ثبت بازخورد

لطفا میزان رضایت خود را از دیجیاتو انتخاب کنید.

Very satisfied Satisfied Neutral Dissatisfied Very dissatisfied
واقعا راضی‌ام
اصلا راضی نیستم
چطور میتوانیم تجربه بهتری برای شما بسازیم؟

نظر شما با موفقیت ثبت شد.

از اینکه ما را در توسعه بهتر و هدفمند‌تر دیجیاتو همراهی می‌کنید
از شما سپاسگزاریم.

جدیدترین اخبار و روندهای دنیای فناوری را با نگاهی دقیق و حرفه‌ای، در کانال تلگرام دیجیاتو دنبال کنید.

ورود به کانال تلگرام دیجیاتو
فناوری ایران

کارشناسان در نشست تخصصی کارزار: اینترنت طبقاتی باعث تشدید خشم اجتماعی می‌شود

شبکه ملی اطلاعات به موضوعی غیر قابل دفاع تبدیل شده است

ایمان بیک
نوشته شده توسط ایمان بیک تاریخ انتشار: ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ | ۱۵:۴۲

در دیجیاتو ثبت‌نام کنید

جهت بهره‌مندی و دسترسی به امکانات ویژه و بخش‌های مختلف در دیجیاتو عضو ویژه دیجیاتو شوید.

عضویت در دیجیاتو

عصر سه‌شنبه، ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، نشست تخصصی «کارزارهای حق اینترنت» با حضور جمعی از فعالان مدنی و فضای مجازی، کارشناسان ارتباطات، نمایندگان انجمن‌های صنفی، استادان دانشگاه و فعالان کسب‌وکارهای دیجیتال برگزار شد. پلتفرم «کارزار» که بستر ثبت بیش از ۱۲۰ کارزار مردمی با مجموع نزدیک به نیم‌میلیون امضا در اعتراض به قطع اینترنت، اینترنت طبقاتی و فیلترینگ بوده است، از ۱۷ مقام مسئول کشوری برای حضور در این نشست دعوت کرده بود. اما همان‌طور که برگزارکنندگان اعلام کردند، هیچ یک از مسئولان دعوت‌شده در جلسه حاضر نشدند و «سنت کنسلی در دقیقه ۹۰» ادامه یافت.

در این نشست چهارساعته، فعالان حوزه اینترنت، شبکه ملی اطلاعات را زیرساختی دانستند که امکان قطع کامل اینترنت را برای حاکمیت فراهم کرده است. آنها اینترنت طبقاتی را گامی به سوی ناامنی دیجیتال عنوان کردند و هشدار دادند که احساس تبعیض ناشی از دسترسی ممتاز برخی گروه‌ها، خشم اجتماعی را به سطحی بی‌سابقه رسانده است.

تداوم یک سنت دولتی: کنسلی در دقیقه ۹۰

«امیرحسین ناطقی»، عضو هیئت‌مدیره پلتفرم کارزار، در ابتدای این رویداد با اشاره به غیبت مسئولان دولتی و حاکمیتی دعوت شده به این رویداد گفت: «۲۰ نفر از مسئولان را به صورت رسمی دعوت کردیم، ولی سنت کنسلی در دقیقه ۹۰ همچنان پابرجاست.»

او افزود: «نزدیک به نیم‌میلیون امضا ارزش دارد که هر جلسه‌ای به خاطرش کنسل شود. با این حال و با وجود اینکه از یک هفته قبل هماهنگی‌ها انجام شده بود و مسئولان حضورشان را تایید کرده بودند، در لحظه آخر به دلایلی مثل تغییر زمان جلسات مهم، حضورشان را لغو کردند.»

آه می‌کشم؛ پس هستم

«حامد بیدی»، مدیرعامل کارزار، موضوع اصلی این استارتاپ را تولید قدرت اجتماعی و تلاش برای پاسخگو ردن مسئولان عنوان کرد، اما موضوع را فراتر از مسئولان دانست و گفت: «وقتی در جامعه اتفاقی می‌افتد، مردم در قالب امضای کارزارها واکنش نشان می‌دهند.  در واقع کارزارها و امضاها آه و فغانی است که مردم از سر درد بر می‌آورند.»

حامد بیدی

به گفته بیدی، «این آه و فغان شاید دردی را درمان نکند، اما نشان می‌دهد جامعه ما هنوز زنده است و حسگرهایش فعالند.»

