چین اولین دیتاسنتر زیرآبی با برق بادی فراساحلی جهان را راه‌اندازی کرد

چین بهره‌برداری کامل از اولین مرکز داده زیرآبی جهان را که از انرژی بادی فراساحلی استفاده می‌کند، آغاز کرد. این پروژه ۲۲۶ میلیون دلاری در سواحل منطقه ویژه «لینگنگ» (Lingang) شانگهای اجرا شده و از هفته گذشته پس از پشت‌سرگذاشتن مراحل آزمایشی، فعالیت رسمی خود را آغاز کرده است.

طرح چین در ژوئن ۲۰۲۵ و با امضای توافق‌نامه همکاری میان کمیته اداری منطقه ویژه لینگنگ، گروه سرمایه‌گذاری این منطقه و شرکت HiCloud Technology کلید خورد. شرکت China Telecom نیز به‌عنوان مشتری محاسباتی، خوشه‌های پردازنده گرافیکی (GPU) خود را در این مرکز مستقر کرده است.

مرکز داده زیرآبی چین با انرژی بادی فراساحلی چگونه کار می‌کند؟

این مرکز داده زیرآبی (UDC) میان فاز اول و دوم مزرعه بادی فراساحلی لینگنگ قرار گرفته است. در این سیستم، ماژول‌های مقاوم در برابر فشار در بستر دریا و در مجاورت توربین‌های بادی نصب شده‌اند و برق موردنیاز خود را مستقیماً از این منابع تجدیدپذیر تأمین می‌کنند. در این ماژول‌های زیرسطحی نزدیک به ۲ هزار سرور مستقر شده است.

پروژه چین در ۲ فاز توسعه پیدا کرده است؛ ابتدا یک واحد نمایشی با ظرفیت ۲.۳ مگاوات ساخته شد و سپس ظرفیت نهایی به ۲۴ مگاوات افزایش پیدا کرد.

خوشه‌های GPU متعلق به China Telecom و شرکت محلی LinkWise در این مرکز برای پشتیبانی از بارهای کاری هوش مصنوعی، برچسب‌گذاری کلان‌داده‌ها و توسعه مدل‌های زبانی بزرگ بومی به کار گرفته شده‌اند. به گفته توسعه‌دهندگان، این زیرساخت از طیفی از کاربردها شامل هوش مصنوعی، زیرساخت‌های 5G و توسعه مدل‌های بومی پشتیبانی می‌کند.

خنک‌سازی با آب دریا و بهره‌وری انرژی بالا

برخلاف مراکز داده زمینی که به سیستم‌های سرمایش صنعتی و تهویه مطبوع متکی هستند، این مرکز داده از آب دریا به‌عنوان سازوکار خنک‌کننده غیرفعال استفاده می‌کند.

طبق گزارش رسانه‌های چینی، شاخص بهره‌وری مصرف انرژی (PUE) این مرکز حدود ۱.۱۵ است و از جمله کارآمدترین مراکز داده بزرگ فعال محسوب می‌شود. برای درک بهتر این موضوع باید اشاره کرد که برای بسیاری از مراکز داده سازمانی سنتی معمولاً PUE نزدیک به ۱.۵ یا بالاتر گزارش شده است.

توسعه‌دهندگان پروژه اعلام کرده‌اند طراحی زیرآبی آن مصرف برق را ۲۲.۸ درصد کاهش داده، نیاز به آب شیرین را حذف کرده و میزان استفاده از زمین را بیش از ۹۰ درصد کم کرده است.

باوجود این مزایا، زیرساخت‌های محاسباتی زیرآبی با چالش‌های فنی منحصربه‌فردی روبه‌رو هستند. ازجمله این چالش‌ها به خوردگی ناشی از آب شور، پایداری کابل‌های زیردریایی و دشواری دسترسی به سخت‌افزار اشاره شده است. همچنین تعویض قطعات معیوب در زیر آب بسیار پیچیده‌تر از مراکز داده روی زمین است.

پیش از این نیز مایکروسافت در سال ۲۰۱۵ با Project Natick کپسول‌های مرکز داده زیرآبی را در سواحل کالیفرنیا آزمایش کرد و در سال ۲۰۱۸ نمونه بزرگ‌تری را در جزایر اورکنی اسکاتلند مستقر کرد. هرچند این پروژه تا سال ۲۰۲۴ به مرحله تجاری نرسید و متوقف شد، اما آزمایش‌های آن نشان داد نرخ خرابی سخت‌افزار در محیط زیرآبی کمتر است.