ثبت بازخورد

لطفا میزان رضایت خود را از دیجیاتو انتخاب کنید.

Very satisfied Satisfied Neutral Dissatisfied Very dissatisfied
واقعا راضی‌ام
اصلا راضی نیستم
چطور میتوانیم تجربه بهتری برای شما بسازیم؟

نظر شما با موفقیت ثبت شد.

از اینکه ما را در توسعه بهتر و هدفمند‌تر دیجیاتو همراهی می‌کنید
از شما سپاسگزاریم.

جدیدترین اخبار و روندهای دنیای فناوری را با نگاهی دقیق و حرفه‌ای، در کانال تلگرام دیجیاتو دنبال کنید.

ورود به کانال تلگرام دیجیاتو
حکم شرعی بیت‌کوین
تکنولوژی

بررسی بیت کوین و ارزهای دیجیتالی از نظر فقهی

ماجرای بیت‌کوین و سایر ارزهای دیجیتال تا به امروز در کشورمان فراز و نشیب بسیاری داشته و در آخرین تحولات پیرامون این موضوع، خرید و فروش این ارزها توسط مراکز مالی و پولی از سوی ...

آرش پارساپور
نوشته شده توسط آرش پارساپور تاریخ انتشار: ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷ | ۱۸:۱۵

ماجرای بیت‌کوین و سایر ارزهای دیجیتال تا به امروز در کشورمان فراز و نشیب بسیاری داشته و در آخرین تحولات پیرامون این موضوع، خرید و فروش این ارزها توسط مراکز مالی و پولی از سوی بانک مرکزی غیرقانونی اعلام شده است. اما یک موضوع دیگر این نوع از ارزها شاید برای ما ایرانیان جالب باشد و آن مساله فقهی آنهاست. آیا استفاده از بیت‌کوین، اتریوم و سایر رمزپول‌ها در معاملات حلال است؟

در دنیا بیش از ۱.۶ میلیارد مسلمان زندگی می‌کنند و بسیاری از آنها نسبت به مسائل شرعی کالاهای جاری زندگی‌شان حساس هستند. «مهدی بادری» کارشناس فقه‌وحقوق در گفتگو با دیجیاتو اذعان دارد که بیت کوین از جمله پدیده­ هایی است که مراکز فقهی هنوز به طور جدی در بحث موضوع ­شناسی آن ورود نکرده‌­اند و به همین دلیل احکام فقهی و شرعی متناسب با آن شکل نگرفته است:

«توزیع ناعادلانه ثروت از جمله تهدیدهای بیت کوین برای نظام اقتصاد اسلامی است، چراکه در حال حاضر بیش از نیمی از حجم بازار این نوع پول متعلق به افراد معدودی است که در واقع سهامداران اصلی بیت کوین تلقی می­ شوند.»

حکم شرعی بیت‌کوین

به گفته این کارشناس، مراکز فقهی ما در حوزه­ های نوظهور، در حال انفعال قرار دارند و باید به سمت فعال شدن در این حوزه ­ها حرکت کنند تا اقتصاد کشور از منظر اسلامی سالم بماند:

«امروزه کشورهای مسلمان‌نشینی چون اندونزی با وارد شدن تخصصی به این موضوع و درک ابعاد آن به این نتیجه رسیده‌اند که بیت‌کوین و سایر موارد مشابه حلال هستند و خرید و فروش آنها را بلامانع اعلام کرده‌اند. بیت‌کوین با تعریف دقیق پول در اسلام فاصله دارد ولیکن می‌دانیم که بیت کوین بر اساس بدهی نیست بلکه بر اساس اصل اثبات کار برقرار است که این امر در شریعت حرام نیست.»

او اعتقاد دارد بیت‌کوین تا وقتی که بر مبنای ربا قرار نگیرد و بر اساس خرید یا کار انجام شده در ماینینگ به دست آید، می‌توان به آن برچسب حلال زد چرا که امکان ربای معاملی در بیت‌کوین منتفی است: «در مساله بیت‌کوین نه بانکی وجود دارد و نه سرمایه‌گذاری اما در هر حال این ارز یک نوع پول غیرمتمرکز به حساب می‌آید. برای همین می‌توان گفت که نسبت به سایر پول‌های بادآورده و بی‌پشتوانه امروز منطقی‌تر است..»

بادری باور دارد که تنها کالاهای دارای ارزش ذاتی تا‌کنون به عنوان پول شناخته شده و به مواردی چون طلا (دینار)، نقره (درهم)، برنج، خرما، گندم، جو و نمک اشاره می‌کند اما امیدوار است که مطالعه و تحقیقات پیرامون این مساله روشن‌تر صورت بپذیرد و با کنترل‌هایی روی آن بتوان از این ارز دیجیتالی به‌طوری بهره برد تا از قدرت و انحصار دلار در جهان کاسته شود.