او در ادامه این پرسش را به عنوان موضوع اصلی بحث مطرح کرد که «نظام حکمرانی ما با اینترنت چه مشکلی دارد و آیا حاکمیت از نظر حقوقی مجاز است دارد چنین محدودیتی ایجاد کند؟»

قطع اینترنت حس ناامنی را به جامعه منتقل می‌کند

«وحید فرید»، فعال شبکه و اینترنت، در این نشست به تشریح ریشه‌های فنی محدودیت‌ها و ارتباط آن با شبکه ملی اطلاعات پرداخت.

وحید گفت: «شبکه ملی اطلاعات به عنوان زیرساختی که به حکومت امکان قطع کامل اینترنت را می‌دهد، محصول دو دوره ریاست‌جمهوری روحانی است و تمامی تجربه‌های قطع اینترنت نیز در دولت‌های اصلاح‌طلب شکل گرفته است.»

این فعال حوزه اینترنت، درباره تفاوت قطع اینترنت در دوره جنگ اخیر با تجربه‌های قبلی در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱ گفت:‌ «در دفعات قبل برخی سرویس‌ها مسدود می‌شد؛ اما در مورد اخیر شاهد خاموش شدن کامل اینترنت و ایجاد وایست‌لیست به صورت موردی هستیم.»

او ادامه داد: «در کنار افرادی که خط سفید داشتند،‌ حالا پروژه اینترنت طبقاتی هم با نام شیک اینترنت پرو در دست اجراست.»

وحید فرید

او افزود: «شبکه ملی اطلاعات که قرار بود سرعت را افزایش دهد، امروز امکان مسدودسازی کامل اینترنت و فعال ماندن سرویس‌های دولتی را فراهم کرده است.»

او هشدار داد که اینترنت طبقاتی نه فقط تبعیض‌آمیز، بلکه ناامن است:

در شرایط قطع اینترنت، دستگاه‌ها به‌روزرسانی امنیتی دریافت نمی‌کنند و به زامبی‌های قابل نفوذ تبدیل می‌شوند. در واقع اینترنت طبقاتی قدمی به سوی ناامنی دیجیتال است.

او با بیان اینکه اینترنت طبقاتی به کسب‌وکارها هم کمکی نمی‌کند، گفت:

توجه نمی‌کنند که کسب‌وکار بدون مردم کسب‌وکار نیست و دسترسی‌اش به اینترنت دردی را دوا نمی‌کند. از سوی دیگر،  کسب‌وکاری که اینترنت ممتاز می‌گیرد از نظر مردم رانتی محسوب می‌شود و جرات استفاده از آن را هم نخواهد داشت. بنابراین اینترنت پرو و سفید اثر معکوس دارد.

فرید ادامه داد: «از دید من حاکمیت با قطع اینترنت به جامعه احساس ناامنی را منتقل می‌کند. شهروندان با احساس عدم امنیت، دارایی‌های‌شان را از چرخه اقتصاد خارج می‌کنند و این مسائل آسیب‌های جانبی را هم متوجه کشور می‌کند.»

رویای طراحان اینترنت طبقاتی در حال تعبیر است

«علیرضا یعقوبی»، رئیس انجمن فین‌تک، نیز با بیان اینکه بدون دسترسی نامحدود کاربران، عملاً اقتصاد دیجیتال نخواهیم داشت، گفت: «طبیعی است که در فضای جنگی موضوع امنیت کشور در نظر گرفته شود. اما آنچه الان دارد اتفاق می‌افتد، چیزی است که سال‌ها برای آن برنامه‌ریزی شده است. امروز داریم آرزوی طراحان فیلترینگ و اینترنت طبقاتی را به‌چشم می‌بینیم.»

علیرضا یعقوبی

به گفته او، درک درستی از مفهموم امنیت وجود ندارد. در عین حال مافیاهای متعدد در این حوزه بسیار قدرتمندند و امنیت بهانه‌ای شده برای قدرت‌های پنهان.

هر کشوری شبکه ملی اطلاعات نداشته باشد، حذف خواهد شد

«محمدمهدی حبیبی»، مدیرعامل انجمن فضای مجازی پاک (فمپ)،‌ جزو معدود حامیان سیاست‌های محدودسازی در این جلسه، به الزامات حکمرانی فضای مجازی پرداخت.

