیم گرفت اولویت ها در کنار برخی از مدیران ارشد را دست خوش تغییر کند.

پاتریک مورهد (Patrick Moorhead) یکی از تحلیلگران بزرگ صنعت تکنولوژی در همین رابطه می گوید: «مایکروسافت در حال پس گرفتن "با حالی" گذشته اش است. اما هنوز برای اینکه بخواهیم بگوییم "ردموندی ها به بازی برگشته اند"، راه زیادی باقی مانده. در گذشته مایکروسافت در زمینه های مختلفی حرف اول را می زد.»

مایکروسافت در حال پس گرفتن جذابیت گذشته اش است

نادلا در فوریه ۲۰۱۴ به مدیریت مایکروسافت رسید و زمانی که از روی تقویم، یک سال از این تاریخ گذشت و به قولی ماه عسل او در ردموند به پایان رسید، می شد دید که در همه سرویس های مایکروسافت، نوک پیکان به سوی بهره وری نشان گرفته شده بود. همین موضوع البته در سرویس های خود این شرکت هم تنها رخ نداده، در واقع مایکروسافت در همه پلتفرم ها قادر شده بود تا سرویس هایش را به دست کاربران برساند.

علاقمندان به دنیای تکنولوژی فراموش نخواهند کرد نهم سپتامبر ۲۰۱۵ را؛ روزی که Kirk Koenigsbauer از مایکروسافت روی صحنه معرفی «آیپد پرو» ایستاد و از مزایای «آفیس بهینه شده» برای iOS و آیپد پرو گفت.

اگرچه سال پیشتر، اهالی ردموند آفیس را برای iOS و آیپد عرضه کرده بودند اما برای اولین بار در تاریخ بود که مدیران ارشد دو شرکت در کنار هم روی صحنه حاضر شدند. هر چند در این میان نمی توان حضور بیل گیتس را در کنفرانس سال ۱۹۹۷ از یاد برد، ولی باید اذعان داشت که وی در آن زمان، به شکل مجازی به کنفرانس MacWorld آمد و به شکلی فیزیکی در کنفرانس یاد شده حاضر نشد.

هرچند، ۲۰۱۵ سالی فراتر از این ها بود. آنچه تا کنون ذکر کردیم، اگرچه تا پیش از این رخ نداده بودند اما در برابر کارهای بزرگی که ردموندی ها انجام دادند، بخشی بسیار کوچک هستند. ایده های نادلا و یارانش به حدی به کمال رسیده و عالی اجرا شدند که می توان چند سال دوری مایکروسافت از جهان نوآوری را با آنها به دست فراموشی سپرد.

---

محصولات ناب

۲۰۱۵ تا چند روز دیگر به پایان خواهد رسید اما مایکروسافت در همین سال به خوبی توانست دو سه باری علاقمندان به دنیای تکنولوژی علاوه بر کاربرانش را به وجد آورد. اول از همه، هدست واقعیت افزوده هولولنز بود که شگفتی آفرید؛ هدستی که هیچ کس از آمدنش خبر نداشت و همین موضوع، در دنیای پر از افشاگری های تکنولوژیک پیش از معرفی گجت ها، طعم شیرین تری هم به آن بخشید. سپس دموی محصول یاد شده بود که هوش از ذهن گیک ها ربود.

هولولنز باعث شد تا در سال ۲۰۱۵، نگاه ها با احترام بیشتری به مایکروسافت خیره شوند

آقای J. P. Gownder، تحلیلگر موسسه آماری Forrester می گوید:‌ «هولولنز باعث شد تا در سال ۲۰۱۵، نگاه ها با احترام بیشتری به مایکروسافت خیره شوند. این دستگاه نوعی نوآوری بود که هر دهه یک بار، گونه ای مشابه اش را خواهید دید و از طرفی، به خوبی قادر است پردازش کامپیوتری آینده نگرانه را برایمان به ارمغان آورد. مایکروسافت با ارائه همین تک محصول، تاج پادشاهی برتری تکنولوژیک را بر سر خود گذاشت و دسته ای تازه در ابزارها تعریف کرد.»

البته اگر بخواهیم منصف باشیم، باید بگوییم که از زمان معرفی تا کنون، افرادی که با این هدست کار کرده اند گفته اند که یک ایراد اساسی به هدست واقعیت افزوده یا به قول خود مایکروسافت «میکس شده» هولولنز وارد است و آن هم، میدان دید اندکی است که در اختیار کاربر قرار می دهد. هر چند باید اذعان داشت که هولولنز، یک هدست واقعیت افزوده است نه واقعیت مجازی و نمی تواند تجربه ای کاملا فراگیر را برای کاربران تداعی کند.

