تقاضای پروژه‌های فریلنسری با قطعی اینترنت تا ۹۶ درصد سقوط کرد

قطعی‌ اینترنت ضربه‌ای مهلک به جامعه فریلنسرهای کشور وارد کرده است. درحالی‌که ماه‌های پایانی سال همواره اوج فعالیت کاری و درآمدزایی برای این قشر محسوب می‌شود، آمارهای کارلنسر نشان‌دهنده یک رکود به دلیل قطعی اینترنت است. «بهنام امین آزاد»، مدیرعامل پلتفرم کارلنسر در گفتگو با دیجیاتو، از سقوط ۹۶ درصدی حجم پروژه‌ها در روزهای ابتدایی قطعی اینترنت می‌گوید و معتقد است حتی با بازگشت اینترنت، بازسازی اعتماد ازدست‌رفته ماه‌ها زمان می‌برد.

بیکاری در اوج فصل کاری

کارلنسر به عنوان پلتفرم فریلنسینگ بستری برای استخدام فریلنسرهای حرفه‌ای و برون‌سپاری پروژه‌های متنوعی از جمله برنامه‌نویسی، طراحی سایت، تولید محتوا، سئو، ترجمه، دیجیتال مارکتینگ و طراحی گرافیک است. بازار فریلنسینگ ایران که در سال‌های اخیر رشد را تجربه کرده بود، اکنون با قطعی اینترنت، با چالش‌های زیادی دست‌وپنج نرم می‌کند. امین آزاد با اشاره به آمارهای ثبت شده در پلتفرم کارلنسر، وضعیت روزهای نخست قطعی‌ ارتباطات را فاجعه‌بار توصیف می‌کند. به گفته او در روزهای ابتدایی قطعی سراسری اینترنت، تعداد پروژه‌های ثبت‌شده و فعالیت‌ها در این پلتفرم با کاهشی ۹۵ تا ۹۶ درصدی مواجه شد.

مدیرعامل کارلنسر توضیح می‌دهد که اگرچه با گذشت زمان و برقراری دسترسی‌های محدود، بخشی از فعالیت‌ها از سر گرفته شده، اما وضعیت موجود هنوز فاصله زیادی با شرایط عادی دارد.

 او می‌گوید:

دیروز و امروز، حجم فعالیت‌ها تنها به ۲۰ تا ۳۰ درصدِ میانگین ماه‌ گذشته بازگشته است. این در حالی است که بازه زمانی فعلی که ماه‌های منتهی به پایان سال است، به‌طور کلی پیک کاری فریلنسرها و زمان اجرای کمپین‌های تبلیغاتی و پروژه‌های شرکت‌ها محسوب می‌شود.

موقعیت صفر در برخی دسته‌بندی‌های شغلی

گفته‌های مدیر عامل کارلنسر نشان می‌دهد که همه حوزه‌ها به یک اندازه آسیب ندیده‌اند و برخی بخش‌ها فعالیتشان به صفر رسیده است. امین آزاد در این رابطه تصریح می‌کند که پروژه‌های مرتبط با اینستاگرام، مانند ادمین، طراحی پست، استوری و ساخت ریلز، تقریباً به صفر رسیده‌اند. با مسدود شدن دسترسی به این شبکه اجتماعی، کسب‌وکارهایی که بر بستر اینستاگرام فعالیت می‌کردند، تمام سفارش‌های خود را متوقف کرده‌اند.

او توضیح می‌دهد:

حتی شرکت‌هایی که به طور منظم کمپین تولید محتوا داشتند و هفته‌ای حداقل ۱۵ محتوا تولید می‌کردند، تولید خود را متوقف کرده‌اند و پروژه‌ای ثبت نمی‌کنند.

دامنه این بحران به حوزه‌هایی مانند تولید محتوا و سئو نیز کشیده شده است. کارفرماها با مشاهده عدم دسترسی کاربران به موتورهای جستجو و کاهش ورودی گوگل، تلاش برای بهینه‌سازی سایت و تولید محتوا را در شرایط فعلی کاری عبث و بیهوده می‌دانند. در نتیجه، بسیاری از قراردادهای بلندمدت در این بخش‌ها فسخ یا تعلیق شده‌اند.

