هشدار دانشمندان: سرعت ذوب‌شدن یخ‌های جنوبگان بسیار بیشتر از تصورات قبلی است

تحقیق جدید نشان می‌دهد که سرعت ذوب‌شدن یخ‌های جنوبگان از آنچه پیش‌تر تصور می‌شد بسیار بیشتر است. براساس یافته‌های پژوهشگران نروژی، کانال‌های عمیقی که در زیر قفسه‌های یخی شکل گرفته‌اند، مانند تله‌های حرارتی هستند و آب‌های گرم اقیانوس را در تماس مستقیم با بدنه یخ محبوس می‌کنند. این فرایند می‌تواند باعث فروپاشی سریع‌تر قفسه‌های یخی و در نتیجه سرازیرشدن حجم زیادی از یخچال‌های موجود در خشکی به داخل اقیانوس شود. اکنون حتی مناطق وسیعی از شرق جنوبگان که تاکنون گمان می‌رفت پهنه‌های پایدار و ایمنی هستند، در معرض خطر جدی ذوب‌شدن قرار دارند.

نقش قفسه‌های یخی در ثبات اقلیمی کره زمین مانند یک سد دفاعی است. این سدهای یخی شناور سرعت حرکت یخچال‌های موجود در خشکی را به سمت آب‌های آزاد کنترل می‌کنند. با تضعیف این سازه‌های طبیعی، مانع فیزیکی در برابر حرکت یخ‌ها از بین می‌رود و بالارفتن سطح جهانی آب دریاها شتابی ویرانگر خواهد گرفت.

ذوب‌شدن یخ‌های جنوبگان

دانشمندان در مطالعه جدید خود روی قفسه یخی فیمبولیسن (Fimbulisen) به این نتیجه رسیدند که این کانال‌های پنهان صرفاً شکاف‌های ساده نیستند، بلکه روی هیدرودینامیک منطقه تأثیر می‌گذارند. در لایه‌های زیرین یخ، جریان‌های اقیانوسی الگوهای چرخشی کوچکی ایجاد می‌کنند که باعث تجمع گرمای متمرکز در نقاط حساس می‌شود؛ این پدیده می‌تواند نرخ ذوب‌شدن را تا چند برابر افزایش دهد.

«توره هاترمن»، پژوهشگر ارشد مرکز قطبی iC3، می‌گوید ساختار هندسی بخش زیرین یخ عاملی تعیین‌کننده در جذب انرژی حرارتی اقیانوس است. او معتقد است مدل‌های فعلی به دلیل در نظر نگرفتن این شکاف‌های میکروسکوپی در مقیاس قاره‌ای، احتمالاً سناریوهای افزایش سطح آب دریاها را خوش‌بینانه و کمتر از واقعیت برآورد کرده‌اند. این عدم قطعیت یک ریسک بزرگ برای شهرهای ساحلی و جوامع بشری محسوب می‌شود که برنامه‌های انطباق با تغییر اقلیم خود را براساس این داده‌ها تنظیم کرده‌اند.

روش‌شناسی این تحقیق شامل ترکیب نقشه‌برداری‌های دقیق با وضوح بالا و شبیه‌سازی‌های پیشرفته کامپیوتری از حفره‌های اقیانوسی زیرین بوده است. محققان با مقایسه مدل‌های یخ‌های صاف با مدل‌های دارای کانال، به این نتیجه رسیدند که حساسیت یخ‌های شرق جنوبگان به تغییرات دمایی آب دریا بسیار بالاتر از برآوردهای قبلی است.

پیامدهای این پدیده فراتر از افزایش سطح آب است و می‌تواند سیستم‌های جریان‌های اقیانوسی و کل اکوسیستم دریایی پیرامون قاره سفید را تحت تأثیر قرار دهد و تعادل حیات در اقیانوس منجمد جنوبی را مختل کند.

یافته‌های این پژوهش در ژورنال Nature Communications منتشر شده است.