لحظه ای که مایکروسافت «سرفس بوک» را معرفی کرد، دقیقا همان زمانی بود که پس از سال ها می شد به این شرکت «آفرین» گفت

شگفتی دوم در نیمه مهر ماه،‌ و زمانی از راه رسید که همه انتظار داشتند مایکروسافت روی صحنه آمده، پرچمدار لومیا ها را به همراه سرفس پرو ۴ معرفی نماید. همه هم خبر داشتند که قرار نیست این محصول تغییر ظاهری خاصی در قیاس با سرفس پرو ۳ داشته باشد و صرفا پردازنده های مرکزی اسکای لیک اینتل هستند که جذابیت بخش آن خواهند بود.

در همان زمان مایکروسافت برگ برنده اش را رو کرد و اولین لپ تاپ خود را معرفی نمود؛ لپ تاپی که از لولا های عجیب و غریب و البته بسیار جذابی بهره می برد.

بیراه نیست اگر سرفس بوک را یک دستگاه نایاب خواند که از مهندسی کم یابی هم بهره می برد. «پانوس پانای» در همان ابتدای کار و زمانی که سرفس بوک را معرفی کرد، یک ویدیوی کوتاه نشان داد و از هیبریدی بودن این محصول خبر نداد. سپس، در مرحله دوم ویدیو به شکل کامل تری در مراسم پخش شد و مشخص گشت که نمایشگر این دستگاه نیز از بدنه اصلی قابل جدا شدن است.

لحظه ای که مایکروسافت «سرفس بوک» را معرفی کرد، دقیقا همان زمانی بود که پس از سال ها می شد به این شرکت «آفرین» گفت. آقای Gownder، تحلیلگر Forrester می گوید: «مایکروساف حالا بهترین تبلت (سرفس پرو ۴) و بهترین لپ تاپ (سرفس بوک) را در سرزمین ویندوز می سازد. هر چند که شاید بتوان این القاب را به دو محصول یاد شده خارج از سرزمین ویندوز هم داد.»

---

ویندوز ۱۰

در حالی که می توان مدال افتخار تکنولوژی در سال ۲۰۱۵ را برای ارائه هولولنز و سرفس بوک به مایکروسافت اعطا کرد، نباید سیستم عاملی نظیر ویندوز ۱۰ را به دست فراموشی سپرد. این نسخه از پلتفرم ویندوز به دست میلیون ها نفر در سراسر کره زمین خواهد رسید و بازخورد بسیار بیشتری نسبت به دو دستگاه سخت افزاری یاد شده برای ردموندی ها به ارمغان خواهد آورد.

بیراه نیست اگر بگوییم این همان ویندوزی بود که بالمر می بایست در نسخه هشتم به دست مشتری می رساند. به هر حال، حالا کلید استارت هم به وطن برگشته اما نوآوری های بسیار ناب دیگری هم هستند که باید در ویندوز ۱۰ به آنها توجه داشت؛ دو نوآوری بی نظیر که با گذشت زمان البته کاربردی تر خواهند شد. در مورد دستیار دیجیتالی مایکروسافت، کورتانا و قابلیت Hello در ویندوز صحبت می کنیم؛ نوعی ویژگی که به شما اجازه می دهد با صورت خود به جای استفاده از گذرواژه، وارد محیط کامپیوترتان شوید.

Tim Bajarin، مدیر موسسه تحقیقاتی Creative Strategies در این میان می گوید: «ویندوز ۱۰ بهترین نسخه از این سیستم عامل است که تا کنون مایکروسافت آن را خلق کرده.»

این در حالیست که آقای Gownder از Forrester باور دارد: «ویندوز ۱۰ شروعی بسیار عالی داشت و پس از سه ماه خود مایکروسافت خبر داد که بیش از ۱۱۰ میلیون کاربر از آن استقبال کرده اند.»

هرچند باید به این موضوع هم اشاره کرد که ویندوز ۱۰، باعث بهبود شرایط رو به افول بازار کامپیوترهای شخصی نشد. در آخرین گزارش مالی شرکت ساکن ردموند، بیان شده بود که مایکروسافت از محل همکاری با شرکای سخت افزاری اش برای ارائه ویندوز با ۶ درصد کاهش سودآوری مواجه شده است. این در حالیست که برخی تحلیلگران باور دارند که تا انتهای سال ۲۰۱۶، بازار کامپیوترهای شخصی با کاهش علاقه بیشتری هم مواجه خواهد شد.

آقای Moorhead همچنین خاطر نشان می کند:‌ «سه ماهه سوم از ۲۰۱۵، دوره چندان خوبی برای ویندوز ۱۰ نبود. البته بخشی از این داستان به علت نصب نبودن پیش فرض ویندوز ۱۰ روی سیستم هایی بود که در آن زمان به فروش رسیدند. از سوی دیگر در همان مقطع، پردازنده های اسکای لیک اینتل نیز هنوز آماده نشده و در محصولات قرار نگرفته بودند. در پایان دوره سه ماهه چهارم از سال جاری ولی می توان به ویندوز ۱۰ امیدهای بیشتری داشت.»