امین آزاد می‌گوید حتی در بخش فنی و برنامه‌نویسی نیز درخواست‌ها به‌شدت کاهش یافته است. نکته حائز اهمیت اینجاست که خود برنامه‌نویسان نیز در این شرایط قادر به کار نیستند. او ادامه می‌دهد:

جدای از درخواست‌دهندگان، کاربران نیز پروژه‌‌ها را کنسل می‌کنند چون به ما می‌گویند این پروژه‌ها را با ابزارهای هوش مصنوعی و سرچ کردن، انجام‌ می‌دادند و در زمانی که آن‌ها در دسترس نباشند توانایی کار کردن ندارند.

در واقع با قطع دسترسی به این ابزارها، راندمان کاری توسعه‌دهندگان به‌شدت افت کرده و بسیاری از پروژه‌ها به بن‌بست خورده‌اند.

بن‌بست پروژه‌های خارجی

یکی از مزیت‌های فریلنسینگ در ایران، امکان درآمدزایی ارزی و همکاری با کارفرماهای خارجی بود. مزیتی که حالا به پاشنه آشیل تبدیل شده است. مدیرعامل کارلنسر با اشاره به حضور کارفرماهایی از کشورهای همسایه نظیر ترکیه و افغانستان در این پلتفرم، از قطع کامل ارتباط میان نیروی کار داخلی و کارفرمای خارجی می‌گوید.

امین آزاد برای نمونه به پروژه‌‌ای مانند طراحی سایت با مبالغی نظیر ۳۰۰ میلیون تومان اشاره می‌کند که در آن‌ها کارفرما در خارج از کشور و فریلنسر در داخل ایران حضور داشته‌اند. با قطع اینترنت، امکان ارتباط و هماهنگی میان طرفین از بین رفته و حتی تلاش‌های پلتفرم برای برقراری ارتباط تلفنی نیز نتوانسته شکاف ایجاد شده را پر کند.

وقتی حتی پیامک هم نمی‌رسد

اختلالات اخیر تنها محدود به دسترسی کاربران نبوده و زیرساخت‌های فنی پلتفرم‌های آنلاین را نیز مختل کرده است. به گفته امین آزاد، در روزهای نخست قطعی‌ها که سرویس‌های ارسال پیامک رمز یک‌بارمصرف نیز با اختلال مواجه بودند، ورود کاربران به پلتفرم را غیرممکن می‌کرد. مشکلات مربوط به DNS و عدم بارگذاری وب‌سایت نیز از دیگر چالش‌هایی بود که تیم‌ فنی کارلنسر با آن مواجه بوده است.

او در توضیح اینکه کارلنسر در این مدت با چه مشکلی روبه‌رو بوده، می‌گوید:

اکثر خدمات ما دیجیتال است و زمانی کسب‌وکارها فعالیت داشته باشند ما فعالیت داریم. هدف اصلی پلتفرم‌های فریلنسینگ کسب‌وکارهای کوچک است و با قطعی اینترنت، انگیزه‌ها از بین می‌رود.

ثبات قیمت‌ها در بازار راکد

 امین آزاد همچنین به وضعیت تعرفه‌ها و دستمزدها اشاره می‌کند. برخلاف تصور، کاهش عرضه و تقاضا تأثیر چشمگیری بر میانگین قیمت پروژه‌ها نداشته و بودجه‌بندی‌ها تغییر خاصی نکرده‌اند. او توضیح می‌دهد که مشکل اصلی کاهش شدید تعداد پروژه‌هاست، نه مبلغ آن‌ها.

بااین‌حال، شرکت‌ها و کسب‌وکارها در تلاش برای بقا و عبور از این وضعیت، اولین هزینه‌ای که حذف می‌کنند بودجه‌های تبلیغات و برون‌سپاری است. موضوعی که مستقیما جامعه فریلنسر را هدف قرار داده است.

آینده مبهم فریلنسینگ در ایران

مدیر عامل کارلنسر در پاسخ به این سوال که قطعی‌ اینترنت می‌تواند چه تاثیری در آینده شغلی فریلنسرها بگذارد، توضیح می‌دهد حتی با گذشت این دوره از قطعی، افراد نمی‌توانند در طول یک سال با چندین دوره قطعی اینترنت و بیکاری گذران زندگی داشته باشند. به گفته او بحث حال حاضر برای یک هفته یا ده روز نیست و کنترل هزینه‌ها با این شرایط موجود، ممکن نیست.

به باور او ممکن است برخی از فریلنسرها از این شیوه کاری دوری بگیرند و ترجیح دهند شغلی را انتخاب کنند که امنیت شغلی تضمین شده‌ای را برای آن‌ها به همراه داشته باشد.