نشانه‌های پسرفت دوباره در اینترنت ایران؛ اختلال‌های تازه و نارضایتی کاربران

اینترنت ایران در هفته اخیر نشانه‌هایی از ناپایداری و پسرفت دوباره نشان داده است. داده‌های فنی از اختلال‌های منطقه‌ای خبر می‌دهند و هم‌زمان گزارش‌های کاربران از کندی، قطعی و دشواری دسترسی حکایت دارد.

بر اساس نظرسنجی دیجیاتو درباره کیفیت اینترنت که امروز، ۲۵ مرداد ۱۴۰۵، انجام شده است، ۷۹ درصد شرکت‌کنندگان گفته‌اند کیفیت اینترنت‌شان در طول یک هفته گذشته بدتر شده است. تا لحظه نگارش این گزارش، حدود ۳ هزار نفر در این نظرسنجی شرکت کرده‌اند.

داده‌های ثبت‌شده توسط سامانه IODA در روز ۲۳ مرداد، چندین افت قابل‌توجه در اتصال اینترنت در ایران را نشان می‌دهد. در این روز، برای مناطقی از مازندران، کرمان و آذربایجان غربی هشدارهای سطح بحرانی ثبت شده است. این داده‌ها به‌تنهایی درباره علت اختلال یا عامل آن اظهار نظر نمی‌کنند، اما نشان می‌دهند که در روزهای اخیر دست‌کم در برخی نقاط کشور، وضعیت اتصال از حالت پایدار فاصله گرفته است.

این اتفاق در شرایطی رخ می‌دهد که اینترنت ایران هنوز با وضعیت عادی فاصله زیادی دارد. بر اساس مصوبه ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی که منجر به بازگشایی اینترنت پس از ۸۸ روز انجامید، قرار بود وضعیت اینترنت به پیش از ۱۸ دی ۱۴۰۴ بازگردد ولی هنوز این اتفاق نیفتاده است.

 آخرین گزارش فصلی Cloudflare نشان می‌دهد پس از بازگشت اینترنت در خردادماه، ترافیک HTTP ایران در مقطعی تا ۹۰ درصد سطح پیش از خاموشی بالا رفت، اما بعداً روی حدود ۵۹ درصد سطح پیش از خاموشی ۸۸روزه تثبیت شد. Cloudflare تأکید کرده این سطح بیشتر شبیه وضعیت پیش از خاموشی اخیر است اما به معنای بازگشت کامل اینترنت به شرایط عادی نیست. 

در هفته اخیر نیز گزارش‌های مردمی از اختلال در اینترنت همراه و ثابت منتشر شده است. برای نمونه، گزارش‌های منتشرشده در ۲۵ مرداد از قطعی کامل یا کندی شدید اینترنت موبایل و ثابت در تهران و برخی نقاط دیگر نشان دارند.

بازتاب این وضعیت در شبکه‌های اجتماعی نیز قابل مشاهده است. حساب‌های فارسی حوزه پایش اینترنت نیز به اختلال‌ها واکنش نشان داده‌اند. توییت‌های منتشرشده از تجربه کاربران نشان می‌دهد مسئله فقط «وصل یا قطع بودن» اینترنت نیست؛ کیفیت اتصال، پایداری و دسترسی به پلتفرم‌های خارجی بخشی است که کاربران بیشتر از همه از آ» گلایه دارند. این موضوع با داده‌های Cloudflare درباره باقی‌ماندن ترافیک ایران در سطحی بسیار پایین‌تر از یک اینترنت کاملاً عادی همخوانی دارد.

در نتیجه، اگرچه داده‌های موجود برای هفته اخیر هنوز از یک اختلال سراسری مشابه خاموشی ۸۸روزه خبر نمی‌دهند، ترکیب افت‌های منطقه‌ای ثبت‌شده توسط IODA، گزارش‌های میدانی کاربران و فاصله معنادار ترافیک ایران با سطح عادی نشان می‌دهد نمی‌توان وضعیت فعلی را «اینترنت کاملاً پایدار و عادی» توصیف کرد.