تکمله ای بر گزارش Economist؛ آیا دیجی کالا واقعا ۱۵۰ میلیون دلار می ارزد؟

دیروز طی خبری به نقل از نشریه Economist اعلام کردیم که دیجی کالا با ارزش تقریبی ۱۵۰ میلیون دلار برترین شرکت اینترنتی ایران است و در پشت آن نیز کافه بازار با ارزش ۸ میلیون دلار، رتبه دوم را به خود اختصاص داده است.

پس از انتشار این گزارش در میان کاربران سؤالات بسیاری مبنی بر چگونگی ارزش گذاری این مجموعه ها و معیار های سنجش موفقیت آنان مطرح شد. در همین رابطه بر آن شدیم تا تحقیقات بیشتری را بر روی این موضوع به عمل آوریم.

پس از اندکی پرس و جو متوجه شدیم که آمار مربوط به کشور ایران از طریق آقای محسن ملایری، بنیانگذار مرکز شتابدهنده استارت آپ های ایران، در اختیار مجموعه Startup World قرار گرفته و سپس به دست اکونومیست رسیده است.

خرید بلیط هواپیما

متنی که در ادامه می خوانید توضیحات محسن ملایری در رابطه با نحوه ارزش گذاری مجموعه ای همچون دیجی کالا است که دیدگاه وی را با قلم خودش در رابطه با اعلام نرخ ۱۵۰ میلیون دلار شرح می دهد.

در ادامه با دیجیاتو همراه باشید.

محسن ملایری

حتی اگر نرخ دلار مبادلاتی را هم حساب کنیم هنوز ۱۵۰ میلیون دلار خیلی زیاد است برای اینکه یک شرکت تجارت الکترونیک طی چند سال به این ارزش برسد؛ آن هم در ایران!

دیروز خبر معرفی 3 شرکت پرارزش اینترنتی ایران که درگزارش جهانی استارتاپ ها منتشر شده بود و در اکونومیست وتک کرانچ بازنشر داشت، به سرعت در شبکه های اجتماعی پیچید و واکنش های متفاوتی را به همراه داشت.

در این گزارش به شرکت دیجی کالا با ارزش 150 میلیون دلار (نزدیک به 450 میلیارد تومان) بعنوان با ارزش ترین شرکت اینترنتی ایران اشاره شده است. نکته اینجاست که این ارزشگذاری کاملا تخمینی و بر اساس داده های فعالان فضای استارتاپ در 50 کشور دنیا جمع آوری شده است و اطلاعات تخمینی از کشور ایران توسط من در اختیار Startup World Report قرار گرفت.

مجموعه های بسیاری هستند که بطور تخصصی به ارزشگذاری شرکتها می پردازند. اکثر این مجموعه ها در ایران، ارزشگذاری را با روش های رایج مانند DCF و غیره و اکثرا با ارزشگذاری بر روی دارایی های مادی (زمین، ساختمان، ماشین آلات و ...) و تا حدودی غیرمادی انجام می دهند. شاید اگر شما کسب و کار «اینترنتی» خود را نزد این شرکت ها ببرید، ارزش زیادی بر روی آن نگذارند.

با انقلابی که فناوری اطلاعات بخصوص اینترنت و موبایل در فضای کسب و کار ایجاد نموده، فرآیند ارزشگذاری شرکت ها نیز تغییر کرده است. اکنون با ظهور صندوق های سرمایه گذاری کارآفرینی (Venture Capital) در ایران مانند شرکت سرآوا، که بطور تخصصی بر روی کسب و کارهای اینترنتی سرمایه گذاری می نمایند، روش ها و الگوهای موفق جهانی برای ارزشگذاری این نوع شرکت ها کم کم در کشور مورد استفاده قرار گرفته است.

