براساس مطالعه‌ای جدید، حدود ۱ مورد از هر ۸ مورد ابتلا به سرطان بر اثر عفونت‌های ناشی از ویروس‌ها، باکتری‌ها یا انگل‌ها ایجاد می‌شود؛ یافته‌ای که نشان می‌دهد مهار و پیشگیری از این عفونت‌های رایج می‌تواند یکی از مؤثرترین و کلیدی‌ترین راهکارها برای کاهش چشمگیر آمار جهانی سرطان باشد. این پژوهش تأکید می‌کند که با تمرکز بر پیشگیری و واکسیناسیون، بخش بزرگی از این موارد ابتلا اساساً قابل اجتناب خواهند بود.
در این تحلیل جدید که در ژورنال «The Lancet Oncology» منتشر شده است، پژوهشگران تأثیر جهانی ۱۲ عامل بیماری‌زا مرتبط با سرطان را ترسیم کرده‌اند. آنها برآورد می‌کنند که این عفونت‌ها عامل حدود ۲.۳ میلیون مورد جدید ابتلا به سرطان در سال ۲۰۲۴ بوده‌اند که تقریباً ۱۲ درصد از کل سرطان‌های تشخیص‌داده‌شده در آن سال را تشکیل می‌دهد.
پژوهشگران در این تحقیق از پایگاه داده «GLOBOCAN» متعلق به رصدخانه جهانی سرطان استفاده کردند که با ترکیب داده‌های ثبت‌شده، ابتلای حدود ۲۰ میلیون مورد جدید سرطان در سال ۲۰۲۴ را برآورد کرده است. تیم تحقیقاتی این اطلاعات را با داده‌های قبلی مربوط به شیوع عفونت‌های مختلف در افراد مبتلا به سرطان‌های خاص ترکیب کرد تا بتواند سهم هر پاتوژن را محاسبه کند.
تمرکز این بررسی بر ۱۲ عامل بیماری‌زای مرتبط با سرطان، از جمله ویروس پاپیلوم انسانی (HPV)، هپاتیت B و C، ویروس HIV و ویروس اپشتین–بار (EBV) بوده است. نتایج نشان داده تنها چهار عامل بیماری‌زا مسئول حدود ۹۲ درصد از سرطان‌های ناشی از عفونت هستند.
به گفته محققان، باکتری «هلیکوباکتر پیلوری» که دستگاه گوارش را درگیر می‌کند، عامل ۷۶۰ هزار مورد ابتلا (عمدتاً برای سرطان‌های معده) بوده است. سه عامل بیماری‌زای اصلی دیگر ویروس‌ها بودند؛ HPV مسئول ۷۵۰ هزار مورد از جمله سرطان‌های دهانه رحم، آلت تناسلی، گلو و دهان بوده است. همچنین ویروس هپاتیت B عامل ۳۶۰ هزار مورد و ویروس EBV عامل ۲۶۰ هزار مورد ابتلا شناسایی شدند؛ ویروس اپشتین–بار نیز با افزایش خطر سرطان‌های گلو، لنفوم‌ها و سرطان‌های معده همراه است.
دکتر «پراشانت ماتور»، مدیر مرکز ملی انفورماتیک و تحقیقات بیماری‌های هند که در این پژوهش نقشی نداشته است، تأکید می‌کند که در صورت پیشگیری از این عفونت‌های زمینه‌ای، بخش بزرگی از سرطان‌ها قابل اجتناب خواهند بود. وی بیان می‌کند:
«هنگامی که این عامل با سایر عوامل خطر مانند مصرف دخانیات، مصرف الکل، رژیم غذایی نامناسب، کم‌تحرکی و آلودگی محیط زیست ترکیب شود، تخمین زده می‌شود که حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد از کل سرطان‌ها در هند قابل پیشگیری هستند.»
اهمیت واکسیناسیون در پیشگیری از سرطان‌های عفونی
گستردگی این آمارها در تضاد شدیدی با کمبودهای موجود در حوزه پیشگیری قرار دارد. سازمان بهداشت جهانی گزارش می‌دهد که در سال ۲۰۲۴، تنها ۳۱ درصد از دختران نوجوان واجد شرایط در سراسر جهان دست‌کم یک دوز واکسن HPV را دریافت کرده‌اند که فاصله زیادی با هدف‌گذاری ۹۰ درصدی دارد. این درحالی است که سطح ایمنی ایجادشده توسط واکسن در کشورهایی با پوشش بالا بسیار چشمگیر بوده است.
دکتر «ربکا پرکینز»، متخصص زنان و زایمان در دانشکده پزشکی دانشگاه تافتس، در این خصوص اعلام کرده است که کشورهایی با نرخ واکسیناسیون بالای ۸۰ درصد، در آستانه حذف سرطان دهانه رحم قرار دارند. تحقیقات انجام‌شده در استرالیا، انگلستان و فنلاند نشان داده است برای جوانانی که تا سن ۱۳ سالگی واکسینه شده‌اند، هیچ مورد ابتلا یا مرگ ناشی از سرطان‌های مرتبط با HPV گزارش نشده است.
با‌این‌حال، این موفقیت‌ها در کشورهای ثروتمند متمرکز است. مطالعه‌ای نشان می‌دهد که ۷۷ درصد از بار جهانی سرطان‌های ناشی از عفونت بر دوش کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط است و حدود ۸۱ درصد از سرطان‌های مرتبط با ویروس HPV در این کشورها رخ می‌دهد. دکتر پرکینز اشاره می‌کند که تغییر رویه از برنامه دو دوزی استاندارد به تزریق تک‌دوز از همان واکسن‌های فعلی HPV، می‌تواند اجرای کمپین‌های سراسری را از طریق کاهش هزینه‌ها و عدم نیاز به پیگیری دوز دوم، در جهان ساده کند؛ رویکردی که کارآزمایی‌های اخیر نیز اثربخشی آن را تأیید کرده‌اند.
برای گفتگو با کاربران ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.