بزرگتر از مشتری، سبکتر از پشمک؛ دانشمندان دو سیاره با چگالی فوقالعاده پایین کشف کردند
اخترشناسان دو سیاره غولپیکر و پفکرده را کشف کردند که هماندازه مشتری هستند اما چگالی آنها حتی از پشمک نیز کمتر است.
اخترشناسان دو سیاره غولپیکر را پیدا کردند که چگالی آنها حتی از پشمک نیز کمتر است. این دو سیاره که به دور ستارهای در فاصله ۱۱۱۰ سال نوری از زمین میچرخند، بزرگترین سیارات فراخورشیدی هستند که دانشمندان تاکنون با چنین چگالی پایینی کشف کردهاند. محققان دانشگاه آکسفورد میگویند چگالی این سیارات با یک توده کف ریشتراشی تازه برابری میکند.
به گزارش Phys، این دو سیاره هماندازه مشتری هستند، اما ساختاری بسیار پراکنده و گازی دارند که آنها را بسیار سبکتر از سیارات معمولی میکند. محققان نام این سیارات را TOI-791 b و TOI-791 c گذاشتهاند و میگویند چگالی آنها به ترتیب ۰.۰۳۸ و ۰.۰۴۷ گرم بر سانتیمتر مکعب است؛ رقمی که از چگالی ۰.۰۵ گرمی پشمک کمتر است.
در مقایسه، سیاره مشتری ۲۸ تا ۳۵ برابر چگالتر از این جفت آسمانی است و سیاره زمین نیز چگالی ۵.۵ گرم بر سانتیمتر مکعب دارد. البته محققان میگویند این سیارات برخلاف پشمک صورتیرنگ نیستند و احتمالاً بسته به پوشش ابری خود، به رنگ سفید یا آبی دیده میشوند. دانشمندان حدس میزنند که هیدروژن و هلیوم بخش عمده این اجرام پفکرده را تشکیل میدهند.
کشف سیارههایی با چگالی کمتر از پشمک
اخترشناسان برای ثبت این کشف، از دادههای ماهواره TESS ناسا و تلسکوپهای مستقر در قطب جنوب استفاده کردند. زمستانهای طولانی و تاریک قطب جنوب مزیتی بینظیر را برای دانشمندان فراهم کرد تا بتوانند گذرهای بسیار طولانی ۱۱ ساعته این سیارات را از مقابل ستاره میزبانشان، در یک نوبت رصدی بدون وقفه ثبت کنند. محققان با بررسی دقیق تغییرات زمانی در این گذرها، موفق شدند جرم و در نهایت چگالی حیرتانگیز این سیارات را محاسبه کنند.
دلیل اصلی اهمیت این کشف، کمیاببودن سیارات پفکرده و همچنین وجود یک رابطه گرانشی خاص میان این دو سیاره خواهر است. دانشمندان تاکنون کمتر از ۴۰ سیاره پفکرده را در میان نزدیک به ۶۳۰۰ سیاره فراخورشیدی شناسایی کردهاند.
این دو سیاره در یک تشدید گرانشی ۵ به ۳ گرفتار شدهاند؛ به این معنا که به ازای هر پنج گردش سیاره داخلی، سیاره خارجی سه بار به دور ستاره کوتوله میزبان خود میچرخد. اخترشناسان میگویند این سیارات گازی احتمالاً در مناطق سرد و دوردست، جایی که گازها سریعاً سرد میشوند، و به دور یک هسته جامد تشکیل شدند.
محققان اکنون برنامهریزی کردهاند تا با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب جو این سیارات عجیب را برای یافتن کربن، نیتروژن و اکسیژن بررسی کنند تا پرده از راز شکلگیری آنها بردارند.
یافتههای این پژوهش در ژورنال Monthly Notices of the Royal Astronomical Society منتشر شده است.
برای گفتگو با کاربران ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.