 

مقایسه با بازارهای مشابه

«ایران سیلیکون ولی نیست!» این واکنش دیروز یکی از کاربران در شبکه های اجتماعی بود. ولی شاید نگاهی به بازارهای نوظهور مانند ترکیه، برزیل، روسیه و هند بتواند شاخص خوبی برای مقایسه ارزش استارتاپ های مشابه در ایران باشد. بیایید کشور ترکیه را انتخاب کنیم که تقریبا وضعیت مشابهی به لحاظ  جمعیت، فرهنگ، سطح تحصیلات و نفوذ اینترنت و موبایل (البته نه پهنای باند) دارد. در ترکیه بیشترین حجم بازار تجارت الکترونیک در اختیار شرکت هپسی بورادا است. این شرکت در سال 2011 با فروش تقریبی 260 میلیون دلار در سال (تقریبا 2 برابر فروش دیجی کالا) توسط یکی از صندوق های سرمایه گذاری معتبر مورد راستی آزمایی (Due Diligence) قرار گرفت و حدود یک میلیارد دلار (تقریبا 7 برابر ارزش تقریبی فعلی دیجی کالا) ارزشگذاری شد.

بدون شک فاکتورهای کلان و خرد بسیاری وجود دارند، که ارزش قیاسی پایین تر دیجی کالا نسبت به هپسی بوراردا را توجیه می کنند. از ریسک محیط کسب و کار، و رتبه ایران در Doing Business گرفته تا میزان تکنولوژی بکار رفته در هر یک از شرکت ها. ولی تاثیر منفی این شاخص ها تا چه حد می تواند ارزش دیجی کالا را در مقایسه نسبی با هپسی بوراردا کاهش دهد؟

 

کمبود آمار و اخبار شفاف

عدم وجود آمار و اخبار شفاف از سرمایه گذاری ها و ارزشگذاری شرکت ها نه تنها باعث ایجاد شک در پذیرش این ارقام می شود، بلکه باعث عدم رشد بازار و باور به ظرفیت هایی که این صنعت می تواند برای ایران به همراه داشته باشد نیز می گردد. اگر چه محافظه کاری شرکت ها و صندوق های سرمایه گذاری کارآفرینی در کشور، که از فضای فرهنگی و کسب و کاری کشور نشئت می گیرد، قابل درک است، اما باید تمامی بازیگران این حوزه با درک فرصت هایی که وجود آمار و اخبار می تواند به همراه بیاورد، فضای کشور را برای انتشار و تهیه آنها آماده نمایند.

تلاش من برای حضور ایران در این گزارش جهانی، با استفاده از اطلاعاتی انجام شده است که در اختیار داشته ام. شکی نیست که امکان وجود شرکت های اینترنتی با ارزش بیشتر از شرکت های دوم و سوم (کافه بازار و شبکه تبلیغات) در ایران وجود دارد. اما نکته قابل توجه اینجاست که استارتاپ ها هم مانند بازیکنان فوتبال تا زمانی که معامله ای روی آنها انجام نشود، ارزش واقعی خود را بروز نمی دهند. اخبار غیر رسمی از گوشه و کنار نشان می دهد سرمایه گذاری هایی روی کافه بازار و ای نتورک اتفاق افتاده که در فرآیند ارزش گذاری، قیمت کنونی آن ها را رقم زده است.

 

سرآغاز انقلاب کسب و کارهای اینترنتی در ایران

کسب و کارهای فناوری اطلاعات در ایران وارد فصل جدیدی شده اند و این تاثیر که از تحولات ناشی از اینترنت و موبایل حادث می شود، بر بقیه فضای کسب و کاری کشور نیز موثر خواهد بود. نگاهی به گزارش جهانی استارتاپ ها نشان می دهد در میان 50 کشور مورد بررسی، ایران در رتبه 38 ام قرار دارد. این رتبه نه چندان راضی کننده، مدیون ارزش تخمینی 150 میلیون دلاری دیجی کالاست. چرا که مقایسه کلی وضعیت کسب و کارهای اینترنتی ایران با بقیه کشورها رتبه پایین تری را نصیب ایران خواهد کرد. این نشان می دهد هنوز این صنعت در حال گذار از مرحله نوزادی به بلوغ قرار دارد.