«سامان سلطانی» وکیل دادگستری نیز معتقد است که بیت‌کوین یک نوع مالیت اعتباری است ولی با ماهیت متفاوت از طلا و سایر کالاهای فیزیکی با ارزش. او به دیجیاتو می‌گوید:

«اعتبار پول های مجازی در عالم واقع از چیست و آیا این نوع اعتباریات مبنای شرعی و عقلی دارد و یا تناسب بین ارزش واقعی و اسمی این نوع پول­ها وجود دارد؟ این پرسش‌ها شاید جواب سوال شما را ندهد ولی فی‌الواقع وجود دارند و تا زمانی که فقه برای آنها قانون مدونی نداشته باشد نمی‌توان به‌طور قاطع درباره حلال و حرام بودن آن نظر داد.»

حکم شرعی بیت‌کوین

در آنسوی مرزهای ایران اگر به جستجوی مسائل شرعی بیت‌کوین بگردیم می‌توانیم به مالزی برسیم. جایی که فرهنگ و نگرش مسلمانان همیشه یک شاخصه مهم در آن بوده و جالب اینجاست که این کشور قصد دارد در سال جدید اولین ارز دیجیتال اسلامی را تاسیس و عرضه کند. این ارز قرار است بر اصول و احکام اسلامی پایدار باشد و کاملا به صورت حلال  توسعه و گسترش یابد. «متیو جی مارتین» که یک فعال ارزهای دیجیتالی در این کشور است در مقاله‌ای مرتبط با حلال و حرام بودن ارزهای دیجیتالی می‌نویسد:

«درواقع بیت‌کوین ورای چیزی است که بانکداری سنتی پیش روی شما می‌گذارد. برخلاف این بانک‌ها که از یک سری کلیات مشخصی استفاده می‌کند که در آن هیچ تضمینی بر وجود مالکیت در ارتباط با اموال وجود ندارد، بیت کوین چنین تضمینی را در اختیار مالکان قرار می‌دهد. درواقع بانک‌ها از یک تکنیک دریافت اموال استفاده می‌کنند که در اسلام ممنوع است.»

او در مطلب خود اشاره داشته که بیت‌کوین در بین سایر ارزهای دیجیتالی و مدرن می‌تواند در زمره حلال قرار بگیرد و بقیه ارزها هنوز خاصیت‌ها و ویژگی‌های شرعی شدن را در خود ندارند.

در حال حاضر اکثر مراجع تقلید کشورمان به علت ابهامات بسیار در این موضوع اعلام داشته اند که استفاده از بیت کوین و ارزهای رمزنگاری را برای معاملات با اشکال همراه است. آیت الله مکارم شیرازی، آیت الله هاشمی شاهرودی،  آیت الله شبیری زنجانی، آیت الله نوری همدانی استفاده از بیت‌کوین را جایز نمی‌دانند و آیت‌الله گلپایگانی و آیت‌الله وحید خراسانی آن را به طور کل باطل و حرام اعلام کرده‌اند. شاید در آینده با باز شدن ابعاد بیشتری از این ارزها و یا عرضه نوع تماما اسلامی آن توسط مالزی و یا سایر کشورها، بتوان قاطع‌تر درباره آن نظر داد و قوانینی پیرامون مسائل فقهی آن تدوین نمود تا این نوع از ارزها در بین عموم مسلمانان نیز به‌طور صحیح استفاده شود.

دیدگاه‌ها و نظرات خود را بنویسید
مجموع نظرات ثبت شده (44 مورد)
  • pine
    pine | ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

    حالا به زودی حدیث و روایاتشم در میاد

  • hosein
    hosein | ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

    عجب، دارید تمام تلاشتونو میکنید که بگین بیت کوین خوبه، در حالیکه مضخرفی بیش نیست، یواش یواش دارید بعد کثیف خبرنگاریتونو نشون میدین، آدمی که کمی تاریخ خونده باشه میفهمه قراره چه بلایی سر اقتصاد کشورهایی که دنبال بیت کوین و امثال اونن میاد، گلد کوئست هم از مالزی شروع شد، کسی هم این نتیجه های شما رو نگرفت، مگه کسانیکه درباره اقتصاد مالزی و اندونزی تصمیم میگیرن همه مسلمانن که اینطوری قضیه رو تحلیل میکنین؟!

