دانشمندان چینی قدیمیترین کهربای جهان را با قدمت ۳۸۵ میلیون سال کشف کردند
این کشف با قدمت ۳۸۵ میلیون سال تاریخ تکامل سیستمهای دفاعی گیاهان آوندی را تغییر میدهد.
دانشمندان در یک کشف بیسابقه، صدها قطعه میکروسکوپی از کهربا را در یک لایه زغالسنگ در شمال غربی چین پیدا کردهاند که گفته میشود قدمت آنها به دوران «دونین میانی»، یعنی حدود ۳۸۵ میلیون سال پیش بازمیگردد. این کشف شگفتانگیز، رکورد قبلی قدیمیترین کهربای جهان را ۶۵ میلیون سال بیشتر کرده و زمان آن را به ۱۵۰ میلیون سال پیش از ظهور اولین دایناسورها میرساند.
معمولاً از صمغ درختان بهعنوان یک سیستم دفاعی باستانی در برابر حشرات مهاجم یاد میشود. بااینحال، این ترشحات چسبنده در جهانی بسیار متفاوت شکل گرفتهاند؛ زمانی که هنوز حشرات به چرندگان اصلی گیاهان (یعنی حشراتی که از گیاهان تغذیه میکردند) تبدیل نشده بودند. کهربا در واقع صمغ درختان است که در طول میلیونها سال سخت و فسیل شده و به سنگهای گرانبهایی تبدیل میشود. اهمیت این کشف تنها به قدمت آن مربوط نیست، بلکه به این دلیل است که درک ما را از تکامل گیاهان تغییر میدهد.
تکامل صمغ گیاهی در دوران دونین
«سیهانگ لو»، محقق آکادمی علوم چین و نویسنده اصلی این مطالعه که در نشریه Science Advances منتشر شده، توضیح میدهد که کهرباهای قبلی متعلق به اواخر دوران «کربنیفر» و احتمالاً وابسته به گیاهان دانهدار بودند. اما این کهربای جدید متعلق به دورانی است که هنوز گیاهان دانهدار پدیدار و متنوع نشده بودند. این امر نشان میدهد یک گیاه آوندی بدون دانه توانایی تولید صمغ ترپنوئیدی با ساختار شیمیایی پیچیده را داشته است.
تولید صمغ ممکن است یک نوآوری مهم دیگر، در کنار تکامل درختان، چوب، برگها و سیستمهای ریشهای عمیقتر بوده باشد که به گیاهان آوندی اولیه برای بقا و گسترش در محیطهای خشکی کمک کرده است. پژوهشگران حدس میزنند که پیش از تبدیل شدن حشرات به چرندگان اصلی، خطراتی مانند آتشسوزیهای جنگلی و قارچهای انگلی برای ترغیب گیاهان به تولید صمغ کافی بودهاند.
این کهرباها برخلاف تکههای طلایی و درخشانی که در جواهرات دیده میشود، به شکل ۲۴۱ تکه بسیار ریز با اندازهای بین ۰.۱ تا ۱.۵ میلیمتر از میان ۱۰ کیلوگرم زغالسنگ استخراج شدهاند. به دلیل اندازه بسیار کوچک، دانشمندان مجبور شدهاند از نور فرابنفش برای شناسایی آنها استفاده کنند. در نهایت، انجام آزمایشهای نوری، طیفسنجی مادون قرمز و طیفسنجی جرمی تأیید کرده که این ذرات دارای ویژگیهای شیمیایی صمغهای نوع مخروطیان هستند. محققان باور دارند که ممکن است کهرباهای حتی قدیمیتری نیز در طبیعت وجود داشته باشند که به دلیل اندازه میکروسکوپی خود تاکنون نادیده گرفته شدهاند.
برای گفتگو با کاربران ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.