اینترنت موجودات چیست؟ نسل بعدی فناوری که دنیای پزشکی را متحول می‌کند

ایده دیجیتالی‌کردن بدن انسان، هم‌زمان رؤیایی و ترسناک به نظر می‌رسد. در سال ۱۹۶۶ فیلم «سفر شگفت‌انگیز» (Fantastic Voyage) داستانی علمی‌تخیلی را روایت کرد که در آن یک فضاپیما و خدمه‌اش کوچک شدند و به داخل بدن یک انسان رفتند تا لخته خونی را در مغز او از بین ببرند. آنچه در آن زمان فانتزی محض بود، اکنون درحال تبدیل‌شدن به واقعیت است. ما در آستانه ورود به فاز سوم تکامل اینترنت هستیم؛ پس از اتصال کامپیوترها و اشیا، حالا نوبت به «اینترنت موجودات» (Internet of Beings) رسیده است که در آن حسگرهای پیچیده مستقیماً به اندام‌های حیاتی ما متصل می‌شوند. در ادامه با این فناوری و کاربردهای آن بیشتر آشنا می‌شوید.

اینترنت موجودات دقیقاً چیست؟

اینترنت موجودات سومین مرحله از تکامل اینترنت است. پس از اتصال کامپیوترها در مرحله اول و اشیا روزمره در مرحله دوم (اینترنت اشیا) اکنون نوبت به اتصال مستقیم سیستم‌های اطلاعاتی جهانی به بدن انسان رسیده است. در این فناوری، حسگرهای بسیار کوچک و پیشرفته وارد بدن می‌شوند یا روی آن قرار می‌گیرند تا داده‌های زیستی جمع‌آوری و ارسال کنند. به زبان ساده، اینترنت موجودات بدن ما را به بخشی از شبکه جهانی وب تبدیل می‌کند تا پایش و درمان از درون اتفاق بیفتد.

کاربردهای اینترنت موجودات

نظارت دائمی بر شرایط سلامتی از طریق اینترنت موجودات، تشخیص بیماری‌ها را پیش از بروز علائم ظاهری بسیار آسان‌تر می‌کند. درحال‌حاضر، درمان بیماری‌ها هزینه بسیار بیشتری نسبت به پیشگیری دارد، اما با ردیابی دقیق و لحظه‌ای می‌توان بسیاری از داروها را با روش‌های کم‌خطرتر مانند تغییر رژیم غذایی یا برنامه‌های ورزشی شخصی‌سازی‌شده جایگزین کرد. برای مثال، فقط در ایالات متحده سالانه ۱۷۰ هزار حمله قلبی «خاموش» رخ می‌دهد که افراد متوجه علائم آن نمی‌شوند؛ با اتصال بدن به شبکه داده‌ها، می‌توان هشدارهای لازم را به موقع ارسال کرد و جان میلیون‌ها نفر را نجات داد.

همچنین حسگرهای نسل جدید که به «بیوربات» معروف هستند، احتمالا از جنس ژل ساخته خواهند شد و فراتر از نظارت صرف عمل می‌کنند؛ آنها توانایی درمان فعالانه بدن را دارند. این ریزربات‌ها می‌توانند هنگام تشخیص لخته خون، دوز مشخصی از آسپرین را در بدن آزاد کنند یا در صورت حمله ویروسی، واکسن‌های داخلی را فعال نمایند. پیشرفت‌های اخیر در واکسن‌های mRNA و تکنولوژی ویرایش ژن، راه را برای ساخت بیوربات‌هایی باز کرده است که مجهز به قیچی‌های پروتئینی میکروسکوپی هستند و می‌توانند DNA آسیب‌دیده را بدون نیاز به جراحی‌های تهاجمی ترمیم کنند.

در عصر اینترنت موجودات، فرایند کشف دارو کاملاً معکوس خواهد شد و سرعت توسعه درمان‌ها افزایش می‌یابد. امروزه دانشمندان فرضیه‌هایی را مطرح می‌کنند و سپس با آزمایش‌های گران‌قیمت آنها را می‌سنجند؛ اما در آینده، پایگاه‌های داده بزرگ با تحلیل الگوهای بدن انسان‌ها نشان می‌دهند که چه چیزی برای یک مشکل خاص مؤثر است و دانشمندان از مهندسی معکوس برای درک چرایی آن استفاده می‌کنند. این تغییر پارادایم به سمت استفاده از «دوقلوهای دیجیتال» می‌رود؛ مدل‌های مجازی از بیولوژی هر فرد که با داده‌های سلامت او به‌روز می‌شوند و می‌توان داروها را پیش از تجویز، روی این نسخه‌های شبیه‌سازی‌شده تست کرد.

آیا اتصال بدن به اینترنت امنیت ما را به خطر می‌اندازد؟

همان‌طور که این تکنولوژی رؤیای دسترسی همگانی به سلامت و ریشه‌کن کردن سرطان را ممکن می‌سازد، کابوس هک‌شدن بدن انسان را نیز به همراه دارد. درحالی‌که برخی میلیاردرهای دره سیلیکون به دنبال جاودانگی هستند، کارشناسان امنیت سایبری نگرانند که خطرات هک‌کردن سیستم‌های بیولوژیک بسیار فراتر از خطرات سایبری فعلی باشد. اینترنت موجودات ما را وارد قلمروی ناشناخته‌ای می‌کند که در آن مرز بین انسان و ماشین کمرنگ می‌شود. ما درحال تکرار آن سفر اکتشافی فیلم دهه ۶۰ میلادی هستیم، با این تفاوت که این بار آنچه درحال کاوش آن هستیم، بدن خودمان است.