مطالعه جدید: میکروپلاستیکها شاید ریسک ابتلا به کبد چرب را تشدید کنند
محققان دریافتند میکروپلاستیکهای پلیاتیلن با اختلال در ترمیم کبد میتوانند خطر کبد چرب را افزایش دهند.
پژوهش جدیدی نشان میدهد که پلیاتیلن (پرمصرفترین نوع پلاستیک در بستهبندیهای غذایی، کیسههای فریزر، ظروف نگهداری و لیوانهای یکبارمصرف) میتواند با اختلال در مکانیسمهای دفاعی و ترمیمی، خطر ابتلا به بیماری کبد چرب را بهطور معناداری افزایش دهد.
به گزارش ساینسآلرت، پلیاتیلن پیشازاین در مقایسه با بسیاری از پلیمرهای دیگر، مادهای نسبتاً بیخطرتر تلقی میشد؛ اما نتایج این آزمایش روی موشها نشان میدهد که مواجهه روزمره با ذرات میکروسکوپی این پلاستیک، میتواند باعث بروز بیماریهای متابولیک شود.
تأثیر میکروپلاستیکها بر بروز کبد چرب
بیماری کبد چرب معمولاً بیسروصدا پیشرفت میکند و بسیاری از افراد تا زمانی که به دلایل دیگر اسکن و سونوگرافی انجام ندهند، از ابتلا به آن بیخبرند. در صورت بروز علائم، بیماران ممکن است مواردی همچون احساس خستگی، ناخوشی عمومی و درد یا ناراحتی در سمت راست و زیر دندهها را تجربه کنند.

عوامل خطر شناختهشده برای ابتلا به کبد چرب شامل اضافه وزن (بهویژه چاقی شکمی)، بالا بودن چربیهای خون (کلسترول LDL یا تریگلیسرید)، ابتلا به دیابت نوع ۲ و فشار خون بالا است. اگرچه تمامی این عوامل به تغذیه و متابولیسم مربوط میشوند، اما تحقیق جدید نشان میدهد مواجهه با میکروپلاستیکها عامل پنهان دیگری در این معادله است.
این پژوهش توسط گروهی از محققان دانشگاه تگزاس A&M انجام شده است. در این آزمایش، ۲۰ موش نر به چهار گروه تقسیم شدند: گروه ۱ و ۲ جیره غذایی استاندارد آزمایشگاهی داشتند؛ گروه ۳ و ۴ غذاهای پرمصرف، پرقند و پرکلسترول مصرف کردند.
پژوهشگران به آب آشامیدنی گروههای ۲ و ۴، روزانه دوز مشخصی معادل ۲ میلیگرم ذرات پلیاتیلن با قطری بین ۱۰ تا ۱۵۰ نانومتر اضافه کردند. پس از هشت هفته بررسی، سرم خون و بافت کبد موشها تحلیل شد: اضافهشدن میکروپلاستیکها حتی در موشهایی که جیره غذایی استاندارد داشتند، منجر به بروز علائم اولیه کبد چرب شد.
محققان میگویند سطح آنزیم ALT (شاخص اصلی آسیب کبدی) و تریگلیسرید کبد در هر دو گروه دریافتکننده میکروپلاستیک بهطور معناداری بالاتر از گروههای مشابه بدون پلاستیک بود.
دانشمندان تغییرات بیان ژنها را نیز در بافت کبد بررسی کردند. تحلیلها نشان داد دو ژن دچار فعالیت بیش از حد و غیرعادی شدهاند: ژن PPAR-alpha (مسئول تنظیم و کنترل تولید چربی در کبد) و ژن Annexin A2 که در فرایند ترمیم بافتی کبد نقش دارد.
درکل محققان هشدار میدهند ترکیب رژیم غذایی غربی با مصرف مواد پلاستیکی خطر را دوچندان میکند؛ افرادی که رژیم غذایی سبک غربی شامل غذاهایی مانند همبرگر و نوشابه دارند، در صورت قرارگیری در معرض میکروپلاستیکهای پلیاتیلن با احتمال بیشتری به سمت بیماری کبد چرب پیش میروند.
یافتههای این پژوهش در ژورنال Science Advances منتشر شده است.
برای گفتگو با کاربران ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.