اندیشکده آمریکایی: چین در برخی فناوری‌های فضایی از آمریکا پیشی گرفته است

یک اندیشکده مستقر در واشنگتن گزارش داده که چین در چند بخش بسیار مهم از فناوری‌های فضایی از جمله سامانه‌های ناوبری مشابه GPS، شناسایی و جاسوسی مداری و حتی توانایی نابود کردن ماهواره‌ها در مدار، از ایالات متحده پیشی گرفته است.

گزارش «بنیاد فناوری اطلاعات و نوآوری» (ITIF) نشان می‌دهد که چین با حمایت‌های گسترده دولتی، به سرعت بخش فضایی تجاری قدرتمندی ایجاد کرده و فاصله نوآوری خود را با آمریکا به حداقل رسانده است. این گزارش که در تاریخ ۸ ژوئن منتشر شده، هشدار می‌دهد که اگر ایالات متحده به زودی اقدام قاطعانه‌ای انجام ندهد، چین جایگاه نخست را در اقتصاد جهانی فضا تصاحب خواهد کرد؛ اقتصادی که کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند ارزش آن در دهه آینده از مرز ۱ تریلیون دلار فراتر برود.

براساس این گزارش، چین اکنون جانشین روسیه به عنوان اصلی‌ترین رقیب فضایی آمریکا شده است.

رقابت فضایی چین و آمریکا در حوزه‌های تجاری و نظامی

«الیس شرر»، تحلیلگر سیاست‌های فضایی ITIF و نویسنده این گزارش، اعلام کرده که بخش فضایی چین از یک صنعت نوپا که عمدتاً توسط شرکت‌های دولتی اداره می‌شد، به یک بخش تجاری پویا و نوآور تبدیل شده است که اکنون در بازار جهانی تنها پس از ایالات متحده در رتبه دوم قرار دارد. این فناوری‌ها برای نظارت بر مناطق درگیری، ارتباط با پرسنل نظامی در مناطق دوردست و ردیابی دارایی‌های نظامی به کار می‌روند.

در میان ۶ بخش فضایی ارزیابی‌شده در این گزارش، ایالات متحده پیشتازی آشکار خود را در شبکه پهنای باند مدار پایینی زمین (LEO) حفظ کرده است. صورت‌های فلکی استارلینک متعلق به اسپیس‌ایکس و پروژه کویپر (Project Kuiper) آمازون برتری خود را نسبت به شبکه‌های Qianfan و Guowang چین تثبیت کرده‌اند. این گزارش خاطرنشان می‌کند که با وجود جاه‌طلبی‌های بزرگ پکن، محدودیت‌های پرتاب و نبود موشک‌های چندبارمصرف که از نظر عملیاتی اثبات شده باشند، همچنان سرعت توسعه چین را محدود می‌کند.

با‌این‌حال، چین به لطف گسترش جهانی سامانه ناوبری BeiDou، در زمینه خدمات موقعیت‌یابی، ناوبری و زمان‌بندی پیشتاز است. مقیاس این صورت فلکی، پوشش خدمات بین‌المللی و رشد پذیرش آن در خارج از کشور نشان می‌دهد پکن در این حوزه از واشنگتن پیشی گرفته است. این گزارش همچنین چین را در زمینه سنجش از دور و تصویربرداری ماهواره‌ای در رتبه بالاتری قرار داده است. برنامه‌های دولتی مانند ماهواره‌های رصد زمین Gaofen همراه با صورت‌های فلکی تجاری از جمله Jilin-1، به ایجاد یکی از بزرگ‌ترین اکوسیستم‌های تصویربرداری ماهواره‌ای جهان کمک کرده‌اند.

رقابت در ایستگاه‌های فضایی نزدیک‌تر است. آمریکا از دهه‌ها تجربه در بهره‌برداری از ایستگاه فضایی بین‌المللی سود می‌برد، اما چین نیز به سرعت ایستگاه فضایی تیانگونگ خود را توسعه و گسترش داده است؛ به‌طوری که دو کشور اکنون با وجود مسیرهای توسعه متفاوت، توانمندی‌های قابل‌مقایسه‌ای دارند.

چین همچنین در قابلیت‌های ضدفضایی از جمله فناوری‌های ضدماهواره پیشتاز است. این گزارش به سرمایه‌گذاری مداوم پکن در رهگیرهای جنبشی، سیستم‌های جنگ الکترونیک و فناوری‌های انرژی هدایت‌شده برای اختلال یا از کار انداختن ماهواره‌ها اشاره می‌کند. به گفته شرر، اطلاعات نظامی عمومی آمریکا نشان می‌دهد چین درحال توسعه ماهواره‌هایی با قابلیت انجام مانورهای درگیری در مدار است که می‌توانند برای حمله به ماهواره‌های سایر کشورها استفاده شوند.