ارز مرجع برای واردات خودروهای کارکرده مشخص شد

سامانه جامع تجارت با اعلام ضوابط ثبت سفارش خودروهای کارکرده، مسیر استفاده از ارز خود و ارز دیگران را برای شرکت‌های واردکننده مشخص کرده است. این اطلاعیه، گامی جدید در اجرای قانون واردات خودروهای دست دوم محسوب می‌شود؛ اما هنوز به معنی ورود قطعی خودروها به بازار ایران نیست.

پروسه واردات خودروهای دست دوم اجرایی می شود؟

سامانه جامع تجارت در اطلاعیه‌ای، ضوابط ثبت سفارش خودروهای کارکرده را در چارچوب تصمیمات کمیته ماده ۲ آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۱ قانون ساماندهی صنعت خودرو اعلام کرده است. بر اساس این اطلاعیه، ثبت سفارش شرکت‌های واردکننده از این رویه، صرفاً با کارت بازرگانی فعال امکان‌پذیر است و تأمین ارز نیز باید از محل «ارز خود» یا «ارز دیگران» انجام شود. سقف اعتباری و سهمیه شرکت‌ها نیز به‌صورت سیستمی بررسی خواهد شد.

این اطلاعیه در راستای اجرای تصویب‌نامه هیئت وزیران مورخ ۲۴ تیر ۱۴۰۳ صادر شده است. بنابراین، اصل خبر جدید است، اما چارچوب قانونی آن به مصوبه‌ای قدیمی‌تر بازمی‌گردد. به بیان دیگر، کانال ترخیص‌کاران خبر تازه‌ای را درباره فعال‌شدن رویه ثبت سفارش منتشر کرده است؛ نه اینکه قانون جدیدی برای واردات خودروهای کارکرده تصویب شده باشد.

آیا واردات خودروهای دست دوم رسماً آغاز شده است؟

از نظر ثبت سفارش، بله؛ سامانه جامع تجارت امکان ثبت سفارش خودروهای کارکرده مشمول این رویه را فراهم کرده است. اما از نظر ورود قطعی خودرو به کشور، هنوز نمی‌توان چنین نتیجه‌ای گرفت. خودرو باید شرایط قانونی و فنی را داشته باشد، شرکت واردکننده باید از سهمیه و اعتبار لازم برخوردار باشد و مراحل تأمین ارز، حمل، ترخیص و شماره‌گذاری نیز طی شود.

همچنین، این اطلاعیه به معنی اعلام نرخ جدید عوارض واردات نیست. بنابراین، فرض تعرفه حدود ۱۰۰ درصدی که در محاسبات بازار مطرح می‌شود، باید صرفاً یک سناریوی اقتصادی تلقی شود، نه نرخ قطعی ترخیص.

چه خودروهایی مشمول بخشنامه واردات خودروهای دست دوم می‌شوند؟

بر اساس ضابطه اعلام‌شده، سن خودروی مورد ثبت سفارش باید بیشتر از سه سال و کمتر از پنج سال باشد. در سال ۱۴۰۵، این شرط عملاً خودروهای دارای سال ساخت ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ را در بر می‌گیرد.

برای بررسی بازار، چند نمونه از خودروهایی که در صورت احراز سایر شرایط می‌توانند در این بازه قرار بگیرند، عبارت‌اند از:

• تویوتا کرولا ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲
• هوندا سیویک ۲۰۲۱
• هیوندای توسان ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲
• کیا اسپورتیج ۲۰۲۲
• مزدا CX-5 مدل ۲۰۲۱
• نیسان ایکس‌تریل ۲۰۲۱
• میتسوبیشی اوتلندر ۲۰۲۱
• تویوتا کمری ۲۰۲۱

میانگین کارکرد و قیمت در بازار امارات:

بررسی آگهی‌های بازار امارات نشان می‌دهد خودروهای این بازه سنی، عموماً با کارکردی قابل‌توجه عرضه می‌شوند. برای نمونه، در آگهی‌های هوندا سیویک ۲۰۲۱، چندین خودرو با کارکردهای ۲۷، ۳۷، ۵۹، ۶۱، ۶۳ و ۷۹ هزار کیلومتر دیده می‌شود؛ بنابراین، کارکرد حدود ۶۵ هزار کیلومتر برای این نمونه‌ها برآوردی قابل‌دفاع است.

در توسان ۲۰۲۲ نیز آگهی‌هایی با کارکرد حدود ۶۰ تا ۸۰ هزار کیلومتر مشاهده می‌شود و برای اسپورتیج ۲۰۲۲، گزارش CarSwitch میانگین کارکرد آگهی‌ها را حدود ۶۳ هزار کیلومتر اعلام کرده است.

این محاسبات با فرض هر درهم ۳۰ هزار تومان و دو برابر شدن قیمت خرید انجام شده‌اند. هزینه حمل، بیمه، ترخیص، مالیات، استاندارد، شماره‌گذاری و سود واردکننده در این ارقام لحاظ نشده است؛ بنابراین، قیمت نهایی می‌تواند بالاتر باشد.

رقیب خودروهای صفر کیلومتر چه خواهد بود؟

در صورت عملیاتی‌شدن واردات، کرولا و سیویک کارکرده بیشتر با سدان‌های وارداتی اقتصادی و خودروهایی مانند تویوتا کرولا کراس، هیوندای کونا و کیا سلتوس رقابت خواهند کرد. توسان و اسپورتیج نیز در محدوده قیمتی خود، رقیب فونیکس تیگو ۷ پرو مکس، تیگو ۸ پرو و سایر کراس‌اوورهای صفر کیلومتر مونتاژی خواهند بود.

در مجموع، این اطلاعیه را باید یک گام اجرایی مهم، اما نه پایان مسیر واردات خودروهای کارکرده دانست. جذابیت این خودروها برای بازار ایران، بیش از آنکه به قیمت پایین‌تر وابسته باشد، به کیفیت ساخت، ایمنی و برند آن‌ها مربوط خواهد بود.