مروری بر زندگی کارن اسپارک جونز؛ بانویی که موتورهای جستجو را پایه ریزی کرد

در دورانی که اغلب دانشمندان تلاش می کردند مردم را به استفاده از کدها برای ارتباط با کامپیوترها ترغیب نمایند، کارن اسپارک جونز به کامپیوترها آموزش می داد که زبان انسان را یاد بگیرند و آن را درک کنند.

در این مسیر، تکنولوژی ارائه شده توسط وی مبنا و پایه اصلی موتورهای جستجو نظیر گوگل را ساخت. او که به صورت خودآموز برنامه نویسی را با تمرکز روی پردازش زبان طبیعی یاد گرفته بود و از هواداران زنان در این رشته بود، از چندین دهه قبل ایجاد قطب تکنولوژی دنیا یعنی سیلیکون ولی را نوید داده بود و همواره نسبت به قدرت یافتن دانشمندانی از رشته علوم رایانه که به پیامدهای اجتماعی تکنولوژی فکر نمی کنند، هشدار می داد.

جالب آنکه حجم بالایی از مجاهدت های علمی کارن اسپارک جونز تا همین ۵ یا ۱۰ سال پیش از دیدگاه خیلی ها بی معنا و جنون آمیز قلمداد می شد و حالا آنطور که جان تیت از دوستان دراز مدت او که با جامعه علوم رایانه بریتانیا همکاری دارد می گوید قرار است که به این دستاوردها ارج نهاده شود.

مقاله اصلی کارن اسپارک جونز که در سال ۱۹۷۲ میلادی در نشریه Documentation منتشر شد زمینه را برای ساخت یک موتور جستجوی مدرن فراهم کرد. او در این مقاله آمار را با علم زبان شناسی تلفیق کرد (رویکردی غیرمعمول برای آن دوران) تا فرمول هایی حاوی اصول مربوط به تفسیر روابط میان کلمات را بسازد که توسط کامپیوترها مورد استفاده قرار می گیرند.

در سال ۲۰۰۷ میلادی اسپارک جونز مدعی شد که تقریبا تمامی موتورهای جستجو از این اصول استفاده می کنند.

او در مصاحبه خود با نشریه جامعه کامپیوتر بریتانیا اظهار نمود:

هرآنچه که با استفاده از اطلاعات آماری سنجش اصطلاح نمایه ای را انجام دهد در واقع از نوعی کارکرد سنجشی استفاده میکند که من در سال ۱۹۷۲ میلادی منتشر کردم.

کارن اسپارک جونز

کارن آیدا بولث اسپارک جونز در ۲۶ آگست ۱۹۳۵ میلادی در هادرزفیلد انگلستان متولد شد که تولیدات نساجی آن در انگلستان شهره بود. پدرش آلفرد اون جونز، استاد شیمی بود و مادرش آیدا اسپارک، که در جنگ دوم جهانی به لندن تبعید شد برای دولت نروژ کار می کرد.

او که در دانشگاه کمبریج تاریخ و فلسفه می خواند با مارگارت مسترمن رئیس واحد تحقیقات زبان این دانشگاه دیدارهایی داشت که در واقع الهام بخش او برای ورود به رشته تحصیلی تازه اش بود. اسپارک جونز بعدها از او به عنوان «زنی بسیار عجیب و جالب» یاد کرد چراکه همچنان در فعالیت های حرفه ای خود از نام دوران قبل از ازدواجش استفاده می کرد.

البته اسپارک جونز هم در سال ۱۹۵۸ وقتی که با راجر نیدهم (از اساتید کامپیوتر دانشگاهش) ازدواج کرد پیرو عادت خانم مسترمن بود و همچنان به استفاده از نام خانوادگی خود استمرار می ورزید. او در این باره گفته:

این [نام] در واقع به عنوان وجود همیشگی من باقی می ماند».

اسپارک جونز به تدریج شروع به کار کردن برای خانم مستمرمن کرد. او می خواست بداند که چطور می شود یک کامیپوتر را برنامه ریزی کرد تا کلماتی که معانی مختلف دارند را درک کند و به این ترتیب نوعی دایره المعارف از کلمات هم معنا را برای کامپیوترها بسازد.

راجر نیدهم همسر کارن اسپارک جونز

او در مصاحبه ای که با مرکز تاریخ موسسه مهندسان برق و الکترونیک داشت اینطور گفت:

تمامی کلمات در زبان های طبیعی ابهام آمیز هستند. چطور میتوانید بفهمید که در یک شرایط خاص چه معنایی میتوانند داشته باشند؟

در سال ۱۹۶۴ میلادی اسپارک جونز کتابی تحت عنوان «طبقه بندی معنایی و کلمات متعارف» را منتشر کرد که حالا به عنوان مبانی در رشته پردازش زبان طبیعی به آن نگریسته می شود. در سال ۱۹۷۲ میلادی او مفهوم فراوانی وزنی تی اف- آی دی اف را معرفی کرد که در واقع تعداد دفعاتی که یک عبارت در یک سند مورد استفاده قرار می گیرد را شمارش می کند تا اهمیت آن را مشخص نماید؛ این مقوله نیز در واقع یکی دیگر از پایه های موتورهای جستجوی مدرن محسوب می شود.