 

حمایت از قهرمانان ملی

موفقیت، موفقیت به همراه می آورد. هیچ کس نمی تواند تاثیر چشمگیر خریداری شدن «مکتوب» توسط «یاهو» در سال 2009 و تحولی که پس از آن در فضای کسب و کار اینترنتی در کشورهای عربی ایجاد شده است را نادیده بگیرد. همه ما موظفیم از کارآفرینانی که در حال ایجاد این داستان های موفقیت هستند حمایت کنیم. بنیانگذاران این کسب و کارها از افتخار آفرینان فوتبال و والیبال کشور کمتر نیستند. این کارآفرینان باعث بهبود فضای کسب و کاری کشور، ایجاد رونق اقتصادی و رشد جایگاه ایران در کشورهای منطقه خواهند شد.

راه ناپیموده زیاد است و جاده ناهموار، ولی روزی که دیجی کالا وارد بورس اوراق بهادار بشود، نقطه عطف کسب و کارهای اینترنتی در ایران خواهد بود.

مطالب مرتبط

شکوفایی حوزه تجارت الکترونیک ایران در گرو رفع موانع سرمایه گذاری

دو تصمیم بزرگ در مدت اخیر، اثرگذاری زیادی روی رشد پتانسیل بخش تجارت الکترونیک ایران داشته اند و به نوعی ریسک سرمایه گذاری در این بخش را کاهش داده اند. همان گونه که می توان حدس زد تصمیم اول به صدور مجوز ارائه ی اینترنت 3G روی شبکه ی موبایل برمی گردد که به سرعت ضریب نفوذ اینترنت... ادامه مطلب

دیجی کالا با «شگفت یازدهم» تولد خود را جشن می‌گیرد

یازده سال پیش بود که مجموعه‌ای کوچک متشکل از ۷ نفر شروع به نقد و بررسی دوربین‌های موجود در بازار کرد و بعد از گذشت مدت‌زمانی کوتاه به اصرار بازدید‌کنندگان وبسایت خود، فروش برخی از مدل‌های محبوب در آن آغاز شد. چند سال بعد یعنی در سال 1391 شرکت سرآوا پارس سرمایه‌گذاری خود را روی... ادامه مطلب

دیجی‌کالا نکست در استارت آپ‌ها سرمایه‌گذاری می‌کند

دست‌اندرکاران دیجی‌کالا معتقدند که این شرکت بیشتر از آنکه یک فروشگاه اینترنتی باشد، یک شرکت تکنولوژی است و باید در این راستا برای کشور قدم بردارد. اکنون پلتفرم دیجی‌کالا نکست قصد دارد گام بزرگی برای تحقق این ادعا باشد. «روح‌الله رحمانی»، معاون نوآوری دیجی‌کالا خبر داد که پلتفرم دیجی کالا نکست به زودی فراخوان‌های عمومی برای استارت... ادامه مطلب

گزارش اختصاصی دیجیاتو از استارتاپ ویکند جوانان

استارتاپ ویکند، یک رویداد تجربی-آموزشی است که در آخر هفته برگزار می شود و افراد دارای فکر، تخصص و سرمایه دور هم جمع می شوند تا ایده های خود را مطرح کنند و به آن ها جامه عمل بپوشانند. در ماه های اخیر، استارتاپ ویکندها رنگ و بوی تخصصی شدن به خود گرفته اند و روی... ادامه مطلب

گزارش دیجیاتو از استارتاپ ویکند گردشگری

صنعت گردشگری ایران پتانسیل رشد بالایی دارد اما متأسفانه به دلیل بی توجهی ها و مدیریت ناصحیح، نتوانسته آن طور که شایسته است، شکوفا شود. هر چند با روی کار آمدن دولت جدید، ورود توریست‌های خارجی به کشور افزایش چشم گیری داشته، اما هنوز هم بسیار ناچیز است. مشکلات بسیاری بر سر راه صنعت گردشگری ایران... ادامه مطلب

پیاده از لندن و نیویورک تا تهران

در کشور ما فرزندانی که در خانواده‌های ثروتمند متولد می‌شوند، بیشترشان یک سرنوشت مشترک دارند. یا راهی اروپا و آمریکا می‌شوند و صفحات اینستاگرامی‌شان را پر می‌کنند از عکس‌ها و فیلم‌های تفریحات لاکچری، یا در ایران می‌مانند و سعی می‌کنند همان سرگرمی‌ها را در فضاهای شخصی خودشان ایجاد کنند. در واقع، اکنون این تصور به وجود... ادامه مطلب

نظرات ۷۰

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود
x