چرا خودرو در ایران گران است؟ [بخش پایانی]

چرا خودرو در ایران گران است؟ [بخش پایانی]

در ادامه مطلب مربوط به دلایل گرانی خودرو که به برخی دلایل گرانی خودروهای تولید داخل اختصاص داشت، در این قسمت به بررسی علل قیمت بالای خودروهای مونتاژی و وارداتی می پردازیم.

در مورد خودروهای مونتاژی و وارداتی نیز اوضاع به هیچ عنوان بهتر از خودروهای تولید داخل نیست و حتی عوارض گمرکی بسیار شدید تری برای خودروها عرضه شده در این بخش تعریف شده است.

اعمال تعرفه گمرکی قابل توجه ۳۷ و ۴۵ درصدی برای خودروهای CKD (مونتاژی) و CBU (واردات کامل) کار را برای شرکت های مربوطه و مشتریان سخت کرده است و در چنین شرایطی عموم خودروهای مونتاژی و وارداتی در کشورمان بین ۱.۵ تا ۲ برابر گران تر از قیمت جهانی خود به دست مصرف کننده می رسند.

jac-j5-vs-arizo5-6_crop_600x400

این درحالیست که در بسیاری موارد خودروهای وارداتی به شکل رسمی توسط نمایندگی کمپانی وارد کننده عرضه نمی شوند و از این رو مشتریان نگون بخت از نظر خدمات پس از فروش و تامین قطعات با مشکلاتی مواجه می شوند.

با این اوصاف هیچ جای تعجب ندارد که خرید خودرو در ایران برای تمامی اقشار جامعه به پروسه ای عذاب آور مبدل شده و کمتر فردی مرکب خود را بر اساس سلیقه یا علاقه شخصی خریداری می کند.

engine-noise

درصد قابل توجهی از قیمت تمام شده خودروهای وارداتی و مونتاژی از طریق تعرفه گمرکی به خزانه دولتی واریز می شود و عجیب تر آنکه این مبالغ به شکل جداگانه ای از عوارض مربوط به اموری نظیر جایگزینی خودروهای فرسوده یا هزینه نوسازی آمبولانس و مالیات بر ارزش افزوده محاسبه می شود.

حکایت درآمد دولت از مالیات بر روی واردات خودرو

در آخرین آمار منتشر شده توسط بانک مرکزی، در رابطه با وضعیت مالی و اقتصادی کشورمان در سال ۹۵ که به در آمد های مالیاتی دولت پرداخته است، توجه به میزان مالیات های مربوط به واردات و خرید و نقل و انتقال خودرو جالب به نظر می رسد.

اولین نکته، ارزش CIF خودرو است. این پارامتر، ملاک اصلی گمرک برای قیمت‌ گذاری خودروست و محاسبات را بر این مبنا انجام می‌ شود. CIF شامل جمع موارد زیر است:

  • قیمت خرید خودرو ( شامل قیمت پایه و آپشن‌ های آن)
  • بیمه خودرو تا بندر مقصد
  • هزینه حمل تا بندر مقصد

 پس از ورود خودرو به گمرک، تعرفه واردات باید پرداخت شود. این تعرفه بسته به حجم موتور خودرو متفاوت و در جدول زیر قابل مشاهده است.

حجم موتور تا ۲۰۰۰ سی‌سی ۴۰%
حجم موتور از ۲۰۰۱ تا ۲۵۰۰ سی‌سی ۵۵%
حجم موتورهای بالاتر از ۲۵۰۰ سی‌سی ممنوع

پرداخت عوارض زیر نیز جزو ملزومات خواهد بود. بهای این بسته ۸ گانه، ۶۰% ارزش خودرو تمام می‌شود.

  • هزینه ی انبار داری تخلیه و بارگیری عوارض بندری
  • عوارض هلال احمر
  • عوارضی جهت خرید امبولانس
  • هزینه ثبت سفارش
  • هزینه‌ های مربوط به شرکت استاندارد
  • عوارض وزارت راه و شهر سازی ( در صورت استفاده از حمل ناوگان خارجی)
  • هزینه بانکی شامل کارمزد بدون احتساب سود و خسارت تاخیر تادیه دیون
  • هزینه‌ های اسقاط خودروی فرسوده ( که با توجه به مصرف سوخت خودروی وارداتی از ۱ تا ۴ دستگاه متغیر است)
toyota-hilux-sr5-2015
قیمت نسل جدید تویوتا هایلوکس به عنوان یکی از عمومی ترین وانت های جهان این روز ها در بازار کشورمان از مرز ۲۰۰ میلیون تومان گذشته است.

