عامل انسانی یا خطای سیستمی؛ کدامیک حادثه تلخ برخورد قطارهای مسافربری دیروز را رقم زدند؟

همان طور که اطلاع دارید، روز گذشته حادثه تلخی در تاریخ حمل و نقل ریلی کشور رقم خورد و بر اثر برخورد دو قطار مسافربری در حوالی ایستگاه هفت خوان در نزدیکی دامغان، 44 نفر از هموطنان عزیزمان کشته شده و بیش از 100 نفر دیگر نیز زخمی شدند.

محسن «پورسید آقایی» مدیرعامل شرکت راه آهن در مورد علت این حادثه اظهار داشت که قطار سریع السیر مشهد-تبریز به دلیل برودت هوا و نقص فنی به خاطر یخ زدگی سیستم ترمز، در فاصله 5 کیلومتری سمنان متوقف شده و موضوع را به مرکز کنترل ترافیک (CTC) شاهرود اطلاع می دهد.

railroad-collision-2

با اعلام این وضعیت، طبیعتاً چراغ تردد قطارها در مسیر قرمز می شود و قطار مشهد-سمنان نیز در مسیر متوقف می گردد، اما در همین فاصله، شیفت مسئول کنترل به پایان رسیده و فرد جدیدی جایگزین او می گردد. طبق اظهارات «پورسید آقایی» فرد جدید از وضعیت خطوط اطلاع نداشته و بنابراین علی رغم قرمز بودن چراغ خطوط، دستور حرکت قطار مشهد-سمنان را می دهد، که همین سهل انگاری باعث برخورد این دو قطار می گردد.

فارغ از علامت سؤال بینهایت بزرگی که در برابر توضیحات مدیرعامل شرکت راه آهن شکل می گیرد، و اینکه آیا یک تعویض شیفت ساده می تواند چنین فاجعه انسانی عظیمی را در پر تردد ترین خط ریلی کشور رقم بزند یا خیر، باید به نقش سیستم های ایمنی مختلف در پیشگیری از بروز چنین عواملی اشاره کرد.

railroad-collision-0

خردادماه سال 93 دو قطار مسافربری در ایستگاه امروان در 45 کیلومتری دامغان با یکدیگر برخورد کردند، حادثه ای که منجر به جان باختن یک نفر و زخمی شدن 31 هموطن دیگر گشت. پس از این واقعه، تصمیم بر آن شد که تمامی ایستگاه ها به سیستم کنترل اتوماتیک قطار (ATC) مجهز گردند.

ATC در شبکه های مدرن حمل و نقل ریلی شامل سه سیستم ATP به معنای حفاظت خودکار قطار، ATO به معنای عملکرد خودکار قطار، و ATS به معنای نظارت خودکار بر قطار می شود. این سیستم معمولاً با ساختاری شبیه به زیر پیاده سازی می گردد:

atc

عملکرد ایمنی اصلی یعنی حفظ فاصله کافی بین قطارها از سوی ATP انجام می شود، که در هر بلوک شبکه ریلی از یک واحد کنترلی برخوردار است. این واحد کنترلی، داده ها را از بلوک های پس از خود دریافت کرده و آنها را به صورت محدودیت سرعت در بلوک های تحت کنترل خودش، به ریل ها انتقال می دهد.

نهایتاً قطارهای روی این مسیر، داده ها را به صورت کد دریافت داشته و سرعت خود را بر اساس آنها تنظیم می کنند. بر اساس این اطلاعات، سیستم های ATO و ATP با سیگنال های مخصوص و اعمال پارامترهای کنترلی روی مکانیسم های ترمز و حرکت لکوموتیو، می توانند به طور کامل مانع از حرکت قطار شده یا سرعت آن را محدود سازند.

بنابراین در سیستم کنترل اتوماتیک (ATC) ‌‌حتی اگر لکوموتیوران هم قصد داشته باشد سرعت قطار را افزایش دهد، سامانه به صورت هوشمند مانع سرعت گرفتن غیرمجاز قطار ‌می‌شود.

atc-2

این پروژه با هزینه نزدیک به 30 میلیون یورو در خط تهران-مشهد به اجرا درآمد، اما دیروز دیدیم که ظاهراً این سیستم نیز به خوبی عمل نکرده و نمی تواند مانع از بروز وقایع جبران ناپذیر گردد، و شنیده‌ها حاکی از آن است که سیستم کنترل اتوماتیک قطار (ATC) ‌در بروز حادثه ریلی امروز در منطقه هفت‌خوان مؤثر بوده است.

