ایلان ماسک از ماهواره ۷۰ متری AI1 برای دیتاسنترهای فضایی پرده برداشت

«ایلان ماسک»، مدیرعامل اسپیس‌ایکس، مدت‌هاست که درباره ایده ساخت دیتاسنتر در مدار زمین صحبت می‌کند و اکنون با انتشار ویدیویی در شبکه اجتماعی ایکس، از طرح دقیق و اولیه ماهواره ۱۵۰ کیلوواتی AI1 پرده برداشت. اسپیس‌ایکس قصد دارد میلیون‌ها نسخه از این ماهواره بسازد تا بار پردازشی هوش مصنوعی را کاملاً از شبکه برق زمین خارج کند. این رونمایی هیجان‌انگیز در آستانه عرضه اولیه سهام (IPO) این شرکت انجام شد.

نسل اول ماهواره AI1 در زمان استقرار کامل پنل‌ها، پهنایی معادل ۷۰ متر پیدا می‌کند که حتی عریض‌تر از دهانه ۶۸.۴ متری یک هواپیمای بویینگ ۷۴۷-۸ است. اسپیس‌ایکس ارتفاع این سازه غول‌آسا را ۲۰ متر اعلام کرده است.

این ماهواره برای ارائه ۱۲۰ کیلووات بار پردازشی پایدار و ۱۵۰ کیلووات در نقطه اوج (تقریباً ۷۰ کیلووات به ازای هر تن) طراحی شده است و منحصراً در مدار پایینی زمین (LEO) در ارتفاع ۶۰۰ کیلومتری فعالیت خواهد کرد.

ایلان ماسک توان مصرفی این دستگاه را دقیقاً با یک رک سرور انویدیا GB300 با توان ۱۴۰ کیلووات روی زمین مقایسه می‌کند. در واقع، هر کدام از این ماهواره‌ها یک رک سرور هوش مصنوعی کامل در مدار زمین هستند که با آرایه‌های خورشیدی، رادیاتورها، سیستم‌های ارتباطی، نیروی محرکه و سپرهای محافظ احاطه شده‌اند تا سال‌ها در شرایط خشن خلأ دوام بیاورند.

ماهواره AI1 اسپیس‌ایکس برای راه‌اندازی دیتاسنترهای فضایی

بخش پردازشی این دستگاه‌ها قابل تعویض است تا پلتفرم برای هر شرکتی که رقابتی‌ترین تراشه هوش مصنوعی را تولید می‌کند، کاملاً باز بماند. این قابلیت تعویض اهمیت بسیار زیادی دارد، زیرا اسپیس‌ایکس در اسناد عرضه اولیه خود گفته بود که فعلاً نمی‌تواند تراشه‌های کافی را به‌تنهایی تأمین کند.

بااین‌حال، مدیر مالی شرکت تأیید کرده که مراکز داده مداری اولیه از سخت‌افزارهای شرکت انویدیا استفاده خواهند کرد و نسخه‌های بلندمدت قطعاً به تراشه‌های مقاوم در برابر تشعشع پروژه مشترک Terafab متکی خواهند بود.

علاوه‌بر پردازش، دفع حرارت نیز یک مسئله بسیار بزرگ در فضا محسوب می‌شود. در زمین، رک‌های هوش مصنوعی معمولاً با جریان هوا یا آب خنک می‌شوند، اما در فضا تنها راه دریافت انرژی از تابش گرما به‌صورت انرژی فروسرخ است.

برای درک بزرگی این مسئله، باید بدانیم که سیستم خنک‌کننده ایستگاه فضایی بین‌المللی با هزینه ۵۰۰ میلیون دلاری و ۴۲۲ متر مربع رادیاتور، فقط می‌تواند ۷۰ کیلووات گرما را دفع کند، در‌حالی‌که ماهواره جدید AI1 با ۱۱۰ متر مربع رادیاتور مایع بازشونده، باید گرمای یک رک ۱۴۰ کیلوواتی را مدیریت کند. بااین‌حال، ایلان ماسک انتقادات را کاملاً رد می‌کند و با اشاره به ناوگان ۱۰ هزار فروندی استارلینک می‌گوید با اطمینان می‌توان گفت که اسپیس‌ایکس روش دفع حرارت در فضا را به‌خوبی می‌داند.

اسپیس‌ایکس می‌گوید ساخت این ماهواره با استانداردهای فعلی شرکت اصلاً کار دور از ذهنی نیست و معماری آن بر پایه فناوری نسل سوم ماهواره‌های استارلینک استوار است. یکی از مهندسان پروژه معماری این دستگاه را حتی ساده‌تر از استارلینک توصیف کرده، زیرا دیگر نیازی به آنتن‌های بزرگ ندارد.

اسپیس‌ایکس قصد دارد پنل‌های خورشیدی این ماهواره‌ها را در کارخانه تازه‌تأسیس بزرگ Gigasat در ایالت تگزاس تولید کند که تا پایان سال آینده به خروجی معنادار خواهد رسید. درنهایت، برای پرتاب این تجهیزات سنگین به فضا، شرکت منحصراً به موشک‌های چندبارمصرف استارشیپ متکی خواهد بود.