شوک دیجیتال بر پیکره علم و دانش؛ تبعات تلخ خاموشی اینترنت بر دانشگاه
شاهد مرگ خاموش دانش در کشور هستیم.
قطعی اینترنت در ایران بیش از دو ماه است که ادامه دارد و تا امروز بوی بهبودی از اوضاع آن به مشام نمیرسد. در بسیاری از کشورها امروز اینترنت دیگر تنها ابزاری برای ارتباط نیست؛ بلکه به آن بهعنوان زیرساختی حیاتی برای دسترسی به علم و دانش و پیشرفت علمی نگاه میشود. امروز دیگر علم نه امری تماما بومی بلکه ماهیتی فرامرزی دارد و قطع دسترسی دانشجویان یا محدود کردن آنها برای دسترسی به اینترنت و سرویسهای جهانی میتواند لطمه جبران ناپذیری بر پیکره علم و دانش و دانشگاه بزند. امروز دانشجویان نه تنها به مقالات علمی، کتابها، کلاسها و امکانات پژوهشی دسترسی ندارند، بلکه شاهد کاهش رتبه علمی دانشگاههای کشور در میان مهمترین دانشگاههای جهان هستیم. امری که وزارت علوم در ایران مدتها برای بهبود آن تلاش کرده و برنامهریزی کرده بود.
ایست قلبی در حوزه دانش و دانشگاه
در حالی که جهان در سال ۲۰۲۶ با شتابی بیسابقه به سوی ادغام هوش مصنوعی در تار و پود آموزش عالی حرکت میکند، یوتیوب تبدیل به دانشگاهی آنلاین شده و دانشگاهها برای در دسترس قرار دادن پژوهشهای علمی خود بیتاباند، از زمستان ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ و شاید تا مدتی بیش از این، جامعه علمی ایران سالی متفاوت و دشوار را پشت سر گذاشته است. اختلالات گسترده و قطعی اینترنت، تنها یک چالش مخابراتی نبود؛ بلکه به مثابه یک ایست قلبی در جریان تبادل دادههای علمی عمل کرد.
تنها در یک نمونه رتبه علمی ایران از هفده به رتبه هجده سقوط کرده است. رتبه علمی دانشگاهها تنها بر پایه تعداد مقالات نیست. شاخصهایی نظیر استنادات بینالمللی و تشکیل یا شرکت در شبکه پژوهشی بینالمللی به شدت به حضور آنلاین اساتید و دانشجویان نخبه وابسته است.
همچنین وقتی وبسایتهای دانشگاهی و پروفایلهای اساتید در گوگل اسکولار بهروزرسانی نشوند، پژوهشگران جهان قادر به دیدن و ارجاع به یافتههای نخبهها و اساتید ایرانی نیستند. این یعنی مرگ خاموش دانش در کشور که آسیب آن از همین حالا هم به وضوح مشخص است.
بنبستی واقعی
دانشجویان برای انجام امور پژوهشی، رجوع به مقالات، دسترسی به کنفرانسهای بینالمللی و کسب دانش با مشکلاتی باور نکردنی روبهرو هستند که بخش عمده آنها به عدم دسترسی به اینترنت برمیگردد. این درحالی است که طی سالهای اخیر اینترنت نه تنها یک امتیاز ویژه، بلکه حقی اساسی برای همگان و به ویژه اهالی دانش و دانشگاه محسوب میشود.
حالا دیگر محاسبات سنگین ژنتیک، فیزیک و هوش مصنوعی بر روی سرورهای جهانی انجام میشود. بدون اینترنت، عملا توان محاسباتی یک پژوهشگر به سیستم شخصیاش محدود میشود که در نهایت به معنای توقف کامل تحقیق و پژوهش به حساب میآید.
از سوی دیگر یک دانشجوی پزشکی امروز میتواند تنها با استفاده از اینترنت و عینکهای هوشمند به تماشای جراحیهای بزرگ و دقیق و ظریف بنشیند و همین ایده هم دیگر برای دانشجویان ایرانی رویایی دور دست به حساب میآید.
بسیاری از دانشجویان تحصیلات تکمیلی که پروژههایشان وابسته به APIهای خارجی یا سرورهای محاسباتی خارج از کشور بود، با سدی محکم برخورد کردند. این موضوع نه تنها زمان فارغالتحصیلی را عقب انداخت، بلکه کیفیت دادههای تجربی را نیز زیر سوال برد.
بد نیست بدانید که داوری مقالات بینالمللی برای اساتید ایرانی که یک امتیاز نخبگانی محسوب میشود، در سال ۲۰۲۶ به دلیل دشواری دسترسی به پنلهای ژورنالها با اختلال جدی مواجه شد که نتیجه آن کاهش نفوذ علمی ایران در هیئت تحریریه مجلات معتبر بود.
روانهایی که فرسوده میشوند
طی بیش از شصت روز گذشته بسیاری از پروژههای دانشگاهی زمین خورده و با آیندهای نامشخص روبه رو هستند. روند آموزش هر چند در بستر شبکه داخلی کماکان با قوت ادامه دارد؛ اما کیفیت آن بدون دسترسی به اینترنت همچنان بسیار پایین باقی مانده و نیازهای پژوهشگران و دانشجویان را رفع نمیکند. این امر موجی از فرسودگی روانی را با خود دارد که با گذشت زمان بر آن افزوده میشود.