وارد کننده نیز باید هزینه هایی را بر روی خودرو لحاظ کند که شامل موارد زیر می شود.

  • هزینه‌های خدمات پس از فروش و گارانتی (۳ درصد CIF)
  • هزینه‌های انبارداری
  • هزینه‌های بازرسی قبل از تحویل خودرو (PID)
  • هزینه حمل و نقل خودرو به مراکز PID و از PID به مراکز فروش
  • هزینه شماره‌ گذاری که ۱۰ درصد هزینه C&F است. (C&F مجموع قیمت خودرو و هزینه حمل به کشور است)
  • ۸ درصد هزینه C&F به عنوان عوارض و مالیات شماره‌گذاری به حساب اداره دارایی
  • حداقل ۴ درصد به عنوان سود واردکننده خودرو.
  • ۹ درصد نیز هزینه مالیات بر ارزش افزوده محاسبه می شود.

به عقیده کارشناسان، مجموع عوارض خودرو عددی در حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰% بر قیمت ارزی خودرو می افزاید. یعنی قیمت خودرو های وارداتی حدود دو برابر قیمت جهانی آن برای مشتری ایرانی آب می‌خورد.

نسل اول بی ام وی X1

البته شرکت ها یا افرادی که در زمینه واردات خودرو فعالیت دارند نیز روش های خود را برای خرید ارزان تر خودروهای مدل پایین کشف کرده اند.

برای مثال در شرایطی که هیوندای النترا نسل جدید در بازار منطقه عرضه شده است، وارد کنندگان هنوز نسخه های قدیمی را به نام مدل ۲۰۱۶ با قیمت های ارزان تر از کشورهای حاشیه خلیج فارس خریداری می کنند و با قیمت گران تر (به عنوان مدل سال) به مصرف کننده ایرانی می فروشند.

مشابه همین مورد در خصوص کم اظهاری های گمرکی نیز وجود دارد.