او با تاکید بر اینکه سکوهای بین‌المللی قاعده‌گذار هستند و یک سلطه بی‌رقیب دیکتاتورگونه دارند، توضیح داد: «به مواردی مثل اینستاگرام دقت کنید؛ تا کنون چقدر مهندسی محتوا کرده؟ چقدر پست حذف کرده؟ آیا اگر کارزار راه بیندازیم می‌توانیم در مدیریت اینستاگرام تغییر ایجاد دهیم؟ در این سکوها و مدیریت جهانی اینترنت هیچ گونه اعمال اراده از سوی مردم دیده نمی‌شود.»

محمدمهدی حبیبی

حبیبی گفت:

در دنیای امروز، جامعه‌ای که شبکه ملی اطلاعات و پلتفرم‌های خودش را نداشته باشد. حذف می‌شود. اینترنت چیزی جز شبکه ملی اطلاعات کشورها نیست و این شبکه هرچه قوی‌تر و مستقل‌تر باشد، امنیت بیشتر و اقتصاد قوی‌تر خواهد بود.

شرکت‌ها بدون اینترنت می‌میرند

اتحادیه تولید و نشر محتوا در فضای مجازی، از جمله نهادهای صنفی است که برای اعضایش اینترنت سفید فراهم می‌کند.

«علی محمدپور»، عضو هیئت مدیره این اتحادیه و دبیر انجمن ناشران دیجیتال، در نشست کارزار به دفاع از سیاست اتحادیه مذکور پرداخت و گفت: «نزدیک به  ۵ هزار کسب‌وکار عضو دغدغه اینترنت داشتند و اتحادیه هم اجازه داشت لیست دسترسی ارسال کند.»

او با بیان اینکه «با فیلتر موافقم ولی با فقط فیلتر به‌شدت مخالفم»، به توضیح این دیدگاه پرداخت و افزود: «همه دولت‌ها روی اینترنت اعمال حاکمیت می‌کنند و این قابل پذیرش است. اما من با حق دسترسی نیز کاملاً موافقم.»

علی محمدپور

محمدپور همچنین با بیان اینکه اینترنت مثل یک بدن زنده است، اعلام کرد که وایت‌لیست کردن اینترنت کار غلطی است.»

او گفت: «ما با اینترنت طبقاتی مخالفیم. طبقه‌بندی باید عقلایی باشد. دسترسی فرد بزرگسال نباید با کودک یکسان باشد.»

دبیر انجمن نشر دیجیتال همچنین معتقد است که اینترنت پرو،‌ یک سناریوی طبقه‌بندی اینترنت نیست و از درخواست بخش‌ خصوصی بیرون آمده است.

او توضیح داد: «به نظر ما در شرایط امنیتی نباید اینترنت کسب‌وکارها قطع شود. بخش خصوصی بدون اینترنت می‌میرد. این نظر بخش خصوصی در جلسات مختلف مطرح شد و نتیجه آن طرح بدی به نام اینترنت پرو بود که طراحی‌اش بدون حضور و دریافت نظر بخش خصوصی انجام شد. ما با اینکه با اینترنت پرو مخالف بودیم به کسب‌وکارها کمک کردیم که اینترنت پرو بگیرند.»

او همچنین عامل مشکلات اینترنت در کشور را نبود مفاهمه بین کسب‌وکارها با حکومت دانست و گفت که کسب‌وکارها باید این مفاهمه را شکل بدهند.

مطالبه اصلی، مطالبه شفافیت داده است

«سبحان یحیایی»،‌ عضو هیئت علمی دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، به نقد صحبت‌های محمدپور پرداخت و پرسید: «چه کسی به حاکمیت حق فیلتر کردن داده و این صلاحیت از کجا آمده است؟»

او گفت: «دولت صاحب تفویض اختیاری از جانب مردم است و هیچ مرجعی نمی‌تواند صلاحیتی بالاتر از مردم داشته باشد.»

سبحان یحیایی

این استاد دانشگاه با تاکید بر اینکه مسئله اینترنت ذیل موضع حاکمیت در مواجهه با داده تعریف می‌شود، افزود:

نمی‌دانیم طرف صحبت ما در مورد اینترنت کیست و از چه کسی باید بخواهیم دستش را از روی دکمه قطع اینترنت بردارد. حق دانستن مردم به رسمیت شناخته نمی‌شود. بنابراین مطالبه اصلی ما باید شفافیت داده باشد.

