پارادوکس خودروهای وارداتی جدید در ایران؛ خرید آسان، نگهداری دشوار

به نظر می‌رسد چهارسال پس از آزادسازی مجدد واردات خودرو به کشور، شرایط خرید خودروهای وارداتی جدید آسان‌تر از گذشته شده است. البته باید یادآوری کنیم که قیمت این خودروها همچنان برای مصرف‌کننده بالاست اما خرید آن نسبت به گذشته دشواری کمتری به همراه دارد. بسیاری از شرکت‌های واردکننده اکنون بدون محدودیت درحال عرضه خودروهای خارجی خود هستند. تعدد خودروهای وارداتی جدید در نمایشگاه‌های خودرو نیز جای سؤالی باقی نمی‌گذارد. اکنون به‌راحتی و درصورت وجود بودجه لازم، می‌توانید یک خودرو وارداتی مدل ۲۰۲۳، ۲۰۲۴ یا ۲۰۲۵ را از نمایشگاه‌ها یا شوروم‌های رسمی خریداری کنید.

پارادوکس در بازار خودروهای وارداتی جدید

 بااین‌حال، شرایط خدمات پس از فروش خودروهای وارداتی چندان مناسب نیست. طی روزهای اخیر و پس از یک تلاطم بلندمدت، بازار ارز در حالت کاهشی قرار گرفت. بازار قطعات یدکی خودرو نیز به تأثیر از کاهش نرخ ارز، روزهای آرامی را سپری می‌کند. بااین‌حال آرامش پیش آمده، موقتی است.

یکی از بزرگ‌ترین مشکلات واردات خودرو به کشور از گذشته تا به امروز، عدم هماهنگی شبکه توزیع قطعات و خدمات پس از فروش با خودروهای خارجی است. به این معنا که خودروهای وارداتی به کشورمان می‌آیند اما قطعات یدکی آن‌ها وارد کشور نمی‌شود. بنابراین مصرف‌کننده ایرانی مالک خودرویی می‌شود که قطعات یدکی آن در بازار وجود ندارد.

وضعیت ایجاد شده در بازار خودروهای وارداتی، شکاف عمیق میان بخش واردات خودرو و واردات قطعات خودرو را نشان می‌دهد. این وضعیت باعث فشار دو چندان بر مالکان خودروهای خارجی شده است. برخی محصولاتی که هم‌اکنون در کشورمان حضور دارند، در کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز به تعداد زیاد عرضه شده‌اند. به‌عنوان مثال تویوتا کرولا و تویوتا کرولا کراس در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز موجود هستند و یافتن قطعات یدکی آن‌ها آسان‌تر است. از سوی دیگر اما برخی خودروهای خارجی به‌خصوص چینی‌ها، در منطقه ما حضور ندارند یا حضور آن‌ها کمرنگ است. یافتن قطعات یدکی برای این خودروها، دشواری دوچندان دارد.

وضعیت نامطلوب بازار قطعات یدکی، چند پیامد به همراه داشته است. این پیامدها عبارتند از:

افزایش چشم‌گیر هزینه‌های نگهداری و تعمیر خودروهای وارداتی برای مالکان

کاهش اعتماد عمومی به بازار خودروهای خارجی

گسترش بازار غیررسمی قطعات و دلالی با قیمت‌های بالا

افت ارزش خودروهای خارجی در بلندمدت، به دلیل کمبود قطعه و کاهش عمر مفید خودرو.

راهکار اصلی حل این مشکل، ملزم کردن شرکت‌های واردکننده به واردات قطعات یدکی از یک سو و حمایت از تولیدکنندگان داخلی برای تولید برخی قطعات در داخل کشور است. همچنین باید رقابت در بخش قطعات و خدمات پس از فروش شکل بگیرد. شرکت‌های بسیاری در حوزه واردات قطعات خودرو فعال هستند که در صورت نیاز، می‌توانند در رفع این مشکل فعال باشند.