۱۳۷۰ ساعت قطع دسترسی در ایران؛ اینترنت طبقاتی همچنان می‌تازد

بر اساس گزارش نت‌بلاکس، خاموشی سراسری اینترنت در ایران امروز (یکشنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵) برای پنجاه و هشتمین روز متوالی ادامه دارد. به این ترتیب مجموع ساعات قطعی تا زمان انتشار این گزارش از مرز ۱۳۷۰ ساعت عبور کرده است.

به گزارش دیجیاتو و بر اساس به‌روزرسانی نت‌بلاکس، میزان دسترسی به اینترنت در ایران همچنان در حد ۲ درصد باقی مانده است.

قطع سراسری اینترنت در حالی وارد هفته نهم شده که زمانی بازگشایی دسترسی به شبکه جهانی همچنان نامشخص است و هیچ نهاد رسمی دراین‌باره اطلاع‌رسانی نمی‌کند.

«جواد حسین‌کیا»، نایب‌رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس، نیز در گفتگو با یکی از رسانه‌ها بر همین بی‌اطلاعی همگانی از زمان وصل اینترنت تاکید کرد و گفت: «زمان وصل اینترنت در اختیار دوستان امنیتی است و هیچ‌کس نمی‌داند کی قرار است اینترنت بازگشایی شود.»

این بلاتکلیفی  رفته رفته به دو ماه می‌رسد و نبود هرگونه چشم‌انداز زمانی برای رفع قطعی، علاوه بر اقتصاد خانوار، فشار مضاعفی را نیز به روح و روان مردم تحمیل می‌کند.

در همین حال، به‌نظر می‌رسد تلاش‌ها برای جا انداختن سیاست سطح‌بندی اینترنت یا همان اینترنت طبقاتی نیز با قوت در جریان است و این مسئله نگرانی نسبت به آینده را افزایش می‌دهد.

بسیاری معتقدند که مقاومت در برابر اجرای چنین سیاست‌هایی ضروری است و کم کم صداهای مخالف در سطح نهادی نیز با اینترنت طبقاتی روشن‌تر از همیشه به گوش می‌رسد. اگرچه اصناف و تشکل‌ها به این تبعیض تن داده‌اند، حالا دو نهاد صنفی به صراحت گفته‌اند که از دریافت این امتیاز ویژه خودداری می‌کنند.

«نه» محکم به اینترنت طبقاتی

کانون وکلای دادگستری سمنان روز پنجم اردیبهشت در بیانیه‌ای قاطع اعلام کرد که از دریافت و بهره‌مندی از چنین دسترسی‌های متمایزی خودداری می‌کند و اعطای اینترنت طبقاتی را مغایر با اصول بنیادین حقوقی و موجب تعمیق شکاف اجتماعی می‌داند. همچنین سازمان نظام پرستاری نیز امروز با صدور اطلاعیه‌ای، دریافت اینترنت پرو را نپذیرفت و تأکید کرد تا زمانی که همه مردم ایران به اینترنت متصل نشوند از این امکان استفاده نخواهد کرد.

دفاع دولت از طرح اولیه اینترنت پرو

در همین حال «فاطمه مهاجرانی»، سخنگوی دولت، در گفتگو با ایرنا اذعان کرد که طرح اولیه اینترنت پرو با آنچه اجرا شد متفاوت بوده است.

به گفته او، ایده اولیه تأمین اینترنت پایدار و با کیفیت جهانی برای گروه‌های دارای «نیاز ویژه»، مانند دانشگاه‌ها، بیمارستان‌ها، صنعتگران و تجار، در کنار حفظ دسترسی عمومی بوده است، اما در عمل تغییر مسیر داده است. با این حال، مهاجرانی بر حق مردم برای دسترسی آزاد به اینترنت تأکید کرد.

با وجود اذعان مهاجرانی به انحراف از طرح اولیه، کارشناسان معتقدند اینترنت پرو با تعریفی که مهاجرانی ارائه داده، همچنان مصداق کامل اینترنت طبقاتی است و دفاع دولت از این طرح، عملاً دفاع از اینترنت طبقاتی محسوب می‌شود و این با ادعاهای مکرر مسئولان مبنی بر مخالفت با اینترنت طبقاتی تناقض آشکار دارد.

شکافی که عمیق‌تر می‌شود

آنچه از مناقشه «اینترنت پرو» برمی‌آید، تصویری از تعمیق شکاف نهادی و اجتماعی است که در بحران فعلی پدیدار شده است. از یک سو برخی نهادهای صنفی با رد این امتیاز، عدالتخواهی خود را به نمایش گذاشته‌اند و از سوی دیگر تشکل‌های صنفی به ویژه در حوزه اقتصاد دیجیتال با پذیرش آن، ساختار اینترنت طبقاتی را تثبیت می‌کنند. اذعان دولت به انحراف از طرح اولیه نیز، تنها بر ابهامات دامن زده است.

در روزهایی که شمارنده قطعی از ۱۳۶۸ ساعت فراتر رفته، مهم‌ترین سوال این است که آیا اینترنت همچنان «حق همگانی» خواهد ماند یا پس از بازگشایی به «امتیازی لوکس برای اقلیتی برخوردار» تبدیل می‌شود؟