حق اینترنت آزاد قابل مذاکره نیست

«سعید سوزنگر»، فعال شبکه و اینترنت، نیز با بیان اینکه اینترنت زیرساختی اساسی برای زندگی و حق شهروندی است، تاکید کرد که این حق اصولاً قابل مذاکره نیست.

او افزود:

حکومت حق ندارد فیلتر کند یا برای آنچه مردم در فضای مجازی می‌بینند، تعیین تکلیف کند.

سعید سوزنگر

سوزنگر همچنین سیستم طبقاتی و اینترنت پرو را از پایه و اساس غلط و غیر قابل دفاع دانست و گفت: «اینترنت باید به طور کامل و آزاد در اختیار همگان باشد و برای حمایت از کسب‌وکارها، سرویس‌های اضافه به آنها داده شود. هیچ نهاد صنفی و انجمنی نباید بتواند برای گرفتن دسترسی طبقاتی وارد مذاکره شود.»

مسئله حامیان فیلترینگ، رسانه است

«محمد کشوری»، کارشناس ارتباطات و مدیرعامل گروه طیف نیز با آسیب‌شناسی تاریخی در این زمینه گفت: «بعد از اتفاقات ۱۸ و ۱۹ دی، خدمت رئیس‌جمهور رسیدیم و ایشان گفت هم خواستار بازگشایی بودند. اما تعدادی از افراد تصمیم‌ساز بر دغدغه مسئولان سوار می‌شوند و گزارش‌هایی ارائه می‌دهند که به وضعیت فعلی انجامیده است.»

او گفت:

به جایی رسیده‌ایم که شبکه ملی اطلاعات که باید مایه افتخار باشد، تبدیل به یک موضوع غیرقابل دفاع شده، چون اکثر مردم را از حق و نیازشان محروم کرده است.

محمد کشوری

کشوری ادامه داد: «برداشت من این است که این شرایط، فرصتی استثنایی برای موافقان محدودسازی اینترنت به‌وجود آورده است.

او علت‌العلل وضعیت فعلی را رسانه دانست و توضیح داد:

مشکل موافقان محدودسازی با رسانه‌هایی مثل اینستاگرام و توییتر است. اما این رویکردهای غلط رسانه‌ای به‌ویژه در صداوسیماست که مرجعیت رسانه را به خارج از کشور منتقل کرده است.

به گفته او، طراحان اینترنت پرو نیز از این فرصت برای سودجویی استفاده کرده‌اند.

هشدار جامعه‌شناسان: اینترنت در کنار تورم و اشتغال، اولویت اول مردم

«سمیه توحیدلو»، رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران، نیز در این نشست، قطع اینترنت را از منظر اجتماعی خطرناک توصیف کرد و با ارائه داده‌های پژوهشی گفت:

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که اینترنت در کنار تورم و اشتغال قرار گرفته و با درصدهای بالای ۷۰ تا ۸۰ درصد، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مردم است.

توحیدلو معتقد است که در زمینه قطع اینترنت حاکمیت هزینه-فایده انجام نداده و متوجه نیست چه میزان خشم تولید می‌کند.

او افزود: «آنچه در این وضعیت تشدید می‌شود، شکاف دیجیتال و محرومیت نسبی و شکاف حاکمیت-ملت است.»

سمیه توحیدلو

این جامعه‌شناس تصریح کرد:

حاکمیت اینترنت را عامل اعتراض و نارضایتی می‌داند؛ اما اینترنت فقط یک ابزار است و احساس تبعیض و نابرابری بزرگ‌ترین محرک نارضایتی و خشم است.

توحیدلو نسل امروز را نسلی دانست که مسئله ارتباطات برایش بنیادی است. او گفت: «نسل جدید دوست دارد درگیر گیم شود. مگر می‌توانیم سبک زندگی آنها را مشروع یا غیرمشروع بدانیم؟»

او هشدار داد که اگر این روند ادامه یابد، شکاف دولت و ملت به زودی ما را به شرایط مشابه دی ماه خواهد رساند.

به‌باور او احساس تبعیض ناشی از اینترنت طبقاتی در دوران قطع اینترنت اخیر، باعث تشدید خشم اجتماعی می‌شود. توحیدلو گفت: «می‌توان گفت در دوران قطع اینترنت دی‌ماه، احساس خشم اجتماعی ناشی از قطع اینترنت کمتر بود، زیرا تقریباً اینترنت تمام کاربران قطع شده بود اما در قطع اینترنت اخیر، برخی از افراد از این مسئله مستثنی شده‌اند. اینترنت طبقاتی و دسترسی‌های خاص باعث ایجاد حس تبعیض و تشدید خشم اجتماعی در پی آن می‌شود.»