مقایسه قیمت عرضه برخی خودرو های وارداتی با قیمت ارزی

خودرو مدل سال ساخت حجم انجین ارزش دلاری(هزار دلار) ارزش ریالی(میلیون تومان) نمایندگی/بازار(میلیون تومان) حداقل اختلاف قیمت
ب‌ام‌و ۲۲۰i کوپه ۲۰۱۶ ۲۰۱۵ ۲٫۰L ۴۳ ۱۳۱ ۲۹۰ %۱۲۱
ب‌ام‌و ۴۲۸i گرن کوپه ۲۰۱۶ ۲۰۱۵ ۲٫۰L ۵۲ – ۵۳ ۱۶۳ – ۱۶۶ ۳۸۰ %۱۲۸
ب‌ام‌و X1 25i ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۲٫۰L ۴۶ ۱۴۲ ۳۱۴ – ۳۳۰ %۱۳۲
ب‌ام‌و X3 28i ۲۰۱۶ ۲۰۱۵ ۲٫۰L ۶۱ – ۶۳ ۱۹۰  ۱۹۶ ۳۹۰ – ۳۹۵ %۱۰۱
ب‌ام‌و X4 28i ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۲٫۰L ۶۰ – ۶۳ ۱۹۰ – ۱۹۶ ۴۵۰ %۱۲۹
پورشه ماکان ۲۰۱۷ ۲۰۱۶ ۲٫۰L ۸۴ ۲۶۲ ۵۵۰ (بازار) %۱۰۹
پورشه باکستر S ۲۰۱۷ ۲۰۱۶ ۲٫۵L ۸۸ ۲۷۴ ۷۵۰ (بازار) %۱۷۰
تویوتا پریوس هیبریدی ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۱٫۸L ۲۷ ۸۳ ۱۴۸ %۷۸
تویوتا کرولا GLI ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۲٫۰L ۱۹ ۶۰ ۱۵۳ (بازار) %۱۵۵
تویوتا روفور ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۲٫۵L ۳۰ ۹۳ ۲۴۵ %۱۶۳
تویوتا هایلوکس دوکابین ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۲٫۷L ۲۵ ۷۷ ۱۶۹ – ۱۸۵ %۱۴۰
رنو فلوئنس ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۲٫۰L ۱۶ ۵۱ ۸۷ – ۱۱۷ %۱۲۹
رنو سفران ۲۰۱۶ ۲۰۱۵ ۲٫۵L ۲۳ ۷۲ ۱۲۴ – ۱۸۹ %۱۶۲
رنو داستر ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۲٫۰L ۱۵ ۴۶  ۴۸ ۱۰۸ – ۱۱۵ %۱۳۹
رنو کولئوس ۲۰۱۵ ۲۰۱۴ ۲٫۵L ۲۱ ۶۴ ۱۶۵ %۱۵۷
کیا سراتو YD ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۲٫۰L ۱۹ ۵۹ ۱۳۵٫۳ %۱۲۹
کیا سراتو YD کوپه ۲۰۱۶ ۲۰۱۵ ۲٫۰L ۱۸ ۵۷ ۱۳۵ (بازار) %۱۳۷
کیا اپتیما JF ۲۰۱۶ ۲۰۱۵ ۲٫۴L ۲۲ – ۲۳ ۶۷ – ۷۲ ۱۸۲ %۱۵۲
کیا اپتیما JF ۲۰۱۷ ۲۰۱۶ ۲.۴L ۲۴ ۷۷ ۱۹۲ – ۲۰۲ (بازار) %۱۶۲
کیا اسپورتیج SL ۲۰۱۶ ۲۰۱۵ ۲٫۴L ۲۱ ۶۶ ۱۷۰ %۱۵۷
کیا سورنتو ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۲٫۴L ۲۸ ۸۵ ۲۳۰٫۲ %۱۷۰
لکسس CT200h ۲۰۱۵ ۲۰۱۵ ۱.۸L ۴۰ – ۴۲ ۱۲۵ – ۱۲۸ ۱۸۹ %۴۷
لکسس ES250 ۲۰۱۶ ۲۰۱۵ ۲٫۵L ۴۳ ۱۳۵ ۳۲۵ %۱۴۰
لکسس NX300h ۲۰۱۶ ۲۰۱۵ ۲٫۵L ۵۴ ۱۶۷ ۳۳۳ %۹۹
لکسس NX200t ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۲٫۰L ۵۰ ۱۵۶ ۳۱۱ – ۳۵۰ %۱۲۴
مرسدس E250 ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۲٫۰L ۷۵ ۲۳۴ ۴۰۵ %۷۳
میتسوبیشی میراژ ۲۰۱۶ ۲۰۱۵ ۱٫۲L ۱۱ ۳۳ ۷۱٫۳ %۱۱۵
میتسوبیشی لنسر ۱٫۶ ۲۰۱۶ ۲۰۱۵ ۱٫۶L ۱۵ ۴۸ ۱۰۴٫۵ %۱۱۸
میتسوبیشی لنسر ۱٫۸ ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۱٫۸L ۱۷ ۵۲ ۱۳۴٫۸ %۱۵۹
میتسوبیشی اوتلندر ۲۰۱۷ ۲۰۱۶ ۲٫۴L ۲۶ ۸۰ ۲۰۹٫۸ %۱۶۲
ولوو XC90 ۲۰۱۷ ۲۰۱۶ ۲٫۰L ۵۷ – ۱۳۲ ۱۷۶ – ۴۰۸ ۵۰۰ – ۵۷۵ %۴۱ – %۱۸۴
هوندا CR-V ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۲٫۴L ۳۰ ۹۲ ۲۳۴-۲۵۸ %۱۸۰
هیوندای اکسنت ۲۰۱۶ ۲۰۱۵ ۱٫۶L ۱۳ ۴۱ ۱۰۶٫۱ %۱۵۸
هیوندای النترا ۲۰۱۶ ۲۰۱۵ ۱٫۸L ۱۷ ۵۲ ۱۲۶ – ۱۳۷ (بازار) %۱۶۳
هیوندای توسان TL ۲۰۱۶ ۲۰۱۵ ۲٫۰L ۲۴ ۷۵ ۱۶۶ – ۱۹۲ %۱۵۶
هیوندای سانتافه ۲۰۱۶ ۲۰۱۶ ۲٫۴L ۲۶ ۸۲ ۱۷۶ – ۲۱۳ (بازار) %۱۶۰

# قیمت‌ های جدول فوق (ارزش دلاری و ارزش ریالی) برگرفته از آمار گمرک کشور در شهریورماه ۹۵ است.

همانطور که پیشتر گفته شد ایران از لحاظ سرانه درآمد سالانه در بین کشور های جهان در رتبه ۹۶ قرار دارد و مردم در کشور هایی نظیر جزیره سیشیل بیشتر از دو برابر و قبرس بیش از ۶ برابر، کویت ۱۱ برابر و قطر با ۱۶ برابر سرانه درآمدی ایران، نصف قیمت خودرو را نسبت به مردم ایران پرداخت می کنند.