اسپارک جونز کار روی سیستم های تشخیص کلام را در دهه ۱۹۸۰ میلادی آغاز کرد. او اغلب صبح ها و بعداز ظهرها به همراه شوهرش که از پیشگامان امنیت نرم افزار محسوب می شد به بحث و مناظره نظری در اتاق استراحت دانشگاه می پرداخت.

منزل آنها در Coton قرار داشت (منطقه ای در غرب کمبریج) و پر از کتاب، آثار هنری و عتیقه بود. برای مثال یک دستگاه چاقو تیزکنی مربوط به دوران ویکتورین در خانه آنها وجود داشت. آنها خانه دیگری هم در همان روستا داشتند و از آن برای نگهداری کتاب های اضافه شان و همچنین برپایی کارگاههای هنری استفاده می کردند. جالب آنکه یکی از آثار هنری او بعدها در آزمایشگاه تحقیقاتی مایکروسافت به دیوار آویخته شد.

سفرهای دریایی از دیگر تفریحات اسپارک جونز و Needham بود. آنها یک قایق بادبانی قدیمی به نام Fanny of Cowes را که به سال ۱۸۷۲ مربوط می شد بازسازی کردند و سوار بر آن با دیگر قایق های قدیمی در سواحل شرقی انگلستان مسابقه دادند. آنها تصمیم گرفته بودند که بچه ای نداشته باشند.

اندرو هربرت از دوستان اسپارک و همچنین از دانشمندان حوزه کامپیوتر که با وی همکاری می کرد در این باره می گوید:

آنها همان زندگی علمی شان را دوست داشتند. عمیقا عاشق یکدیگر بودند و این عشق در تمام زندگی شان پایدار ماند.

اسپارک جونز صدایی رسا داشت و حس شوخ طبعیش خودنمایی می کرد. او در محل کار لباس هایی ساده می پوشید: شلوار جین آبی، کت قرمز و بلوز سفید. او همچنین گل سینه ای از سنگ های زینتی برای خود ساخته بود و آن را همیشه به لباسش وصل می کرد. گفته می شود در زمانهایی که به شام های رسمی دعوت می شد و مثل خیلی ها در کمبریج از دوچرخه برای رسیدن به محل مهمانی استفاده می کرد، لباس هایش را با گیره به دسته های دوچرخه وصل می کرد.

در سال ۱۹۸۲ میلادی دولت بریتانیا به سراغ اسپارک جونز رفت تا روی برنامه Alvey کار کند؛ طرحی برای تشویق مردم به انجام تحقیقات علمی بیشتر در زمینه کامپیوتر در سرتاسر انگلستان. درسال ۱۹۹۳ میلادی اسپارک با همراهی جولیا آر گالیرس کتاب درسی «ارزیابی سیستم پردازش زبان طبیعی» را نوشت.

اسپارک جونز در سال ۱۹۹۴ میلادی سمت ریاست انجمن زبان شناسان کامپیوتری را به دست آورد که در واقع نوعی گروه بین المللی در این رشته بود. او همچنین در سال ۱۹۹۹ میلادی به استاد تمام وقت در دانشگاه کمبریج بدل شد که البته زمان بر بودن این پروسه ناراحتی های زیادی را برای او ایجاد کرد. او در تمام سال های قبل از این انتصاب برای دانشگاه کار می کرد و جزو کارمندان معمولی دانشگاه بود.

خانم اسپارک در ۴ آوریل سال ۲۰۰۷ میلادی براثر ابتلا به سرطان درگذشت. با در نظر داشتن تبعیض جنسیتی سابق خبر درگذشت اسپارک در نشریه های معتبر دنیا از جمله تایمز بازتاب نیافت با این حال خبر درگذشت همسرش در سال ۲۰۰۳ دراین نشریه منتشر شد.

امروزه محققان همچنان از فرمول های او استفاده میکنند و ایده هایی که او زمانی به رشته تحریر درآورد با فراگیرتر شدن هوش مصنوعی رنگ واقعیت به خود می گیرند.

به گفته مارتا پالمر از اساتید زبان شناسی و علوم رایانه دانشگاه کلورادو همه اینها نشان دهنده جلوتر بودن اسپارک از زمان خودش، اهمیت کارهای ارائه شده توسط وی و کوچک شمرده شدنشان در ۲۰ سال نخست از فعالیت حرفه ای وی بودند.