استثنای قطع اینترنت به اصل تبدیل شده

«محمدجعفر نعناکار»، حقوقدان، نیز با اشاره به ریشه‌های ساختاری بحران گفت: «نخستین بار اینترنت در سال ۹۷ قطع شد، اما حالا این استثنا تبدیل به اصل شده است.»

او افزود: «در ایران ۳۲ نهاد قانون‌گذاری داریم و اتفاقات اخیر هم نشان می‌دهد بخشی از قدرت به ساختار غیر رسمی منتقل شده است. بخش خصوصی نیز جایی در تصمیمات ندارد و ما نمی‌دانیم باید مشکل اینترنت را از کجا پیگیری کنیم.»

محمدجعفر نعناکار

نعناکار با تاکید بر اینکه شبکه ملی اطلاعات لازم است، افزود: «اما این به معنای مجوز برای قطع دسترسی به ارتباطات نیست.»

ایمان بیک
ایمان بیک

متولد ۱۳۵۰، تحصیل‌کرده مهندسی نرم‌افزار و کارشناسی زبان و ادبیات انگلیسی. از سال ۱۳۷۶ روزنامه‌نگارم و راه‌اندازی نخستین صفحه فناوری اطلاعات در روزنامه‌های ایران، سردبیری نخستین هفته‌نامه و نخستین روزنامه فناوری اطلاعات ایران جزو سوابق من است.

دیدگاه‌ها و نظرات خود را بنویسید
مجموع نظرات ثبت شده (334 مورد)
  • MesKhashayar
    MesKhashayar | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

    والا من که من مدرس زبانم مدتی بود می‌دیدم بزرگترین مشکل بچه‌ها تو زبان خوندن، ول کردن و نداشتن استمراره. برای همین یه ابزار کوچیک (ربات) و یک کانال زدم که فقط یک هدف دارن: نذارن زنجیره زبانتون قطع بشه.
    هیچ پرداخت یا داستان مالی هم نداره.داشتم برای تل میساختمش ولی خب نت رو زحمتش رو کشیدن. منم دیدم الان کسی متریال هم ندارا واسه اموزش گفتم بزارم رایگان شاید به درد بخوره. کارشم خیلی ساده‌ست؛ تو کانال (@talkingtehran) نکات خفن و روزمره رو می‌ذارم، و ربات صبح‌ها براتون درسنامه می‌فرسته و شب ازتون کوییز می‌گیره.
    با کوییزها تو ربات اعتبار جمع میکنید و با استادای ما (آدمِ واقعی، نه هوش مصنوعی!) تمرین اسپیکینگ انجام بدین
    Https://Ble.ir/TalkingTehranbot

  • Behnamart
    Behnamart | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

    باززز کنید این اینترنت لامصب رو
    بابا بفهمید مردم هزار تا مشکل دارن

  • Soheil_komboo
    Soheil_komboo | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

    کو گوش شنوا عزیزم اینترنت پرو مکس بعد الترا بعد گلکسی همین جور ادامه

  • Ali_badbakht
    Ali_badbakht | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

    من این روز ها انقدر درآرامش هستم بخاطر قطعی اینترنت و اینستا که فامیل مادر پدر خواهر برادر همسر، بچه و خود مسئولین رو هر روز دعا میکنم

  • Folani
    Folani | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

    اون طرح صیانت بود چندسال پیش
    که یک میلیون!!! امضا براش جمع شده بود
    الان تمام مفادش به شکل‌های مختلف داره اجرا میشه
    از فیلترینگ کامل بگیر تااااا احراز هویت سطح بالاتر که به لطف پرو و سفید و... انجام میشه
    اگه من بودم بعد همچین اتفاقی کل این دم و دستگاه کارزار رو جمع میکردم
    جدا از اینکه درواقع هیچ طرح مهمی که واقعا به خاطر امضای مردم در کارزار روندش تغییر کرده باشه پیدا نمیکنید

    • hannah_hmv
      hannah_hmv | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

      بعد تازه چقدر ملت برا دولت ذوق میکردن که عههه اینا مخالف فیلترینگن 😂😂😂😂

  • Kalecgos
    Kalecgos | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

    :)
    مشکل این جاست که سعی میکنید صحبت و مذاکره بکنید با این افراد و فکر میکنید فایده ای داره...

