صدای شما: آیا کاربران ایرانی موش آزمایشگاهی آنتی ویروس‌های معتبر هستند؟

با آنکه مساله کپی رایت آنچنان در کشور ما جا نیفتاده و آحاد مردم از نرم افزارهای کپی استفاده می‌کنند، ولی این موضوع در آنتی ویروس ها و ویندوزها از قدیم کمی تا قسمتی فرق داشته و برخی کاربران بر سر این دو مقوله دست به جیب می‌شوند و خواهان نرم افزار اورجینال هستند. برخی ادارات و استارتاپ‌ها نیز چند سالیست که چندی از نرم افزارهای خود مثل همین آنتی ویروس را به صورت اورجینال تهیه می‌کنند اما موضوعی که یکی از کاربران دیجیاتو آن را با ما در میان گذاشت، نشان از وضعیت عجیب و غریب این نوع نرم افزارها در بازار کشور می‌دهد.

نوید که دستی هم در بازار فروش و بازاریابی نرم افزار دارد از اوضاع نابسامان آنتی ویروس‌های اورجینال و خرید و فروش لایسنس این برنامه‌ها برایمان نوشته و می‌گوید که مشکلات زیادی با شرکت‌های گوناگون داشته تا بتواند یک آنتی ویروس واقعا اورجینال پیدا کند:

«از چندین مغازه و چندین برند مختلف که ادعای نمایندگی آنتی ویروس‌های اورجینالی همچون ESET هستند سعی کردم تا بتوانم نسخه اصلی این برنامه را تهیه کنم اما هربار بعد از خریدن نرم افزار مذکور، با مشکلاتی مواجه شدم که نشان می‌داد کد لایسنس داده شده به من آنچنان هم قانونی نیست و دوز و کلک‌هایی بر سر آن سوار شده تا به عنوان جنس اورجینال فروخته شود. لطفا پیگیری و راهنمایی کنید که چطور آنتی ویروس اورجینال داشته باشیم و شرکت‌ها چه راه‌هایی برای دور زدن دادن جنس اصل به ما دارند. آیا تحریم‌ها این وسط مقصر است یا مساله چیز دیگری است؟»

«امیر صفری فروشانی» فعال نرم‌افزارهای امنیتی شرکت دورانتاش نیز تاکید دارد که در بحث آنتی ویروس در مارکت ایران آشفتگی بسیاری وجود دارد و دلیل آن را سودجویی افراد می‌داند: «یک سری محصولات تقلبی و نامعتبر می‌فروشند و یک سری اجناس معتبر می‌فروشند اما در بازار با دیگر شرکت‌ها رفتار نادرستی دارند.»

فروشانی می‌گوید با اینکه همکاری‌هایی با پلیس فتا صورت گرفته تا فروشندگان آنتی ویروس‌های اورجینال برای همه مشخص شود اما بنا به دلایلی این لیست از سایت فتا حذف شده و مشخص نیست که چرا:

«شناخت برند و انتخاب مدل درست بر اساس نیازها و گارانتی معتبر آن محصول برای خرید آنتی ویروس بسیار مهم است و یوزر با دانش کافی روی این موضوع می‌تواند آنتی ویروس مورد نیاز خود را پیدا کند. مارکت در ایران شکلی پیدا کرده که لایسنس اشتراک گذاری و نامعتبر بسیار در آن زیاد شده اما متاسفانه شفافسازی این مارکت هنوز درست صورت نگرفته و فروشندگان بزرگ نمی‌گذارند این شفافسازی‌ها انجام شود.»

فروشانی باور دارد که در موارد معدودی هم که این شفافسازی صورت گرفته بیشتر بر سر دو هدف اصلی بوده:دسترسی به اطلاعات مشتری ها مخصوصآ مشتری های شرکتهای رقیب و دوم اینکه شرکت‌های معتبر دیگر را از دور خارج شوند. او به بلاک کردن برخی سایت‌های آگاهی رسانی درباره امنیت اطلاعات و آنتی ویروس‌ها توسط Eset اشاره می‌کند و آن را گواه این مطلب می‌داند.