مرورگر اج اکنون به هیچ وجه عالی نیست، ولی همین حالا بهتر از پدر خود کار می کند

حقیقت این است که باید تا نیمه های سال ۲۰۱۶ منتظر ماند و سپس دید که ویندوز ۱۰، چه عملکردی خواهد داشت.

در این میان شاید بد نباشد به یک مورد دیگر در مورد سال ۲۰۱۵ و مایکروسافت اشاره کنیم. در این سال، شرکت مورد بحث بالاخره دست از تلاش برای قانع کردن مردم جهت استفاده از اینترنت اکسپلورر برداشت. حالا مرورگر اج از راه رسیده که ردموندی ها به شکل پیش فرض آن را با ویندوز ۱۰ همراه ساخته اند. این مرورگر هنوز به هیچ عنوان کامل و عالی نیست، اما همین حالا هم بسیار بهتر از پدر خود به کار مشغول می شود.

در سال ۲۰۱۵، مایکروسافت سخت افزارهای مناسبی را معرفی کرد. از سری سرفس ها گرفته تا موبایل های لومیا و هولولنز. البته می توان نام اکس باکس را هم در این لیست آورد. بر همین اساس ردموندی ها تصمیم گرفتند فروشگاه های فیزیکی خود را گسترش دهند و یک فروشگاه عظیم در خیابان پنجم محله منهتن شهر نیویورک، با فاصله ای در حد چند دقیقه پیاده روی از نمادین ترین اپل استور تاسیس کنند.

---

نگاهی عمیق به کسب و کارها

مدیر عامل مایکروسافت، آقای نادلا همچنین چشمان تیز بین خود را به کسب و کار و سازمان ها نیز دوخته است. شرکت وی در ماه های اخیر یک بروز رسانی برای مجموعه نرم افزاری آفیس ارائه داد که در آن، می شد بسیاری از قابلیت های آنلاین Google Docs را مشاهده کرد.

آفیس ۲۰۱۶ به شکلی عمیق با Skype for Business یکپارچه شده و نه تنها به اشتراک گذاری پروژه ها را با همکاران آسان نموده، بلکه همکاری همزمان چند شخص بر یک پرونده را نیز سهولت بخشیده است.

مایکروسافت، تبدیل به شرکتی شده که دیگر اقداماتش چندان قابل پیش بینی نیستند

در سالی که گذشت، مایکروسافت همچنین به خوبی نشان داد که به توسعه نرم افزاری علاقه بسیاری دارد و ارائه اپ هایی نظیر Delve و Planner نیز گواهی بر همین مطلب بودند و راهکارهایی را به نمایش گذاشتند که پیش از این از مایکروسافت انتظار نمی رفت آنها را بکار گیرد. کافیست تا نگاهی به اپ Sway داشته باشید؛ نامتعارف ترین اپلیکیشنی که تا کنون برای تهیه «ارائه» ها توسعه یافته است. در چنین شرایطی می توان گفت مایکروسافت، تبدیل به شرکتی شده که دیگر اقداماتش چندان قابل پیش بینی نیستند.

---

بهم ریختگی بخش موبایل ادامه دارد

اگر چه می توان گفت که مایکروسافت امسال، سالی عالی را در همه زمینه ها سپری کرده اما بخش موبایل این شرکت، همچنان یک بهم ریختگی اساسی است. جایی که در سه ماهه سوم سال ۲۰۱۵ مشخص شد درآمد این بخش در مقایسه با مقطع زمانی مشابه در سال ۲۰۱۴، شامل ۵۴ درصد کاهش شده و سهم مایکروسافت از بازار تلفن های هوشمند نیز به شکل جهانی به کمتر از ۳ درصد سقوط کرده است.

با این حال ردموندی ها هنوز هم تصمیم ندارند این حوزه را رها کنند. آقای مورهد در همین رابطه معتقد است: «توسط قابلیت هایی نظیر اپلیکیشن های یونیورسال و حتی کونتینیوام، مایکروسافت نه قادر شده سهمی در بازار پیدا کند و نه سهمی در ذهن کاربران موبایل های هوشمند را به خود مشفول نماید. البته من معتقد نیستم که مایکروسافت به شکل کامل بازی را باخته،‌ بلکه هنوز هم شانس برگشتن دارد. شرکتی که با سرفس بوک و پرو نشان داده تفکری بسیار عمیق پشت اعمالش وجود دارد.»

