«قرص ورزش» اولین آزمایش انسانی خود را با موفقیت پشت‌سر گذاشت

دانشمندان شاید یک گام دیگر به دستاوردی بزرگ نزدیک شده باشند که برای بسیاری از افراد کم‌تحرک جذاب خواهد بود: تولید قرصی مؤثر که بتواند برخی از فواید سلامتی ورزش را بدون نیاز به انجام تمرینات بدنی فراهم کند.

شرکت داروسازی Enveda روز سه‌شنبه نتایج کارآزمایی فاز اول داروی آزمایشی ENV-308 را اعلام کرد. این دارو برای شبیه‌سازی هورمونی طراحی شده که هنگام ورزش در بدن ترشح می‌شود. آزمایش روی افراد سالم نشان داد ENV-308 ظاهراً ایمن است و بدن به‌خوبی آن را تحمل می‌کند. Enveda امیدوار است این دارو بتواند به افراد در کاهش وزن و حفظ توده عضلانی کمک کند، بدون اینکه عوارض گوارشی شناخته‌شده داروهای GLP-1 مانند سماگلوتاید را ایجاد کند.

«ویسوا کولورو»، بنیان‌گذار و مدیرعامل انودا، گفت ENV-308 تلاش این شرکت برای تبدیل شیمی ورزش به یک قرص روزانه و ارائه راهکاری پایدار و آسان است که بتواند با عادت‌های روزمره افراد هماهنگ شود و به آن‌ها در مسیر سلامت بلندمدت کمک کند.

قرص ورزش Enveda چگونه عمل می‌کند؟

ENV-308 مولکولی به نام N-lactoyl-phenylalanine یا به اختصار Lac-Phe را شبیه‌سازی می‌کند. به نظر می‌رسد بدن انسان هنگام ورزش شدید و همچنین پس از غذا خوردن، Lac-Phe را در مقادیر بیشتری تولید می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند این مولکول می‌تواند اشتها را سرکوب کند و موش‌های چاقی که با Lac-Phe تحت درمان قرار گرفته‌اند، وزن کم کرده‌اند. همین موضوع باعث شده دانشمندان پتانسیل آن را به‌عنوان دارویی برای چاقی بررسی کنند.

Lac-Phe طبیعی مدت کوتاهی در بدن باقی می‌ماند؛ اما ENV-308 به‌گونه‌ای طراحی شده که مدت کافی در بدن باقی بماند و بتوان آن را روزانه یک‌بار مصرف کرد. به گفته انودا، این دارو با استفاده از مدل هوش مصنوعی اختصاصی این شرکت به نام PRISM کشف شده است.

در نخستین آزمایش انسانی ، ۸۸ فرد سالم دوزهای مختلفی از این دارو را دریافت کردند. هدف اصلی در کارآزمایی‌های فاز اول، بررسی ایمنی دارو یا واکسن آزمایشی است و ENV-308 ظاهراً این آزمایش اولیه را با موفقیت پشت سر گذاشته است. هیچ عارضه جانبی جدی در میان داوطلبان گزارش نشد و هیچ‌کس نیز مصرف دارو را متوقف نکرد. شرکت همچنین اعلام کرد این دارو «عملکرد ایمنی گوارشی استثنایی» داشته است.

این کارآزمایی ممکن است نشانه‌های اولیه‌ای از عملکرد مورد انتظار Lac-Phe را نیز به‌نمایش گذاشته باشد. افراد مبتلا به چاقی معمولاً سطح بالاتری از هورمون لپتین دارند؛ هورمونی که هنگام غذا خوردن به بدن در تشخیص احساس سیری کمک می‌کند. این فرضیه وجود دارد که علت این مسئله، کاهش واکنش بدن افراد به لپتین است.

در مطالعات روی حیوانات چاق، ENV-308 سطح لپتین را به‌سرعت کاهش داده بود و این موضوع نشان می‌داد دارو شاید بتواند این اختلال در پاسخ بدن را معکوس کند. در جریان کارآزمایی انسانی نیز پژوهشگران کاهش سطح لپتین در خون داوطلبان را مشاهده کردند.

آینده ENV-308

این پژوهش هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد و حتی اگر توسعه ENV-308 با موفقیت ادامه پیدا کند، این دارو نمی‌تواند به‌طور کامل جای ورزش را بگیرد. حتی اگر Lac-Phe تمام فواید مورد انتظار را داشته باشد، این تنها یکی از تغییرات مثبتی است که ورزش در بدن ایجاد می‌کند.

بااین‌حال، یافتن روش‌های جدید برای درمان چاقی و سایر اختلالات متابولیکی همچنان اهمیت دارد. برخی افراد نمی‌توانند عوارض گوارشی رایج داروهای GLP-1 را تحمل کنند و برخی دیگر ممکن است مصرف روزانه یک قرص را به تزریق هفتگی ترجیح دهند؛ هرچند برخی داروهای GLP-1 نیز اکنون به شکل قرص عرضه می‌شوند. از دست دادن توده عضلانی برای بیشتر مصرف‌کنندگان GLP-1 نگرانی بزرگی نیست، اما برخی افراد، ازجمله سالمندان، آسیب‌پذیری بیشتری در برابر آن دارند و ممکن است از درمانی برای چاقی که بهتر بتواند عضلات را حفظ کند، سود ببرند.

انودا قصد دارد آزمایش ENV-308 را در یک کارآزمایی فاز دوم بزرگ‌تر با هدف بررسی حفظ کاهش وزن ادامه دهد. این شرکت همچنین درحال بررسی این دارو برای بیماری‌های دیگری است که ممکن است از اثرات مشابه ورزش آن بهره ببرند؛ ازجمله میگرن و بیماری التهابی روده.

در بهترین حالت، ENV-308 می‌تواند نشان دهد که شبیه‌سازی ایمن یا حتی تقویت برخی از بهترین جنبه‌های ورزش امکان‌پذیر است. بااین‌حال، این دارو هنوز راه زیادی تا اثبات چنین قابلیتی دارد و فعلاً نمی‌توان آن را جایگزینی برای ورزش دانست.