پیامدهای ناگوار برای ایران
امروز اهالی علم و دانش بیش از هر زمان دیگری به کوچ از ایران فکر میکنند. مرجعیت علمی در داخل کشور با سرعتی باور نکردنی در حال از دست رفتن است. موجی از مهاجر دانشجویان و اساتید که به دنبال دسترسی به دانش و حضور در مجامع علمی بوده و آن را حق اساسی خود میدانند به زودی آغاز خواهد شد و ممانعت از آن حتی اگر امروز دسترسی به اینترنت برای همه افراد و اقشار ممکن شود، بعید به نظر میرسد. بازگرداندن اعتماد به دانشجویانی که از زمستان گذشته تا امروز لطمههای فراوانی از قطعی اینترنت خوردهاند، برای بدنه دانشگاه، وزارت علوم و کشور به آسانی ممکن نخواهد بود.
بدون اتصال پایدار به جهان، رتبه علمی ما نه در میدان رقابت، بلکه در اتاقهای دربسته و با آمارهای داخلی سنجیده خواهد شد که فرسنگها با واقعیتهای توسعه جهانی فاصله دارد.
دیدگاهها و نظرات خود را بنویسید
برای گفتگو با کاربران ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.
یعنی دیگه وصل نمیشهمیگین بوی وصل شدن به مشام نمیخوره؟😪
کارگاه مقاله نویسی قبل این خاموشی ثبت نام کرده بودم ، اما کار بیهوده ای بود که انجام دادم😔
دلم واسه یوتیوبر های موردعلاقم تنگ شد خیلی وقته نیستن
یک روز نیست که گریم نگیره .. ایکاش تو این کشور به دنیا نمیومدم
چندوقت پیش یوتیوب روی کروم میومد ولی تامبنیل و ویدئو پلی نمیشد حتی ویس هم نبود.
فقط میشد زیرنویس فعال کنی و سرعت کم کنی و کم کم بزنی جلو که بخونی.
جادی را گذاشتم با صدای خودش میخوندم از روی زیرنویس.گریم گرفت. من جوون 36 ساله.
من الان فقط دوست دارم بتونم با یک فرد خارج از ایران را به صورت زنده و مستقیم ارتباط بگیرم و فقط و فقط گریه کنم.
حالا بررسی YouTube و Twitch و Kick و Docker و Reddit و Medium و Steam و GitHub و کلی موارد دیگه پیش کش.
.
شاید مسخره باشه که بگم حتی الان دوست دارم Notification از Duolingo بیاد و بگه بیا ۳ دقیقه باهم تمرکز آلمانی انجام بدیم.
دلم برای Duo بد تنگ شده.
پریروز بعد از ۷۰ روز عدم دسترسی به اینترنت با وی پی ان دوستم تونستم به ایمیلم دسترسی پیدا کنم. اواخر اسفند و اوایل فروردین به سه پوزیشن فول فاند دکترا که قبلا اپلای کرده بودم دعوت شده بودم که از دست رفتن. وجودم پر خشم و تنفره. این همه تلاش برای هیچی!
برین ترکیه از اونجا برین فقط برین ...
باز حداقل شما الان اطلاع دارید که نتیجه مصاحبه ها چی شده. من هنوز نمیدونم.
احسان جان سوووختم🤦♂️، توف تو این وضعیت
یه روزی در سال ۲۰۲۴ من یه متن برای خودم نوشتم اسمش رو گذاشتم Tehran 2050. پیش بینی هایی با در نظر گرفتن بدترین حالات ممکن کردم برای ۲۵ سال آینده. ماشالا ایران به قدری سریع به سمت تپه ها حرکت میکنه که همون نوشته الان تبدیل به یه رویا شده (بخندم یا گریه کنم؟)
منم تجربه خودم رو بگم:
برای ۱/۳ نمره امتحان نهایی من باید یه برنامه اندروید با توجه به خواسته های استاد ارائه بدم
الان که نت ندارن هیچی به هیچی و استادی که خودس نت پرو داره درکی از این داستان نداره و اینطوریه که شما تا اخر خرداد وقت ندارید که تحویل بدین اونم فقط به ایمیل استاد..... یعنی حتی پیام ایتا و روبیکا روهم قبول نمیکنه، خب من واقعا الان موندم که چکارکنم
از اونور کلی وقت گذاشتم با شب نخوابی و کلی داستان که معدلم رو بالای ۱۸ نگه دارم و درس های تخصصی مو با نمره بالا قبول شم الان واقعا از این بی درکی استاد حرفی ندارم...
دردی که درک نشه بهتره به اشتراک گذاشته بشه.
برای همچین استادی فقط باید جبران کنی، دانشگاه رو که باید با ماشین بره.
یه زحمت بکش ماشینشو تزئین ماشین عروس کن.
برو کنار گوشش بگو.من چیزی برای از دست دادن ندارم.هنوز میخای بهم فشار بیاری برای پروژه؟
به فرض محال که اینترنت رو باز کردن؛ تازه از لول Shock خارج میشیم و میریم توی لول Shockwave.
همش چهره و صدای کوروش میاد تو ذهنم :)
پیامای گرهر باره خیلی زیادی برای این عزیزانی ک اینترنتو قطع کردن فرستادم ولی چرا تایید نمیشه؟
عزیزم نیازی نیست بگی از رو پروفایلت معلمومه چه حرفای قشنگی براشون داری
نمی دونم به چی قسم بخورم و بگم که از اول اردیبهشت صبحانه فقط نون و پنیر میخورم.
ناهار در بهترین حالت و خیلی ول خرجی کنم ۱ تخم مرغ میخرم و آبپز میخورم.
شام که کلا هیچی نمیخورم.
.
به جایی رسیدم که میخوام شماره کارت بذارم تا بهم کمک مالی کنید.
.
نمیخواید اینترنت وصل کنید، باشه وصل نکنید. ما همینطوری دوستتون داریم.
فقط مرزها باز کنید.
بخدا برم توالت تمیز کنم کمتر تحقیر میشم که تو کشور خودم به اسم امنیت همچیم نابود شده