مایکروسافت در بازی موبایل ها هنوز هم یک بازنده کامل نیست و شانس بازگشت دارد

اما چه نوع تفکر عمیقی می خواهد کاربران اندروید و iOS را وادار به رها سازی موبایل هایشان و خرید موبایل هایی با سیستم عامل ویندوز کند؟ این یک راز است که هنوز کسی پاسخش را نمی داند.

مایکروسافت هنوز در خم یک کوچه برای جلب توجه توسعه دهندگان است تا برای موبایل های ویندوزی اش اپلیکیشن بنویسند. اگرچه حالا هر توسعه دهنده که برای ویندوز ۱۰ نرم افزار تهیه کند، حاصل کارش در ویندوز موبایل هم قابل استفاده است اما بیایید فراموش نکنیم در عصری زندگی می کنیم که گجت های همراه، اولویت دارند. پس همواره در این زمینه، اندروید و iOS برتر خواهند بود.

آقای Gownder از موسسه Forrester باور دارد که حضور مستمر مایکروسافت در بازار تلفن های هوشمند از این پس بستگی مستقیمی به هم دلی توسعه دهندگان خواهد داشت. وی می گوید: «تا زمانی که مایکروسافت ویندوز ۱۰ را در دست کم یک میلیارد دستگاه نصب نکرده باشد، اوضاع موبایل های این شرکت همین خواهد بود که می بینید.»

باید دید حضور سرفس فون در سال ۲۰۱۶ به همراه نمونه های بعدی سرفس بوک و پرو، باعث جلب توجه توسعه دهندگان به این پلتفرم خواهد شد یا خیر.

---

جاده پیش رو

اگر مایکروسافت می خواهد همچنان تاجی که در سال ۲۰۱۵ بر سر گذاشته را در ۲۰۱۶ حفظ کند، باید به نوآوری و معرفی محصولات ناب ادامه دهد. از طرفی در بخش موبایل، تنها یک معجزه به نام سرفس فون می تواند سهم این شرکت را بالاتر از سه درصد ببرد.

داستان موفقیت ویندوز ۱۰ در سال ۲۰۱۶ مشخصا برای مایکروسافت ادامه خواهد داشت، چرا که کامپیوترهای مجهز به پردازنده های اسکای لیک هم این روزها در ویترین فروشگاه ها یافت می شوند؛ محصولاتی که البته همه به ویندوز جدید مایکروسافت هم مجهز گشته اند و همین موضوع سبب خواهد شد تا درآمدهای شرکت ساکن ردموند از ویندوز در انتهای سال ۲۰۱۶ بسیار درخشان باشد.

هولولنز در سال آینده به دست اولین خریداران خواهد رسید اما به علت قیمت بالا و کاربرد خاص اش، مایکروسافت آن را در اختیار عده محدودی قرار می دهد. در واقع عده محدودی از سازمان ها، گیمرها و توسعه دهندگان.

---

آیا پروسه بازگشت کلی آغاز شده است؟

آقای موردهد می گوید:‌ «تصور می کنم که کار ساتیا در این یک سال و اندی، بسیار عالی بوده و به مایکروسافت کمک نموده تا جذابیت خود را دوباره به دست آورده و پایبندی به اصول قدیمی اش را با در آغوش کشیدن تغییرات، رها کند. این همان موضوعی بوده که موجب شده ردموندی ها دوباره بتوانند دست به تحول و ارائه نوآوری بزنند.»

کار نادلا تا اینجا عالی بوده؛ مایکروسافت با در آغوش کشیدن تغییرات، اصول قدیمی را رها کرده است

کورتانا، سرفس و هولولنز، در سالی که گذشت نشانه های بارز نوآوری از سوی مایکروسافت بودند و به نظر می رسد مدیران ارشد همین شرکت، به ادامه دار کردن خلاقیت ها تعهد خاصی نشان می دهند. تصوری که امروز از مایکروسافت شکل گرفته با یک یا دو سال پیش بسیار متفاوت است و بعید به نظر می رسد ردموندی ها بخواهند دوباره به دوره ای برگردند که تنها برگ نه چندان برنده شان، ویندوز بود. این شرکت به شکل واضحی، در مسیر نوآوری قرار گرفته و تلاش می کند توجه کسب و کارها و کاربران را به شکل ویژه ای به محصولات و سرویس های خود جلب نماید.

کمی بیشتر از چهار سال پیش، اریک اشمیت مایکروسافت را از گروه ۴ عضوی برترین های سیلیکون ولی بیرون انداخت. شاید مایکروسافت بتواند دوباره به این گروه برگردد، شاید هم نتواند. اما آنچه در حال حاضر برایمان همانند روز مشخص است اینکه مایکروسافت، دوباره توانست در سالی که گذشت، جلوه ای نورانی و جذاب از خود ارائه داده و یک بار دیگر به عنوان یک «نوآور» شناخته شود.