علی م یکی از کارشناسان فروش این برنامه‌هاست و حاضر است درباره پشت پرده این بازار با ما صحبت کند. او در گفتگوی خود با دیجیاتو مشکل کاربر نوید را تایید می‌کند و می‌گوید خودش هم چند سال پیش به اشتباه چنین لایسنس‌هایی را به مغازه‌ها از طرف شرکتی به نام بانک نرم افزار ایران (که امروز با نام دیگری فعالیت می‌کند) می‌فروخته که بسیار دیر از غیر اصل بودن آن آگاه شده است:

«به ما در آن زمان با پرداخت حقوق ثابتی مقدار زیادی آنتی ویروس اورجینال داده می‌شد تا ببریم و به مغازه‌ها بفروشیم و به اصطلاح بازاریابی کنیم. قیمت‌های 5 هزار تومانی این محصولات برای خود من هم عجیب بود ولی آنچنان اطلاعات دقیقی درباره نرم افزار نداشتم و لایسنس‌ها را که به صورت یک پسورد بود به مغازه‌دارها می‌فروختیم و خریداران نهایی باید بعد از دریافت آن کد، به سایتی مراجعه می‌کردند و سریال خود را رجیستر می‌کردند. بعدها فهمیدم که یک سرور واسطه در شرکت وجود دارد که از سیستمی در آلمان که آنتی ویروس اورجینالی روی آن نصب است، تمامی آپدیت‌ها را دانلود می‌کند و آن دیتا را در اختیار تمامی مشتریان قرار می‌دهد.»

علی به ویروسی موسوم به Newfolder.exe اشاره می‌کند که چند سال پیش در ایران بسیار رایج بود و اظهار دارد که نرم افزارهای شرکت قادر نبودند این ویروس را پاکسازی کنند و دست آنها به نوعی برای مشتریان رو شد: «یک سری از بانک‌های اطلاعاتی سرور مورد نظر درست کار نکرده بود و این دیتا را دانلود نکرده بود و از همین رو شرکت بسته شد و سال‌ها بعد با نام دیگری شروع به کار کرد.»

این بازاریاب می‌گوید که در دوره فعالیت جدید شرکت تصمیم گرفت که نرم افزار اورجینال را به صورت اشتراکی به کاربران بفروشد چرا که Eset حساسیت چندانی روی این موضوع ندارد. به گفته علی در سال‌های اخیر  بسیاری از شرکت‌های دیگر هم همین کار را انجام دادند اما بعد از مدتی و رسیدن به اعداد میلیونی کاربر ثبت شده و گران شدن هزینه سرورها، بسیاری از ipها دیلیت می‌شد و بازهم دست ماجرا برای کاربران رو می‌شد:

«شاید مردم ندانند اما نمایندگان اصلی Eset در ایران بارها اذعان داشتند که می‌دانند صدها هزار لایسنس اشتراکی به کاربران داده شده و در پنل‌شان کاملا می‌توانند ایمیل‌ها و ipهای کاربران را ببینند و آنها را دیلیت یا ریست کنند اما دست به این کار نمی‌زنند چرا که به نوعی کاربران و سیستم‌های ما نقش موش آزمایشگاهی را برای این شرکت‌ها داریم. این شرکت‌ها به جای آنکه هزینه‌های گزافی سر لابراتورهای مختلف و سیستم‌های گوناگون و شناسایی انواع ارورها و ویروس‌ها را در مجموعه خود داشته باشند، رفتار سیستم و خود کاربران کشورهای جهان سوم همچون ما را مطالعه می‌کنند.»