    • Mehdi
      Mehdi | ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷

      بیت کوین چه ربطی گولد کوئست داره بنده ساده خدا :)))

      • hosein
        hosein | ۸ اردیبهشت ۱۳۹۷

        داداش متن رو خوندی؟ جواب منم خوندی؟ جمله من تاکیدش بر مازی بود نه گلدکوئست. مقایسه ای بین گلد و بیت کوین نبود..

  • Amir Parsa (123456)
    Amir Parsa (123456) | ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

    به هر حال سلامتي هر كاري اولويت داره بر هر چيزي

  • HITAK1
    HITAK1 | ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

    صرفاً متخصص بودن در علوم حوزوی و نداشتن کوچکترین آگاهی از علوم دیگر باعث میشه هر چیز جدیدی رو حرام یا مکروه اعلام کنند. کسانی که سنشان ۷۰+ است و بعید میدونم حتی فرق موس و کیبورد را بدانند.

    • yosof
      yosof | ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

      درسته

    • ABCD EFGH
      ABCD EFGH | ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷

      این دلیل نمیشه که همه باید در هر علومی متخصص باشن. یک اقتصاد دان این موضوع رو به صورت عادلانه برای مراجع بازگو میکنن. مراجع هم تصمیم میگیرن. این چه استدلالی که شما دارید.

  • Parsa Rezaei رضایی
    Parsa Rezaei رضایی | ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

    چه جالب، تا حالا از این زاویه به موضوع ارزهای دیجیتالی نگاه نکرده بودم، البته خب باید به علما حق بدیم که در این مورد تصمیم درستی نمیتونن بگیرن، چون اطلاعات زیادی در مورد اینجور ارزها ندارن
    ببینیم چی میشه...:)

  • محمدی
    محمدی | ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

    من قبول ندارم مراجع در این موارد فتوا بدن فتوا دستور مهمی سر هر چیزی که فتوا نمیدن تو سال های اخیر خیلی الکی فتوا دادن ی نمونش در مورد میوه های اصلاح شده بود فتوا رو بزارید برای چیز های حساس

    • ABCD EFGH
      ABCD EFGH | ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷

      اولا میوه اطلاح شده نه، تراریخته. دوما تراریخته یه نوع دستکاری ژنتیکی گیاهه. این یعنی چی؟ یعنی اینکه می توان با غذای یه کشوری، مردم اون کشور رو دستکاری ژنتیکی کنن. مثلا قد و وزن و هیکل افراد رو میتونن تغییر بدن. به نظر شما این موضوع کوچکیه؟

  • 123456
    123456 | ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

    بسيار عالي بود

  • musefian
    musefian | ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

    امیدوارم مفید بودن یا مضر بودن بیت کویین تاثییری بر شرعی بودنش نزاره.

  • reza
    reza | ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

    wtf
    :-/

    • محمدی
      محمدی | ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

      فحش دادی

  • ali azad
    ali azad | ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

    ینی یه موضوعی هست که این اخوندا نخوان توش ورود بکنن؟بابا بسه دیگه..گند زدین به همه چی

    • yosof
      yosof | ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷

      اولا : حوضه نه و حوزه
      دوما: کشورهایی که بی بندوباری رو امضا کردن، برو ببین.سوئد رتبه دوم در تجاوز، آمریکا و... هم رتبه های بالا
      آمریکا آمار طلاق بالای 50%
      غربگراهای ایرانی هم همینطور.بیشترین طلاق در ایران درشمال تهران هست.اونم 50%
      سوما:سال 95 مراجع تقلید بیش از 30 مورد فتوا و اعلام رسمی کردن که بهره وام بانکی ربا هست.
      حرفهای قبلیم رو هم جواب ندادین

      متاسفانه انتقاد کردن و حرف زدن خوب بلدیم اما حوصله نداریم یه سرچ ساده کنیم که شناخت بهتری از جامعه داشته باشیم.موفق

      • pouya20
        pouya20 | ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷

        برادر عزیز و بی دانش من. دلیل اینکه آمار پرونده های تجاوز در سوئد بسیار بالاست به خاطر اینه که در اونجا زن میتونه از شوهر خودش به جرم تجاوز شکایت بکنه. در ضمن اگه مثلا 5 بار رابطه بدون رضایت زن بوده 5 تا پرونده جدا تشکیل میشه. این کار در ایران ممکن نیست. حتی در فرانسه هم فقط یک پرونده میتونه باز شه و اثبات عدم رضایت تقریبا ممکن نیست! این فرق میکنه با مملکت ما که طرف تجاوز میکنه و یه پولی میده و رضایت میگیره! سطح دانشت رو ببر بالا تا اظهار نظرهات خنده دار نباشه.