طبق آمار منتشر شده در بخش مالیات های خودرو می توان به مالیات واردات خودرو، مالیات بر نقل و انتقال خودرو و مالیات پلاک آن اشاره کرد.

moa-2
بنابر آمار منتشر شده توسط بانک مرکزی، میزان مالیات واردات خودرو مصوب شش ماهه اول سال ۱۳۹۵ برابر با یک هزار و ۷۵۰ میلیارد بوده است که تنها در این موعد مقرر ۴۶۰ میلیارد از آن به حساب دولت واریز شده است.

این میزان مالیات نسبت به دوره زمانی مشابه سال گذشته که برابر با ۲۱۰ میلیارد تومان بوده است، نشان از رشد تقریبی ۱۲۰.۹ درصدی آن دارد.

PARS-2
البته می توان به این موضوع نیز اشاره کرد که در دوره شش ماهه اول سال ۱۳۹۳، مالیات واردات خودرو برابری ۲۶۰ میلیارد تومان برآورد شده بود که در سال ۱۳۹۴ شاهد کاهش ۱۸.۹ درصدی ان بودیم.
اما از آنجا که خودرو وارد شده نیاز به نقل و انتقال و شماره گذاری دارد، مالیت های دیگری نیز در این مراحل اخذ می شوند.
برای بخش نقل و انتقال خودرو در شش ماهه نخست سال ۲۸۰ میلیارد تومان از ۳۸۰ میلیارد تومان به حساب دولت واریز شده است.

Kia-Picanto-2015

میزان مالیات حمل و نقل در دوره مشابه سال گذشته برابر ۲۴۰ میلیارد تومان بوده است که نسبت به سال ۱۳۹۳ با کاهش ۲۰ میلیارد تومانی مواجه شده است.
میزان مالیات از حمل و نقل خودرو در سال گذشته نسبت به سال جاری با رشد ۱۷.۶ درصدی روبرو بوده که در سال ۱۳۹۴ نسبت به سال ۱۳۹۳ با کاهش ۸.۴ درصدی روبرو بوده است.

SAINA-43
در بودجه امسال، درآمد های مالیاتی دولت از شماره گذاری خودرو برابر ۳۹۰ میلیارد تومان در نظر گرفته شده است که تاکنون رقمی در حدود ۴۱۰ میلیارد تومانی در این خصوص به ثبت رسیده است.

Kia-Cadenza-2017-1280-25
این رقم در دوره زمانی مشابه به سال ۱۳۹۴ برابر با ۲۸۰ میلیارد و سال ۱۳۹۳ برابر ۲۷۰ میلیارد بوده است که نسبت سال جاری به سال گذشته نشان از رشد ۴۸.۱ درصدی آن بوده است. همچنین نسبت سال ۱۳۹۴ به سال ۱۳۹۳ نیز با رشد ۴.۲ درصدی روبرو بوده است.
در نهایت جمع میزان مالیات کسب شده توسط دولت که در این گزارش آمده است رقمی برابر با هزار و ۱۵۰ میلیارد تومان است که با رقم کلی دو هزار ۵۲۰ میلیارد تومانی اختلاف زیادی دارد.
نکته قابل توجه آن است که تنها مالیات شماره گذاری خودرو بیش از رقم محقق شده بیش از میزان مصوب بوده است.

SAINA-48

بر اساس اطلاعات منتشر شده از بودجه سال ۹۶، به نظر می رسد که تغییر شدیدی در نرخ این عوارض اتفاق نخواهد افتاد. البته افزایش ۵ درصدی قیمت بنزین در سال ۹۶ و رسیدن آن به لیتری ۱۰۵۰ تومان (معمولی) و ۱۱۵۰ تومان (سوپر) عوارضی است که به شکل غیر مستقیم از خودروسواران اخذ خواهد شد و هدف از این افزایش قیمت تامین بودجه برای توسعه و ساخت پالایشگاه های جدید اعلام شده است.

peugeot-308-renault-m-gane-1200x800-2f3d70938d0f8843

همچنین ظاهرا عوارضی نیز بسته به میزان آلایندگی خودروهای وارداتی وضع شده است که ممکن است تا ۵ درصد به تعرفه های فعلی واردات خودرو بیافزاید. از این رو با توجه به افزایش نسبی نرخ ارز که این روزها در بازار اتفاق افتاده است،  افزایش قیمت کلیه خودروهای وارداتی کاملا محتمل به نظر می رسد.

نظرات ۲۴
وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

Digiato

رمزتان را گم کرده‌اید؟

Digiato