او تاکید دارد لایسنس‌های مخصوص ایران Eset با کد RN شروع می‌شود و قیمتی حدود 120 هزار تومان در بازار فعلی دارد. علی این مساله را در لایسنس نرم‌افزارهای مایکروسافت هم مثال می‌زند که بسیاری از برنامه‌نویسان مایکروسافت با پنلی که از سوی این شرکت در اختیارشان قرار می‌گیرد تا نرم‌افزارهای مختلف را روی برنامه‌های گوناگون میکروسافت تست کنند، این پنل را با قیمت چند هزار دلار به فروش می‌رسانند و کدهای لایسنس متنوع و متعددی از نرم‌افزارهای مایکروسافت در اختیار خریدار قرار می‌گیرد: «البته این موضوع چند ماهیست که معلق شده اما هنوز از پنل‌های قبلی اثرات زیادی به جا مانده»

علی راه‌هایی برای تشخیص انتی ویروس اورجینال را به ما می‌گوید: «قیمت‌های زیر 50 هزار تومان بسیار مشکوک است و تحت هیچ آفر و تخفیفی نمی‌توان چنین قیمتی را برای آنتی ویروس اورجینال Eset تصور کرد، خرید از فروشگاه‌های معتبر و همچنین دقت به اینکه لایسنس مربوطه باید و باید 365 روز کامل مهلت داشته باشد، نه بیشتر و نه کمتر. ضمنا Eset در حالت پیش‌فرض برای یک کاربر و یک موبایل کار می‌کند و مدل‌های چند کاربره و... معمولا نسخه‌های غیر اصل هستند و در نهایت لایسنسی که به شما بگوید باید بروید در فلان سایت آن را رجیستر کنید نیز به احتمال بسیار قوی، اشتراکی و غیراورجینال است.»

کارشناسان عقیده دارند که بسیاری از آنتی ویروس‌هایی که بنا به دلایلی در کشور مطرح نشدند، بسیار کارآمد هستند و تهیه محصولات اورجینال آنها به مراتب راحت‌تر و مطمئن‌تر از برندهای شناخته شده است. آنتی ویروس‌های ایرانی نیز به تازگی رشد پیدا کرده‌اند و به گفته این کارشناسان از کیفیت مطلوبی برخوردار هستند.

در هر حال پیدا کردن آنتی ویروس اورجینال در مارکت فعلی برای کسانی که واقعا خواستار محصول اصل هستند، کمی دردسرساز شده و شاید بهتر باشد با بررسی‌های بهتر و راهنمایی‌هایی که شد، کاربران با دقت بیشتری خرید خود را انجام دهند و همچنین به نظر می‌رسد که مقامات بالا هم می‌توانند با وارد شدن به مساله کمی به بازار سروسامان دهند و تا هم ادارات دولتی و ارگان‌های حکومتی و هم عمده کاربران از محصولات اورجینال واقعی استفاده کنند و موش آزمایشگاهی برخی شرکت‌ها نباشند.

***

صدای شما؛ بخشی جدید در دیجیاتو

شرکت‌ها و استارتاپ‌های ایرانی در چند سال اخیر پیشرفت‌های قابل توجهی داشته‌اند و تجربه کسب خدمات دیجیتالی در ایران اکنون قابل مقایسه با پنج سال پیش نیست. اما هنوز هم مشکلات کوچک و بزرگی در پیکر و ساختار شرکت‌ها وجود دارد که برای کاربران آزاردهنده هستند. گلایه‌های کوچک و بزرگ کاربران روزانه از طریق ایمیل و شبکه‌های اجتماعی به دست دیجیاتو می‌رسند، به همین دلیل تصمیم گرفتیم تا بخش جدیدی تاسیس کنیم به نام «صدای شما» و همین گلایه‌ها را منعکس کنیم. 

در قسمت جدید، مشکلی که با شرکت‌های تکنولوژیک ایرانی داشته‌اید را بررسی می‌کنیم و تلاش داریم تا آن را به همان شرکت منتقل کرده و پاسخ آنها را نیز دریافت کنیم. تصور می‌کنیم این روند، به دور از سیاه‌نمایی می‌تواند در دراز مدت باعث کاهش نقایص شرکت‌ها و استارتاپ‌های ایرانی شود تا در نهایت همه بتوانیم تجربه کسب خدمات دیجیتالی بهتری داشته باشیم. 

شما هم می‌توانید گزارش‌های خود را برای دیجیاتو از طریق ایمیل seda[at]digiato.com ارسال کنید.