        • yosof
          yosof | ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷

          آقای پویا خان بادانش!!
          نمیدونم علت دفاع شما از غرب چیه؟ مطلبی که گفتی ربطی به حرف بنده نداره.اینم آمار تجاوز در هرصدهزار نفر:
          https://en.wikipedia.org/wiki/Rape_statistics#/media/File:Rape_rate_per_100,000_-_country_comparison_-_United_Nations_2012.png

          • pouya20
            pouya20 | ۸ اردیبهشت ۱۳۹۷

            برادر . گفتم که تعریف تجاوز در سوئد با ایران فرق میکنه. آمارش هم فرق میکنه! کارایی که اونجا تجاوز محسوب میشه در ایران جزء تمکین زن به مردشه و از حقوق مرد هستش! بنابراین آمارها یک معیار ندارند! گفتم اول مطالعه کن.

      • آریا
        آریا | ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷

        اگه سوئد و امریکا بدن پس چرا یک نفر هم از اونجا نماید ایران زندگی کنه؟ چرا برعکس از ایران و دیگر کشورهای اسلامی هر طور شده از راه خشکی و در یا و هوا خطر مرگ رو به جون میخرن و از کشورهای خودشون فرار میکنن تا خودشون رو به همین سوئد و امریکا برسونن؟
        این امارهای صد من یه غاز در حد امارهای احمدی نژاد رو برای خودتون و همفکراتون نگه دارید و به هم بخندین. آدم عاقل چرندیات رو باور نمیکنن
        واقعیت همین چیزیه که مردم دارن به چشم میبینن و با ذره ذره وجودشون هر روز حسش میکننن که حکومت مذهب چه بلایی برسر خاورمیانه آورد

        • yosof
          yosof | ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷

          خیلی از اونهایی که رفتن مثل رابعه اسکویی و الهام ستاکی و... با اشک دارن برمیگردن
          ضمنا من نگفتم ایران بهتر از اونجاست
          چرا ایرانیها میرن؟چون اطلاعات کافی ندارن.چون مرجعشون پرت و پلاهای صدای آمریکا و بی بی سی هست ...
          اینم وضع سوئد:
          http://yon.ir/0RhGJ
          ببین چطور شغلش رو ازش گرفتن و بیچارش کردن.هیچ راه قانونی هم نداره برای برگشت

          • آریا
            آریا | ۸ اردیبهشت ۱۳۹۷

            چرت و پرت نگو. جواب درست بده. اینکه طرف بی پول شده مجبور شده برگرده چه ربطی داره به نکبتی که ما مردم خاورمیانه قرنهاست بهش گرفتار شدیم.؟
            شما ها مزخرف گویی را به حد اعلا رساندین.
            طرف داره از دخالت بیجای مذهب در امور اجتماعی صحبت میکنه این آمار تجاوز در سوئد رو اینجا آورده
            اگر هر روز از صبح تا شب تو همه جای دنیا به هم تجاوز کنن ذره ای از این نکبتی که شما و همفکرانتون تو این 40 سال به بار آوردین رو تطهیر نمیکنه

    • yosof
      yosof | ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷

      شما قانون رو یکبار هم نخوندی.چندین اشکال در حرفهای شماست که بماند....

    • ABCD EFGH
      ABCD EFGH | ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷

      داداش خودت فکر و تحلیل کن. من میدونم دارن بهت تزریق میکنن.

    • محمدی
      محمدی | ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷

      دقیقا کجای اسلام گفته شده مثلا رشوه حلاله و....کمتر ماهواره نگاه کن

    • yosof
      yosof | ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷

      دوستان هنوز نمیدونن که رهبری بارها گفت:ما هنوز دولت اسلامی و حتی جامعه اسلامی نداریم.یعنی نتونستیم اون رو تدوین کنیم.تنها مرحله ای که تونستیم پیش بریم، حکومت اسلامی هست.
      حالا هی بیا بگو مملکت اسلامی مملکت اسلامی
      وقتی رهبرمعظم داره به صراحت میگه نداریم.بزور میخوای بچسبونی؟!!
      و نیز رهبر گفت:من در کار دولت دخالت نمیکنم.دخالت نه عقلی هست و نه قانونی. رهبر فقط درجایی دخالت میکنه که کل نظام داره به انحراف میره.که اونم رهبر در حد خودش قدرت داره.مثل آفتاب تابان که دلار رو به آسمان رسوند و رهبر از اول باهاش مخالف بود.
      ایرانیها کتاب که نمیخونن.اخبار رو هم نگاه نمیکنن.مرجعشون شده رسانه دولتی انگلیس و آمریکا و..

نمایش سایر نظرات و دیدگاه‌ها
مطالب پیشنهادی