صفر تا صد بازسازی منازل تخریب‌شده؛ شهروندان چه مراحلی را باید طی کنند؟

پس از آغاز جنگ اخیر، منازل مسکونی بسیاری بر اثر اصابت پرتابه‌ها آسیب دیدند یا به کلی تخریب شدند. اکنون راهکاری برای بازسازی منازل تخریب‌شده توسط سازمان مدیریت بحران و بنیاد مسکن ارائه شده است. این راهکار، «برنامه ملی بازسازی و بازتوانی مدیریت بحران کشور» نام گرفته است. فرآیند بازسازی منازل تخریب‌شده شامل مراحل مشخصی است که شهروندان بایستی با همراهی نهادهای مسئول، آن را طی کنند. این فرآیند شامل چهارگام اصلی است.

گام‌های اصلی شهروندان برای بازسازی منازل تخریب شده:

در گام اول، شهروندان بایستی نسبت به ثبت خسارت و تشکیل پرونده اقدام نمایند. شهروندان آسیب دیده بایستی به دفاتر خدمات‌رسانی محله مراجعه کنند. این دفاتر به عنوان پل ارتباطی مردم و نهادها در ارزیابی اولیه خسارت و تشکیل پرونده قانونی به شهروندان کمک می‌کنند.

پس از تشکیل پرونده، گام دوم آغاز می‌شود. در این گام تخریب و آواربرداری اصولی انجام خواهد شد. در ابتدا ارزیابی‌های اولیه انجام می‌شود و سپس متخصصان و پیمانکاران، عملیات آواربرداری را آغاز خواهند کرد. همکاری مالکان با تیم‌های اجرایی آواربرداری در این مرحله اهمیت دارد. طبق دستورالعمل‌های جدید، آواربرداری تنها پاکسازی منازل تخریب‌شده نیست، بلکه شامل شناسایی آوار خطرناک، بازیافت مصالح قابل استفاده برای کاهش هزینه‌ها و انتقال ایمن نخاله‌ها است.

گام سوم به دریافت تسهیلات و مجوزهای قانونی مربوط می‌شود. پس از پایان آواربرداری، مالکان باید برای دریافت وام‌های کم‌بهره دولتی و بانک ویژه بازسازی منازل آسیب‌دیده اقدام کنند. همزمان دریافت پروانه ساخت و مجوزهای لازم از شهرداری‌ها و ادارات بنیاد مسکن برای شروع کار بازسازی الزامی است.

در نهایت به گام چهارم یعنی عملیات ساخت و ساز می‌رسیم. با تامین منابع مالی و اخذ مجوزها، فرآیند ساخت بنای جدید با استفاده از مصالح استاندارد و تحت نظارت مهندسان مشاور و پیمانکاران آغاز می‌شود تا خانه‌ای ایمن و مقاوم برای افراد آسیب‌دیده ساخته شود.

وظایف هرکدام از نهادها در این طرح چیست؟

در طرح بازسازی منازل مسکونی، نهادهای بسیاری درگیر هستند. اسامی این نهادها و وظایف آن‌ها به شرح زیر است:

• دفاتر خدمات رسانی محله، وظیفه راهنمایی شهروندان، کمک به ارزیابی خسارت و پیگیری امور اداری را برعهده دارند.
• سازمان برنامه و بودجه به همراه دستگاه‌های اجرایی، مسئول تدوین ضوابط مانند شیوه‌نامه آواربرداری، تخصیص بودجه نظارت بر حسن انجام کار خواهد بود.
• بانک‌ها بایستی تامین اعتبارات و پرداخت تسهیلات کم‌بهره به مالکان را انجام دهند.
• شهرداری و دفاتر بنیاد مسکن، مرجع صدور پروانه ساخت و ساز هستند.
• در نهایت مهندسان و پیمانکاران نیز اجرای فنی و ایمن مراحل تخریب، آواربرداری و احداث ساختمان جدید را برعهده خواهند داشت.