تحقیق جدید: سازههای پیرامون هرم سرخ مصر شاید سد باستانی برای مدیریت آب بودند
محققان میگویند سازههای خطی پیرامون هرم سرخ مصر برخلاف تصورات قبلی رمپ نبودهاند، بلکه سدهای باستانی برای مدیریت آب بودهاند.
باستانشناسان نزدیک به یک قرن بر این باور بودند که دو سازه خطی و بزرگ در نزدیکی هرم سرخ مصر، رمپهایی برای حمل سنگهای سنگین بودهاند. بااینحال، تحلیلهای جدید روی این هرم نشان میدهد که این سازهها احتمالاً سدهای بزرگ مدیریت آب بودهاند.
به گزارش گیزمودو، معماران و کارگران مصر باستان حدود ۵ هزار سال پیش از سیستم هیدرولیک برای تأمین آب محل ساختوساز استفاده میکردند. یافته جدید با تاریخچه دوران سلطنت فرعون سنفرو (Snefru) سازگاری کامل دارد؛ در این دوره برای اولینبار مهندسی هیدرولیک در مقیاس بزرگ در مصر پدید آمد.
پژوهشگران مصری و فرانسوی این پروژه میگویند اگرچه خود مجموعههای اهرام بهطور گسترده بررسی شدهاند، اما زیرساختهای فنی وابسته مانند سدها، دیوارهای کنترل سیلاب، سازههای انحراف آب، کانالها و تأسیسات کارگری بسیار کمتر از حد انتظار شناخته شدهاند.
سد باستانی پیرامون هرم سرخ مصر
دوران حکومت سنفرو بین سالهای ۲۶۱۳ تا ۲۵۸۹ پیش از میلاد مسیح بود. این فرعون در طول سلطنت خود دستور ساخت سازههای معماری بزرگی ازجمله سد الکفره را صادر کرد. این سد با ارتفاع اولیه حدود ۱۴ متر، یکی از بزرگترین و قدیمیترین سدهای تاریخ جهان به شمار میرود. اگرچه طغیان شدید رودخانه بعدها باعث تخریب این سد شد، اما ایجاد چنین بنایی نشاندهنده جریان داشتن مدیریت خطر سیلاب و مهندسی هیدرولیک در سطح دولتی طی برنامه ساختوساز سنفرو است.
سنفرو، پدر «خوفو»، سازنده هرم بزرگ جیزه، علاقه فراوانی به ساخت اهرام داشت. همین اشتیاق به معماران مصری فرصت داد تا از طریق آزمون و خطا، هندسه مناسب، توزیع وزن و استحکام ساختاری لازم برای جلوگیری از فروپاشی بناهای بزرگ را کشف کنند. از همین رو، هرم سرخ که سومین هرم بزرگ مصر محسوب میشود، نقطه اوج دستاوردهای معماری او بود.
در پژوهش اخیر، باستانشناسان با ترکیب تصاویر ماهوارهای، اسناد تاریخی و مدلهای دیجیتالی زمین تحلیلی همهجانبه ارائه دادند. دو سازه خطی مورد نظر در دو قرن گذشته بارها بررسی شده بودند، اما هیچگاه حفاری نشدند و تا امروز زیر لایهای ضخیم از ماسه مدفون ماندهاند. همچنین این منطقه درحالحاضر در محدوده نظامی قرار دارد و دسترسی به آن محدود است.
محققان با بررسی ویژگیهای زمینشناختی به این نتیجه رسیدند که ساختار این بنا با سدی به طول حدود ۶۰۰ متر مطابقت کامل دارد. مسیرهای زیگزاگی متعدد موجود در این سازه برای مسیر حملونقل مواد اولیه منطقی به نظر نمیرسد، اما چنین طراحی زیگزاگی در ساخت سدها و سرریزها کاملاً رایج و هدفمند است.
پژوهشگران فرضیهای مطرح کردهاند که براساس آن، منطقه مذکور نقش یک سرریز منقاری را ایفا میکرده است؛ سازهای که برای کنترل جریان آب در سیستمهای زهکشی و آبیاری کاربرد دارد. علاوهبراین، کانال انحرافی دیگری به طول حدود ۱ کیلومتر بهصورت موازی با هرم سرخ شناسایی شده که احتمالاً حین ساخت هرم برای انتقال و مدیریت آب مورد استفاده قرار میگرفته است.
یافتههای این پژوهش در ژورنال npj Heritage Science منتشر شده است.
برای گفتگو با کاربران ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.