اسپارک جونز نسلی از محققان (زن و مرد) را آموزش داد و یک جمله معروف داشت:

اهمیت محاسبات به قدری است که نمی شود آن را به مردان واگذار کرد.

اما اسپارک از یک جهت دیگر هم از زمان خود جلوتر بود. چندین دهه قبل از آنکه سیلیکون ولی پایه های اخلاقیات را بنا بگذارد اسپارک جونز به مهندسان نسبت به پیامدهای کارهایشان در جامعه هشدار می داد.

او در این باره می گوید:

نوعی تعامل میان محیط و خود برنامه نویسی وجود دارد. در این کار لازم نیست هر بار که انگشت خود را روی کیبورد می گذارید بحث های فلسفی عمیق و پایه ای را انجام دهید و اما از آنجا که محاسبات و رایانش کامپیوتری در حال راه یافتن به زندگی مردم است باید در مورد این چیزها فکر کنید.

منبع:
nytimes
برچسب ها

مطالب مرتبط

رییس هیات مدیره پارسی جو: منابع ما پاسخگوی این حجم بالای ترافیک نیست

پس از قطع اینترنت بین‌الملل در روزهای اخیر، مهم‌ترین نیاز کاربران ایرانی دسترسی به یک موتور جستجوی داخلی است. در حال حاضر یکی از موتور جستجوهای ایرانی که همچنان فعال است، «پارسی جو» نام دارد اما پس از معرفی این سرویس، کاربران مختلفی در بخش نظرات دیجیاتو اعلام کرده‌اند که همین موتور جستجو کارکرد مطلوب... ادامه مطلب

نگاهی به زندگی پروفسور پروانه وثوق: مادر ترزای ایران

همکاران و دوستانش می گفتند که مشاغلی با درآمدهای بسیار بالا از سوی مراکز پزشکی تراز اول اروپا و آمریکا به او پیشنهاد می شد اما او هیچگاه تحت تاثیر این پیشنهادات قرار نگرفت و تصمیم گرفت در ایران بماند و به کودکان کمک کند.در سال ۱۳۷۰ که موسسه محک با هدف حمایت از کودکان... ادامه مطلب

علم، عشق و دستاوردهای بزرگ؛ 7 زوج دانشمندی که تاریخ ساز شدند

در طول تاریخ دانشمندانی که با اکتشافات و دستاوردهایشان نام خود را جاودانه کردند کم تعداد نبودند اما برخی از مشهورترین آنها در کنار زوج خود به پیشرفت های چشمگیر رسیدند. در زندگی و دستاوردهای 7 زوج دانشمند مشهور را مرور می کنیم.ولتر و امیلی دوشاتله«امیلی دوشاتله» فیزیکدان و ریاضیدان در دورانی که هنوز مجرد... ادامه مطلب

جان فون نویمان؛ یک ذهن زیبای ترسناک

جان فون نویمان یکی از معدود کسانی است که نوشتن مقاله ای کوتاه درباره زندگی و دستاوردهایش کار ساده ای نیست. رد پای این نابغه مجاری در اغلب کشفیات و اختراعات مهم قرن گذشته از توسعه کامپیوتر، نظریه کوانتومی و ماشین های خود همانندساز گرفته تا تولید بمب اتم و اولین ویروس کامپیوتری دیده می... ادامه مطلب

اسحاق نیوتون؛ از حقایق پشت پرده این اسطوره دنیای علم باخبر شوید

کتاب اسحاق نیوتون که در سال ۲۰۰۳ چاپ شد، خوانندگان را با زندگی و ذهنیات یکی از بزرگترین متفکران تاریخ آشنا می‌کند. این اثر برخلاف موارد دیگر به معرفی زندگی و دستاوردهای نیوتون نمی‌پردازد بلکه با موشکافی عادات، وسواس‌های فکری و بی‌نظمی این دانشمند برجسته تصویری کمتر شناخته شده تر از او را به تصویر... ادامه مطلب

پروژه کتاب آبی؛ تلاش نافرجام آمریکا برای تهدیدسنجی یوفوها

سپتامبر ۱۹۴۷ بود و نیروی هوایی آمریکا با مشکل تازه ای روبرو شده بود. انبوهی از گزارشات به دست آن می رسید که همگی به یک موضوع اشاره داشتند: رویت اجسام عجیب و غریب در آسمان که ترس را بر اندام مردم و نظامیان حاضر در میدان های نبرد انداخته بود. نیروی هوایی آمریکا باید... ادامه مطلب

نظرات ۲

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود
x

رمزتان را گم کرده‌اید؟