محققان: غذاهای فوق‌فرآوری‌شده می‌توانند خطر زوال عقل را ۵۸ درصد افزایش دهند

تحقیقات جدید دانشمندان دانشکده سلامت عمومی هاروارد نشان می‌دهد افرادی که روزانه بیش از ۹۰۰ گرم غذاهای فوق‌فرآوری‌شده مانند هات‌داگ و بیسکویت مصرف می‌کنند، با افزایش ۵۸ درصدی خطر ابتلا به زوال عقل مواجه هستند. این مطالعه همچنین نشان داده که مصرف این مواد غذایی خطر ابتلا به اختلالات شناختی را تا ۴۶ درصد افزایش می‌دهد.

تأثیر مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده بر زوال عقل

براساس مطالعه جدید، خطر این مواد غذایی فقط محدود به مصرف‌کنندگان افراطی نیست و حتی مصرف سطوح متوسط (حدود ۴۵۰ گرم یا کمتر در روز) نیز برای مغز مشکل‌ساز است. «سیندی لونگ»، دانشیار تغذیه سلامت عمومی، در گفتگو با وال‌استریت ژورنال اعلام کرده این تصور که اگر تمام کالری خود را از غذاهای فوق‌فرآوری‌شده دریافت نکنیم در امان هستیم، اشتباه است و این تحقیق نشان می‌دهد که هیچ سطح ایمنی برای مصرف این غذاها وجود ندارد.

محققان در این مطالعه، وضعیت سلامت بیش از ۵,۳۰۰ فرد مسن را در بازه زمانی نزدیک به یک دهه ارزیابی کردند. اطلاعات این افراد از مطالعه سلامت و بازنشستگی دانشگاه میشیگان استخراج شده بوده که داده‌های پزشکی حدود ۲۰,۰۰۰ آمریکایی را شامل می‌شود. در این بررسی، داده‌های مربوط به رژیم غذایی، دخانیات، مصرف الکل، میزان فعالیت بدنی و دیگر عوامل مؤثر بر سلامت مغز نیز جمع‌آوری شده است.

مقایسه داده‌ها نشان داده افرادی که گوشت‌های فرآوری‌شده مانند بیکن و ژامبون ورقه‌ای مصرف می‌کردند، در بالاترین سطح خطر ابتلا به زوال عقل و اختلالات شناختی قرار داشتند. البته به دلیل خوداظهاری داده‌های رژیم غذایی، محققان می‌گویند نمی‌توانند رابطه علت و معلول قطعی میان مصرف این غذاها و زوال عقل را ثابت کنند. بااین‌حال، غذاهای فوق‌فرآوری‌شده با عوامل خطر زوال عقل مانند چاقی، تغییرات میکروبیوم روده و بیماری‌های قلبی عروقی مرتبط هستند.

«باربارا کاردوسو»، مدرس ارشد غدد و تغذیه در دانشگاه مانش استرالیا، در این رابطه به CNN توضیح داده که غذاهای فوق‌فرآوری‌شده با ایجاد تغییرات منفی در سیستم غدد درون‌ریز و میکروب‌های روده مرتبط هستند که می‌توانند پیامدهای عصبی منفی به همراه داشته باشند. به‌علاوه، این غذاها با عوامل خطر قلبی عروقی شناخته‌شده برای زوال عقل مانند دیابت، فشار خون بالا، چاقی و کلسترول بد (LDL) مرتبط بوده و به‌طور غیرمستقیم بر سلامت شناختی اثر می‌گذارند.

کاردوسو پیش از این در مطالعه‌ای نشان داده بود که مصرف حتی یک وعده غذای فوق‌فرآوری‌شده در روز می‌تواند خطر زوال عقل را افزایش دهد.

خوشبختانه کارشناسان می‌گویند با کنار گذاشتن این غذاها خطر ابتلا نیز کاهش پیدا می‌کند. براساس مطالعه هاروارد، افرادی که از مواد غذایی با کمترین میزان فرآوری مانند میوه‌ها و سبزیجات استفاده می‌کردند، ۴۱ درصد کمتر از دیگران در معرض خطر زوال عقل بودند. «برندا دیوی»، استاد تغذیه انسان در این دانشکده، معتقد است این موضوع به تغییر رفتارها، رعایت اعتدال و انتخاب‌های غذایی منطقی و متعادل بستگی دارد.

بیماری زوال عقل روی حافظه، شخصیت و رفتار افراد تأثیر می‌گذارد و زندگی بیماران و خانواده‌های آنها را دگرگون می‌کند. در‌حال‌حاضر بیش از ۷.۲ میلیون آمریکایی با بیماری آلزایمر که شایع‌ترین شکل زوال عقل است زندگی می‌کنند و طبق اعلام انجمن آلزایمر، این آمار تا سال ۲۰۵۰ می‌تواند به نزدیک ۱۳ میلیون نفر برسد. یافته‌های جدید می‌تواند دلیل بروز این وضعیت را روشن کرده و راهکارهایی برای تغییر این روند در اختیار کارشناسان بگذارد.

طبق آمار مؤسسه ملی سلامت، در نیم قرن گذشته حدود ۷۰ درصد از رژیم غذایی آمریکایی‌ها را مواد فوق‌فرآوری‌شده تشکیل داده است؛ چرا که شرکت‌های غذایی طعم، رنگ و ماندگاری محصولات خود را تغییر داده‌اند. به گفته پژوهشگران دانشگاه کانزاس، این محصولات به گونه‌ای طراحی شده‌اند که با ترکیب وسوسه‌کننده‌ای از نمک، چربی و شکر، برای مصرف‌کنندگان «بسیار خوش‌طعم» باشند.