مهیب همانند چرنوبیل؛ موج انفجار راکت بلو اوریجین ۱۶۰۰ کیلومتر دورتر رفته بود

پژوهشگران در مطالعه‌ای تازه فاش کردند که انفجار ناگهانی بوستر راکت نیو گلن (New Glenn) متعلق به شرکت بلو اوریجین روی سکوی پرتاب فلوریدا، امواج صوتی نامحسوسی ایجاد کرده که بیش از ۱۶۰۰ کیلومتر در سرتاسر خاک ایالات متحده حرکت کرده است. هرچند این ارتعاشات ضعیف برای گوش انسان قابل شنیدن نبوده، اما به دانشمندان کمک کرده تا شدت، نحوه سوختن پیشرانه و ابعاد دقیق این حادثه سهمگین را با دقتی شگفت‌انگیز بازسازی و بررسی کنند.

براساس مقاله‌ای که در نشریه «The Seismic Record» منتشر شده، کارشناسان با بهره‌گیری از سنسورهای ایستگاه‌های نظارتی متوجه ثبت امواج فروصوت (Infrasound به معنای صداهایی با بسامد بسیار پایین که در محدوده شنوایی انسان نیستند) شدند. حداقل ۳۶ ایستگاه در سراسر آمریکا سیگنال‌های حاصل از این انفجار را دریافت کرده‌ که دورترین ایستگاه در شمال شرقی ایالت تگزاس واقع شده بود که حدود ۱۶۸۴ کیلومتر با پایگاه فضایی فاصله دارد.

تیم تحقیقاتی با تکیه بر فرکانس و مسافت پیموده‌شده توسط امواج، انرژی آزادشده از این سانحه را معادل ۰.۱۳۱ کیلوتن (حدود ۱۳۱ تن) ماده منفجره TNT برآورد می‌کند؛ عددی که حتی از انفجار اولیه رآکتور هسته‌ای چرنوبیل در سال ۱۹۸۶ اندکی فراتر می‌رود. علاوه‌براین، پژوهشگران متوجه شده‌اند با وجود شعله‌های مهیب، تنها ۳ تا ۶ درصد از سوخت فوق‌سرد پیشرانه راکت در انفجار مصرف شده است.

جزئیات انفجار راکت نیو گلن بلو اوریجین و سوابق پرتاب

این انفجار عظیم به حادثه ۲۹ مه مربوط است؛ یعنی زمانی که بوستر راکت در جریان یک آزمایش آتش ثابت (Static Hotfire Test) و پیش از چهارمین پرتاب برنامه‌ریزی‌شده خود، بدون هیچ هشدار قبلی به‌شدت منفجر شد. این حادثه توده‌ بزرگی از دود قارچی‌شکل را در آسمان شب روشن کرد. بلو اوریجین پس از حادثه رسماً اعلام کرد که نقص یک شیر اکسیژن عامل احتمالی این رخداد بوده و از آن زمان تاکنون هیچ راکت دیگری از این خانواده پرتاب نشده است. هرچند موج ضربه‌ای این حادثه تا شعاع ۲۱۷ کیلومتری ساکنان محلی را با صدایی رعدآسا غافلگیر کرده، اما هیچ فردی دچار جراحت نشده است.

راکت نیو گلن با ارتفاع ۹۸ متر، غول‌پیکرترین و قدرتمندترین موشک تجاری شرکت «جف بزوس» است که هم‌رده راکت SLS ناسا در مأموریت آرتمیس ۲ قرار می‌گیرد و برای رقابت مستقیم با استارشیپ اسپیس ایکس طراحی شده است.

نیو گلن پیش از این سه بار عازم مدار شده بود. اولین پرواز آن در ژانویه ۲۰۲۵ انجام شد و در نوامبر ۲۰۲۵ با دومین مأموریت خود دو کاوشگر ناسا را به مقصد مریخ وارد مدارد کرد و با موفقیت به زمین نشست. سومین پرواز نیز در آوریل ۲۰۲۶ به مدار رسید اما نتوانست ماهواره ارتباطی غول‌پیکر محموله را مستقر کند. تخریب سکوی پرتاب در حادثه اخیر ممکن است دست‌کم یک سال زمان برای بازسازی نیاز داشته باشد؛ وقفه‌ای که نه‌تنها مأموریت‌های بلو اوریجین را زمین‌گیر می‌کند، بلکه امکان دارد استقرار بخش‌هایی از پایگاه ماه ناسا را نیز به تعویق بیندازد.