محققان: مغز نئاندرتال‌ها تفاوت معناداری با مغز انسان امروزی نداشته است

مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد مغز نئاندرتال‌ها از نظر اندازه، تفاوت معناداری با مغز انسان‌های امروزی نداشته است. محققان با مقایسه اسکن‌های MRI مغز ۴۰۰ انسان امروزی و قالب‌های داخلی جمجمه نئاندرتال‌ها می‌گویند تفاوت‌های مغزی نئاندرتال‌ها در محدوده تنوع طبیعی مغز انسان‌های امروزی قرار می‌گیرد.

براساس این پژوهش، تفاوت‌هایی که امروز میان اندازه بخش‌های مختلف مغز انسان‌های مدرن دیده می‌شود، در بسیاری موارد از تفاوت میان مغز نئاندرتال‌ها و انسان‌های خردمند اولیه بیشتر است. به همین دلیل می‌توان گفت مغز نئاندرتال‌ها از نظر اندازه و شکل، در محدوده تنوع طبیعی مغز انسان‌های امروزی قرار می‌گیرد.

پژوهشگران برای رسیدن به این نتیجه، داده‌های مطالعه‌ای از سال ۲۰۱۸ را دوباره بررسی کرده‌اند. آن مطالعه براساس قالب داخلی جمجمه ۴ نئاندرتال و ۴ انسان خردمند اولیه انجام شده بود و حجم ۱۳ ناحیه اصلی مغز را مقایسه می‌کرد. نتیجه آن تحقیق نشان می‌داد نئاندرتال‌ها با وجود ظرفیت جمجمه‌ای بیشتر، به‌طور میانگین مخچه کوچک‌تری نسبت به انسان خردمند داشته‌اند. مخچه بخشی از مغز است که در کنترل حرکتی، تنظیم احساسات و توجه نقش دارد.

اما به گفته «پی. توماس شونمن»، دانشمند علوم شناختی دانشگاه ایندیانا، مشکل این بود که تفاوت‌های گزارش‌شده در آن مطالعه با تنوع طبیعی مغز انسان‌های امروزی مقایسه نشده بود. به همین دلیل او و همکارانش اسکن MRI مغز ۴۰۰ انسان امروزی را هم بررسی کرده‌اند.

تفاوت‌های مغز نئاندرتال‌ها و انسان‌های امروزی

نتیجه این بررسی که در ژورنال PNAS منتشر شده، نشان داده که در ۹ مورد از ۱۳ ناحیه مغزی بررسی‌شده، تفاوت حجم میان برخی انسان‌های امروزی از تفاوت گزارش‌شده میان نئاندرتال‌ها و انسان‌های خردمند اولیه بیشتر بوده است. محققان با توجه به این نتایج می‌گویند تفاوت مغز نئاندرتال‌ها و انسان‌های امروزی احتمالاً در یک محدوده بوده است.

با توجه به این نتایج، پژوهشگران گفته‌اند که نمی‌توان صرفاً براساس اندازه بخش‌هایی از مغز نتیجه گرفت که نئاندرتال‌ها توانایی شناختی کمتری نسبت به انسان خردمند داشته‌اند. پژوهش‌های قبلی نشان داده‌اند درون یک گونه، حجم کلی مغز یا اندازه یک ناحیه خاص ارتباط بسیار ضعیفی با عملکرد شناختی دارد. بنابراین نمی‌توان صرفاً براساس اندازه برخی بخش‌های مغز نتیجه گرفت نئاندرتال‌ها از انسان خردمند توانایی شناختی کمتری داشته‌اند.

این نتیجه با شواهد باستان‌شناسی نیز همخوانی دارد. نئاندرتال‌ها ابزارهای پیچیده می‌ساختند، توانایی برنامه‌ریزی و تمرکز داشتند، آثار هنری خلق می‌کردند و برای شکار جانوران بزرگ در گروه‌های سازمان‌یافته فعالیت می‌کردند. به همین دلیل محققان می‌گویند احتمالاً نئاندرتال‌ها از نظر شناختی بسیار شبیه انسان خردمند بوده‌اند و انقراض آن‌ها را نمی‌توان به‌سادگی به هوش کمتر نسبت داد.