اجداد شبح ما؛ دانشمندان در DNA انسان مدرن ردپای دو گونه مرموز را کشف کردند

شجره‌نامه انسانی شاخه‌های جدیدی پیدا کرده است. پژوهشگران در DNA انسان‌های امروزی نشانه‌هایی از دو جد منقرض‌شده و پیش‌تر ناشناخته یافته‌اند؛ از این گونه انسان‌ها هیچ فسیل یا دی‌ان‌ای رمزگشایی‌شده‌ای باقی نمانده، اما قطعات ژنتیکی آن‌ها تابه‌امروز در ژنوم انسان مدرن به جا مانده است. دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا در برکلی به این گونه‌ها «اجداد شبح» می‌گویند؛ یعنی ‌گروه‌های منقرض‌شده که اطلاعات مستقیمی از آن‌ها وجود ندارد اما تأثیر ملموسی بر ساختار ژنتیکی انسان امروزی گذاشته‌اند.

به گزارش یورونیوز، امروزه انسان خردمند (Homo sapiens) تنها گونه زنده از سرده انسانی روی زمین است. بااین‌حال، در گذشته‌های دور، اجداد ما روی زمین با چندین گونه دیگر از انسان‌تباران زندگی می‌کردند.

پژوهش‌های پیشین ثابت کرده بودند که انسان‌های مدرن با نئاندرتال‌ها و دنیسووایی‌ها آمیزش داشته‌اند و فرزندان مشترکی به دنیا آورده‌اند که ردپای آن‌ها در دی‌ان‌ای امروزی دیده می‌شود. اما مطالعه جدید نشان می‌دهد که حداقل دو گروه انسانی ناشناخته دیگر نیز در این فرایند نقش داشته و دی‌ان‌ای خود را به انسان‌های امروزی منتقل کرده‌اند.

کشف اجداد شبح انسان در DNA

یکی از این اجداد ناشناخته، بیش از ۵۰ هزار سال پیش و قبل از آخرین موج بزرگ مهاجرت انسان خردمند به اروپا و آسیا، در قاره آفریقا با نیاکان انسان مدرن آمیزش داشته است. ژن‌های به ارث رسیده از این گروه، حدود ۱ درصد از DNA تمامی انسان‌های امروزی را تشکیل می‌دهند؛ یعنی سهمی تقریباً برابر با میزان دی‌ان‌ای نئاندرتال‌ها در ژنوم انسان‌ها.

براساس محاسبات پژوهشگران، این تبار مرموز حدود ۸۰۰ هزار سال پیش از دودمان منتهی به انسان مدرن جدا شده بود؛ یعنی درست در همان زمانی که نئاندرتال‌ها و دنیسووایی‌ها نیز از یکدیگر انشعاب یافتند.

دومین جد شناسایی‌شده که پژوهشگران آن را جد ابرکهن نامیده‌اند، فوق‌العاده رازآلودتر است. این تبار انسانی حدود ۱.۸ میلیون سال پیش از سایر انسان‌تباران جدا شده بود. این گروه احتمالاً بیش از ۲۰۰ هزار سال پیش در منطقه اوراسیا با دنیسووایی‌ها آمیزش کرد و از طریق این مسیر واسطه، قطعاتی از دی‌ان‌ای بسیار باستانی آن درنهایت به ژنوم انسان مدرن راه یافت.

نام دقیق این اجداد شبح هنوز مشخص نیست، اما تاریخ‌های محاسبه‌شده برای انشعاب آن‌ها با گونه‌های شناخته‌شده انسانی همخوانی دارد. جد شبح اول می‌تواند متعلق به گروه‌های انسانی دوره پارینه‌سنگی میانی باشد که حدود ۸۰۰ هزار سال پیش در آفریقا می‌زیستند. در مقابل، جد ابرکهن ممکن است با انسان راست‌قامت (Homo erectus) که حدود ۱.۸ میلیون سال پیش در اوراسیا ساکن شد، یکسان باشد.

یافته‌های این پژوهش در ژورنال Science منتشر شده است.