  • Majidtp
    Majidtp | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

    ترجیح میدم یک گارسون رستوران توی یک کشور ازاد باشم، تا یک مهندس ارشد کامپیوتر، در کشوری که اینترنت رو برای مردم گروکشی میکنه

    • Mohammadski
      Mohammadski | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

      به عنوان یه مهندس ارشد کامپیوتر حرفتو با تمام وجودم درک میکنم.

    • mohsen1369
      mohsen1369 | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

      من چند سال پیش رفته بودم باکو.(که تازه کشور جهان اولم نیست به تعریفی).سگ های ولگرد تو خیابونشون به نظرم شادتر از من زندگی میکردن.قشنگ مشخص بود.

      • cent4ur1an
        cent4ur1an | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

        راه دور نرو
        تو ایران به عنوان حیوان زندگی به مراتب کم دغدغه تری خواهیم داشت تا یک انسان

        • hannah_hmv
          hannah_hmv | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

          تو ایران هرچی باشی خودش یجور بدبختیه
          حتی درخت

    • Mahan_03
      Mahan_03 | ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵

      کاش یک کامپیوتر تو بازار آمریکا بودم

    • greemade02
      greemade02 | ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵

      کاش گرد سم خران اینها زود تر بگذرد من پول مهاجرت ندارم یه هفته نرم مبل شوی پول یه ترم دانشگاه رو ندارم بدم .البته اگر چیزی به اسم اینده برای رشته کامپیوتر مونده باشه.

  • Folani
    Folani | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

    قبلا گفته بودم ، این مدیرعامل کارزار خیلی حال خوشی داره
    توی دعوت‌هاش از مسئولین حتی یک نفر از کسایی که واقعا اختیار دارند نبود دعوت‌هاش همونایی بودند که میگن ما مخالفیم و اینا کار ما نبوده
    بعد جالبه همینا هم نیومدن=)))))))

    • hrmoh59
      hrmoh59 | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

      کی واقعاً اختیار داره؟ اسمشو بگو بگیم دعوت کنه.

      • Amir_gh_am
        Amir_gh_am | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

        سعید جلیلی ، محمد باقر ذوالقدر و کلیه اعضای حقیقی شورای عالی فضای مجازی

      • Amir_gh_am
        Amir_gh_am | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

        معذرت می‌خوام رسول جلیلی

      • Akechi
        Akechi | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

        یه شورای بسیار عالی در حوزه امنیت و داستان های ملی
        اگه تایید بشه :)

      • Anothing
        Anothing | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

        محمدباقر ذوالقدر، دبیر شعام.
        البته که قطعی اینترنت یه مکانیزم survival هست. هرکی دیگم بود اینکارو میکرد.

  • Scream
    Scream | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

    اگر حضرات در طول این سال ها به نظر کارشناسان گوش میدادند الان در آرامش زندگیمونو میکردیم

    • Roftegar
      Roftegar | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

      اتفاقا گوش دادند ولی به کارشناسان یک طیف و تفکر خاص

      • hannah_hmv
        hannah_hmv | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

        کارشناسایی که حرف اونا رو بزنه

  • RebelAbel
    RebelAbel | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

    چند صد هزار رای جمع شده که آقایون جمع شن یجا،دانمارکی و خیار بخورن و به این نتیجه برسن که قطع اینترنت چقدر بده .
    از کرامات شیخ ما این است
    شیره را خورد و گفت شیرین است !

    • Ali-reza
      Ali-reza | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

      ببخشید ولی شیره‌ی اینا شیرین نیست.

  • impetros
    impetros | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

    بابا من منظورم اون نیست، چقدر بد گفتم :)
    منظورم این بود خسته نباشید که رفتید اونجا صحبت‌های اینا رو تحمل کردید، یه سیرکی بوده اون جمه که نگو. من گزارش‌های علی مومنی رو خودم دنبال میکنم، جزو بهترین‌هاست.

  • SomeRandomGuy
    SomeRandomGuy | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

    شاید کمین کرده

  • ایمان بیک
    ایمان بیک | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵

    برای من یه چای دیجیتالی لطفا

  • Mahdi1234567
    Mahdi1234567 | ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵

    صد البته

نمایش سایر نظرات و دیدگاه‌ها
مطالب پیشنهادی