هشدار دانشمندان: دیتاسنترهای مداری ایلان ماسک می‌توانند تلسکوپ‌های زمین را کور کنند

رقابت برای پوشش سراسری زمین با اینترنت ماهواره‌ای، دسترسی به اتصالات سریع‌تر را برای میلیون‌ها نفر فراهم کرده است. با‌این‌حال، براساس گزارش رصدخانه جنوبی اروپا (ESO)، این فناوری می‌تواند یکی از مهم‌ترین علوم جهان را با چالش‌های جدی مواجه کند. این سازمان هشدار داده که رشد سریع ابرمنظومه‌های ماهواره‌ای می‌تواند اختلالات شدیدی در رصدهای انجام‌شده توسط برخی از قدرتمندترین تلسکوپ‌های جهان ایجاد کند.

اخترشناسان اعتقاد دارند که ظرفیت آسمان شب درحال رسیدن به حد مجاز خود است. طبق آمار رصدخانه جنوبی اروپا، تعداد ماهواره‌های درحال گردش به دور زمین در سال‌های اخیر به شدت افزایش یافته است. درحال‌حاضر پروژه استارلینک به تنهایی حدود ۱۰,۴۰۰ ماهواره را در اختیار دارد؛ این درحالی است که تا قبل از سال ۲۰۲۲، بشریت در مجموع تنها حدود ۱۴,۴۵۰ ماهواره را به فضا پرتاب کرده بود.

با برنامه‌ریزی شرکت‌ها برای توسعه منظومه‌های بزرگ‌تر، از جمله چشم‌انداز بلندمدت ایلان ماسک، بنیان‌گذار اسپیس‌ایکس، برای راه‌اندازی حداکثر یک میلیون ماهواره به عنوان «دیتاسنتر مداری»، ستاره‌شناسان نگران هستند که این مشکل تازه در آغاز راه خود باشد.

تأثیر گسترش ماهواره‌های مداری بر تسلکوپ‌ها

پژوهشگران ESO برای درک بهتر این تأثیرات، وضعیت آسمان‌های به‌شدت شلوغ آینده را برای رصدخانه‌های زمینی شبیه‌سازی کردند. یافته‌های این تحقیق می‌گوید حتی اگر ماهواره‌های آینده به اندازه کافی کم‌نور باشند که با چشم غیرمسلح دیده نشوند، تلسکوپ بسیار بزرگ اروپا (VLT) در کشور شیلی ممکن است ۲۸ درصد از میدان دید قابل رصد خود را از دست بدهد.

ماهواره‌هایی که کمی روشن‌تر هستند، می‌توانند تأثیر حتی بزرگ‌تری بر رصدخانه ورا سی. روبین بگذارند و پتانسیل این را دارند که بسیاری از تصاویر آن را برای چندین ساعت در هر شب کاملاً غیرقابل استفاده کنند.

با‌این‌حال، راهکار حل این بحران لزوماً کاهش یا توقف پرتاب‌ها نیست. رصدخانه جنوبی اروپا خواستار پایان دادن به پروژه اینترنت ماهواره‌ای نیست، بلکه پیشنهاد تعیین یک سقف بین‌المللی معادل ۱۰۰,۰۰۰ ماهواره کم‌نور در مدار نزدیک زمین (LEO) را مطرح کرده است. این سازمان استدلال می‌کند که چنین محدودیتی به ایجاد تعادل میان اتصال جهانی اینترنت و نیازهای بلندمدت علم نجوم کمک خواهد کرد. محققان همچنین تأکید دارند که میزان روشنایی ماهواره‌ها به اندازه تعداد آنها اهمیت دارد؛ چرا که ماهواره‌های روشن‌تر، نور خورشید بیشتری را پراکنده کرده و در تصاویر تلسکوپ‌ها اختلال ایجاد می‌کنند.

علاوه‌بر استارلینک که درحال‌حاضر بزرگ‌ترین منظومه ماهواره‌ای جهان را در اختیار دارد، آمازون نیز قصد دارد در سال ۲۰۲۶ پروژه Leo را راه‌اندازی کند. با ورود شرکت‌های بیشتر به مسیر توسعه شبکه‌های ماهواره‌ای عظیم، چالش اصلی یافتن راهی برای گسترش دسترسی به اینترنت، بدون تبدیل کردن آسمان شب به یک مانع بزرگ برای اخترشناسان خواهد بود.