تغییرات جدید در نظام توزیع سوخت؛ از کاهش سهمیه دوم تا بنزین آزاد ۱۰ هزار تومانی

طی روزهای اخیر، تصمیمات جدیدی در حوزه توزیع بنزین اتخاذ شده‌اند. براساس اظهارات «فاطمه مهاجرانی»، سخنگوی دولت، سهمیه دوم بنزین یا نرخ نیمه آزاد از این پس کاهش خواهد یافت. این سهمیه که در ماه‌های پیش ۷۰ لیتر به ازای هر ماه بود، اکنون با کاهش ۲۰ لیتری مواجه شده است. بنابراین سهمیه دوم بنزین یا سوخت نیمه آزاد از این پس به میزان ۵۰ لیتر در ماه در کارت‌های سوخت شارژ خواهد شد.

با وجود کاهش سهمیه دوم بنزین و انتشار خبر افزایش قیمت سهمیه سوم سوخت یا بنزین آزاد، مقامات دولتی اعلام کرده‌اند که هیچ‌گونه برنامه‌ای برای افزایش قیمت بنزین سهمیه‌ای یا نرخ اول در دستور کار قرار ندارد؛ این سوخت با همان قیمت پیشین به مالکان خودروها تخصیص داده خواهد شد.

جهش قیمت بنزین نرخ سوم؛ شوک به مصرف‌کنندگان

 یکی از مهم‌ترین و خبرسازترین تغییرات اخیر که توجه بسیاری از کارشناسان و افکار عمومی را به خود جلب کرد، تصمیم‌گیری درباره نرخ سوم بنزین یا همان بنزین آزاد است. براساس اطلاعات جدید و بنابر تصمیم سران سه قوه، نرخ سوم بنزین که پیش از این با قیمت ۵ هزار تومان عرضه می‌شد، با افزایشی صد درصدی به لیتری ۱۰ هزار تومان می‌رسد. این تغییر قیمت به‌طور مشخص با هدف کنترل مصرف بی‌رویه و اعمال هزینه بیشتر برای مشترکان پرمصرف طراحی شده است.

رانندگانی که پس از اتمام سهمیه یارانه‌ای و همچنین اتمام سهمیه ۵۰ لیتری دوم خود همچنان نیاز به سوخت‌گیری داشته باشند، باید هزینه بسیار بالاتری را برای این مازاد مصرف پرداخت کنند. این سیاست گامی در جهت عادلانه‌تر کردن توزیع یارانه‌ها و کاهش فاصله قیمتی با فوب خلیج فارس به شمار می‌رود.

چرا سهمیه دوم بنزین کاهش یافت؟

 آمارها نشان می‌دهد که روزانه حدود ۸ میلیون بشکه نفت خام در کشور پالایش می‌شود. بخش عمده‌ای از این نفت پالایش شده به فرآورده‌های پرمصرفی نظیر بنزین تبدیل می‌شود. ادامه این روند با توجه به رشد فزاینده تقاضای داخلی، نه‌تنها از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر نیست، بلکه آسیب‌های جبران‌ناپذیری به محیط زیست وارد می‌کند.

سخنگوی دولت با اشاره به این دغدغه‌ها تأکید کرد که منابع انرژی کشور، سرمایه‌های ملی هستند و نباید حق و سهم نسل‌های آینده را با مصرف بی‌رویه به آلودگی هوا و ترافیک تبدیل کرد. گروهی از کارشناسان اقتصادی نیز بر این باورند که مدیریت مصرف سوخت از طریق مکانیزم‌های قیمتی چندلایه (مانند بنزین ۱۰ هزار تومانی و کاهش سهمیه‌ها) می‌تواند علاوه‌بر کنترل قاچاق سوخت، بار مالی سنگین تأمین بنزین وارداتی را از دوش دولت بردارد.

وضعیت کارت‌های سوخت جایگاه‌ها و خبرهای تأیید نشده

در کنار تصمیماتی که به آن‌ها اشاره شد، برخی خبرهای تأییدنشده از محدود شدن هر نوبت سوخت‌گیری با کارت جایگاه خبر می‌دهند. براساس برخی گمانه‌زنی‌ها، سهمیه کارت سوخت آزاد جایگاه‌ها به ازای هر بار سوخت‌گیری، به ۱۵ لیتر محدود شده است.

این تصمیم هنوز توسط دولت و رسانه‌های وابسته به آن تأیید نشده‌اند؛ بااین‌حال اجرای آن غافلگیرکننده نخواهد بود. سیاست کلی دولت در ماه‌های اخیر ترغیب شهروندان به استفاده از کارت سوخت شخصی و کاهش اتکا به کارت سوخت آزاد جایگاه‌ها بوده است.

درنهایت دولت متعهد شده است تا هرگونه تصمیم‌گیری جدید درباره تغییرات قیمت و نحوه توزیع سوخت را به‌صورت شفاف و رسمی اطلاع‌رسانی کند. این تعهد با هدف جلوگیری از گسترش شایعات و التهاب در جامعه صورت می‌پذیرد.