خاموشیهای روزانه و مرگ موقت شبکههای موبایل؛ چقدر باید پول بدهیم تا اینترنت قطع نشود؟
در گیرودار تصمیمات کلان اقتصادی و فشارهای معیشتی، به نظر میرسد دسترسی پایدار به اینترنت، به آخرین دغدغه سیاستگذاران تبدیل شده است.
در دیجیاتو ثبتنام کنید
جهت بهرهمندی و دسترسی به امکانات ویژه و بخشهای مختلف در دیجیاتو عضو ویژه دیجیاتو شوید.
عضویت در دیجیاتوویدئوی مرتبط
قطعی برق دیگر فقط به معنای خاموشی چراغها و از کار افتادن لوازم خانگی نیست؛ با هر قطعی برق، ارتباطات هم مختل میشود. اگر خوش شانس باشیم، روزی ۲ ساعت گوشیمان تبدیل به پاره آجری میشود که نه میتوانیم تماسی بگیریم و نه به اینترنت متصل شویم. پیگیری این موضوع از وزارتخانه و اپراتورها نیز به جوابهایی تکراری منتهی میشود: برق قطع میشود نیاز به باتری داریم، باتریهایمان خراب و قدیمی است و نیاز به نوسازی داریم، نوسازی نیاز به پول دارد، برای پول نیاز به اصلاح تعرفه داریم. اما آیا تکرار این دلایل، توجیهی برای عادت کردن به این فروپاشیهای روزمره است؟
چرا با قطع برق، ارتباطات هم مختل میشود؟
روی کاغذ، دکلهای موبایل (سایتهای BTS) برای مواجهه با قطعی برق به باتریهای پشتیبان (UPS) و در برخی مراکز حساس به دیزلژنراتور مجهز هستند. همین موضوع این انتظار بحق را ایجاد میکند که با هر خاموشی موقت، شبکههای ارتباطی دچار فروپاشی نشوند. اما روایت مسئولان از وضعیت زیرساختها چیز دیگری است.
حمید فتاحی، معاون وزیر ارتباطات در خرداد ۱۴۰۵ توضیح داد که شارژ و دشارژ چندباره باتریها به دلیل خاموشیهای مکرر، به شدت به آنها آسیب میزند و باعث میشود حتی باتریهای تازهنفس نیز به سرعت فرسوده و نیازمند تعویض شوند. او همچنین کیفیت پایین برخی باتریهای موجود و البته آمار بالای سرقت تجهیزات سایتها را از عوامل اصلی افت پایداری شبکه دانست.
ستار هاشمی، وزیر ارتباطات نیز با اشاره به معضل خاموشی سیستمهای خنککننده، بعد دیگری از ماجرا را اول مرداد امسال روشن کرد: «در سایتهای مخابراتی کولرهای گازی مستقر هستند. اگر انتظار داشته باشیم با استفاده از باتری بتوان برای مدتی یک کولر گازی پرمصرف را روشن نگه داشت، طبیعتاً این امر از نظر فنی میسر نیست.»
او در پاسخ به ایده جایگزینی باتری با دیزلژنراتور در تمام سایتها نیز محدودیتها را اینگونه برشمرد: «نخست اینکه تأمین مداوم سوخت برای هزاران سایت فرآیند پیچیده و دشواری است. دوم اینکه تعمیر و نگهداری دیزلژنراتورها یک تخصص مکانیکی است که در حوزه ماموریتهای ذاتی وزارت ارتباطات نمیگنجد و تمرکز روی آن، ما را از اصل وظایفمان بازمیدارد.»
چرا بعد از وصل شدن برق، اینترنت برنمیگردد؟
یکی از آزاردهندهترین تجربههای کاربران، تداوم قطعی ارتباطات با وجود روشن شدن چراغ خانههاست. دلیل این امر، معماری زنجیرهای شبکههای مخابراتی است.
زمانی که برق یک منطقه نوسان پیدا میکند یا تجهیزات رادیویی و انتقال (Transmission) به دلیل تنش حرارتی یا اتمام باتری خاموش میشوند، بازگشت آنها به مدار نیازمند زمانبندی و همگامسازی مجدد لایههای شبکه است.
گاهی نیز خاموش و روشن شدنهای مکرر، باعث سوختگی قطعات حساس شده و سایت تا زمان اعزام تیم فنی و تعمیرات فیزیکی، از مدار خارج میماند.
تکرار بهانهها و سوالی که بیپاسخ ماند
بحران قطعی برق پدیده جدید و غافلگیرکنندهای در کشور نیست که نتوان برای آن برنامهریزی کرد. سالهاست که با این ناترازی درگیر هستیم، اما به نظر میرسد در سطح کلان، عزم جدی و سرمایهگذاری مشخصی برای حفظ تابآوری ارتباطات در دوران خاموشی وجود ندارد.
در این میان، اپراتورها نیز کاستیها را به پایین بودن تعرفهها گره میزنند. به عنوان مثال، مدیرعامل وقت ایرانسل سال گذشته در یک نشست خبری به صراحت اعلام کرد که اگر تعرفهها اصلاح نشود، توان سرمایهگذاری از بین رفته و قطعی اینترنت در زمان بیبرقی اجتنابناپذیرتر میشود.
با خاموشیهای برنامهریزیشدهای که مدت و دفعات آن رو به افزایش است، روزانه بخش قابل توجهی از زمان مفید کاربران و کسبوکارهای دیجیتال در خاموشی مطلق و قطعی ارتباطات تلف میشود. مساله اینجاست که در گیرودار تصمیمات کلان اقتصادی و فشارهای معیشتی، به نظر میرسد دسترسی پایدار به اینترنت و حفظ شریانهای ارتباطی، به آخرین دغدغه سیاستگذاران تبدیل شده است.
برای گفتگو با کاربران ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.