با این تفاسیر، اگرچه مسئولین مختلف تلویحاً مدیر ایستگاه قطار سمنان را به خاطر ابلاغ دستور حرکت به لکوموتیوران، مقصر اصلی قلمداد می کنند و دادستانی شاهرود نیز سه نفر از جمله مسئول مرکز کنترل فرماندهی راه‌آهن شمال شرق کشور، مسئول مرکز کنترل خطوط و مسئول شیفت مرکز کنترل را بازداشت کرده اند، اما باید خطای سیستم تازه نصب شده ATC را نیز در وقوع حادقه فوق دخیل دانست.

railroad-collision-1

مدیر عامل راه آهن چندی پیش اعلام داشت این سیستم توسط متخصصان داخلی طراحی و بومی سازی شده و ایران جزء 8 کشور دنیاست که به چنین پیشرفتی دست یافته. با این حال ظاهراً سیستم قبل از بهره برداری نهایی به طور دقیق ارزیابی نشده و متأسفانه تست عملی آن به از دست دادن 44 هموطن منجر شد.

مطالب مرتبط

هرآنچه درباره هک شدن گوشی جف بزوس می‌دانیم و نمی‌دانیم

خبرگزاری گاردین اخیراً در گزارشی آورده که محمد بن سلمان، پادشاه عربستان سعودی در ماه مه ۲۰۱۸، گوشی همراه جف بزوس، موسس و مدیرعامل آمازون را هک کرده است. این خبر درحالی منتشر شده که در ماه ژانویه ۲۰۱۹، بزوس خبر از جدایی از مکنزی بزوس داد و به فاصله کمی از آن، خبر ارتباطش... ادامه مطلب

اندروید 10 قابلیت دسکتاپ مود را به گوشی های ال جی آورد

آپدیت اندروید 10 قابلیت جدید دسکتاپ مود (Desktop Mode) را به گوشی های ال جی آورده است. به کمک این حالت می توان گوشی را به مانیتور متصل کرد و کارهای مختلف را در صفحه نمایش بزرگتر انجام داد.ال جی به دلایلی نامعلوم قابلیت دسکتاپ مود را مسکوت نگه داشته و این قابلیت اولین بار... ادامه مطلب

سازمان ملل متحد: گوشی مدیرعامل آمازون احتمالاً با جاسوس افزار اسرائیلی هک شده است

سازمان ملل متحد با انتشار گزارشی در روز چهارشنبه، شرکت جاسوسی اسرائیلی NSO را عامل اصلی هک گوشی جف بزوس توسط محمد بن سلمان معرفی کرده است.در گزارش سازمان ملل متحد آمده که بهار سال 2018 محمد بن سلمان و جف بزوس رابطه ای دوستانه در واتس اپ داشته اند. اما ارسال یک فایل ویدیویی... ادامه مطلب

معرفی «نشان پرداخت» و «نشان بانک»؛ حركت بانک ملی و آپ برای بانکداری دیجیتال

آپ و بانک ملی از محصولات «نشان بانک» و «نشان پرداخت» رونمایی کردند؛ دو محصولی که به باور مدیران دو مجموعه، می‌تواند گامی بزرگ به سمت بانکداری دیجیتال باشد.به گزارش دیجیاتو، نشست مطبوعاتی آپ و بانکی ملی در رویداد «ملی شو ۳» (رونمایی از فناوری‌های بانک ملی) برگزار شد و در آن از «نشان بانک»... ادامه مطلب


رونمایی از برند ایرانی «یونیوو» در نمایشگاه الکامپ مشهد

شرکت «بهین تکنولوژی» در بیست و دومین نمایشگاه بین المللی الکامپ مشهد از برند ایرانی «یونیوو» رونمایی کرد. شرکت بهین تکنولوژی که در سال ۱۳۷۱ کار خود را آغاز کرد، توانست با استفاده از تجربه ۲۷ ساله خود برند ایرانی یونیوو را تولید و عرضه کند.بهین تکنولوژی در برند یونیوو با تمرکز بر محصولات خاصی... ادامه مطلب

مایکروسافت 250 میلیون سابقه بخش امور مشتریان را لو داد

مایکروسافت 250 میلیون سابقه بخش پشتیبانی و خدمات، شامل صحبت هایی که کارمندان این شرکت با مشتریان بین سال های 2005 تا 2019 انجام داده بودند را لو داد.«Bob Diachenko» محقق امنیتی و شرکت Comparitech این آسیب پذیری را 29 دسامبر سال گذشته کشف کردند. مایکروسافت این آسیب پذیری را دو روز بعد رفع کرد... ادامه مطلب

ویجیاتو

نظرات ۵۷

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود

رمزتان را گم کرده‌اید؟