مروری بر کامپیوترهای دهه ۴۰ تا ۶۰ میلادی

چه تصوری از نسل های اولیه کامپیوتر دارید؟ در مورد کامپیوترهای پنتیوم ۱ یا ۲ صحبت نمی کنیم؛ بحث بر سر کامپیوترهای ۵۰ تا ۷۰ سال پیش است! بله؛ زمانی که بخش هایی از دنیای ما تازه در حال درک نیاز به محاسبات پیچیده و سرعت انجامشان بود. زمانی که کامپیوترها اصلا به کوچکی چیزی که در حال حاضر داریم نبودند.

واقعیت این است که کامپیوترهای میانه قرن بیستم هیچ شباهتی خاصی به کامپیوترهایی که عموما امروز می شناسیم و استفاده می کنیم نداشتند. اغلب نمونه های دهه های ۴۰ و ۵۰ میلادی بیشتر بر پایه لامپ های خلاء ساخته شده و کار می کردند. ترانزیستورها بعدها متولد شدند، اما تا دهه ۶۰ میلادی اثری از آنها در کامپیوترها پیدا نشد.

در ادامه این مطلب ۱۹ نمونه از این کامپیوترهای نسل اول انتخاب شده اند که می توانید با آنها و روند رشد تکنولوژی در هر یک آشنا شده و با دنیای کامپیوترهای امروزی مقایسه شان کنید. بدین ترتیب شاید بتوانیم تا حدودی سرعت پیشرفت تکنولوژی در این حوزه را درک کنیم.

Z4 - سال ۱۹۴۴

4176600846_b936a0c484_o

این کامپیوتر توسط مهندس آلمانی کونراد سوزه ساخته شد. سیستم محاسبات این کامپیوتر به شدت از Z3 که در ۱۹۴۱ ساخته شده بود، الهام گرفت. Z3 اولین کامپیوتر قابل برنامه ریزی دنیا و اولین نمونه با توانایی محاسبات خودکار بود. Z4 حدود ۴۰۰۰ وات برق مصرف می کرد تا بتواند قدرت محاسباتی ای در حدود ۴۰ هرتز تولید کند. همچنین تنها ۵۱۲ بایت حافظه داشت. این نمونه در موزه مونیخ نگهداری می شود.

Colossus - سال ۱۹۴۴

4175840009_748e13c882_o

از کامپیوتر کلوسوس دو نسخه Mark 1 و Mark 2 توسط رمزگشایان بریتانیایی ساخته شد تا بتوانند پیام های رمزی آلمان ها را در اواخر جنگ جهانی دوم رمزگشایی کنند. این کامپیوترها در هر ثانیه ۵۰۰۰ کارکتر را پردازش می کردند. البته قدرت پردازشی شان بیش از این بود اما در صورت افزایش سرعت، نوارهای کاغذی حاوی اطلاعات پاره می شدند! تا دهه ۷۰ میلادی بخاطر مسائل محرمانه و ترس از تغییر الگوریتم های رمزنگاری دشمن، کسی از وجود کامپیوترهای رمزگشای کلوسوس نزد بریتانیایی ها خبر نداشت.

ENIAC - سال ۱۹۴۶

4176600908_a7b0d371fe_o

انیاک شاید بیشتر از هر کامپیوتری در این لیست برای شما آشنا باشد. وقتی در ۱۹۴۶ معرفی شد، به سرعت به 'مغز غول پیکر' مشهور شد. انیاک اولین نمونه کامپیوتری بود که از پردازش های دیجیتال بهره می برد. وزن آن ۲۷ تن بود. این کامپیوتر به طور اختصاصی برای محاسبات مربوط به ساخت بمب هیدروژنی ساخته شد. برنامه نویسی برای آن هفته ها زمان نیاز داشت، چرا که برنامه ها روی کاغذ نوشته شده و روند انتقال و رفع اشکالات آنها در ماشین، با کمک کلیدها و کابل ها انجام میشد.

Whirlwind - سال ۱۹۵۱

4176600930_e9a3ae9a28_o

این کامپیوتر اولین نمونه ای بود که خروجی تصویری داشت. حافظه اولین نسخه آن ۵۱۲ بایت بود و می توانست تا ۲۰ هزار دستور در لحظه را اجرا کند. بعدها با افزایش میزان حافظه قدرت آن دوبرابر شده و تبدیل به سریع ترین کامپیوتر زمان خودش شد.

UNIVAC - سال ۱۹۵۱

4175840065_6db34652a4_o

این نام از UNIVersal Automatic Computer ساخته شد که اولین کامپیوتر تجاری ایالات متحده بود. طراحی آن توسط خالق انیاک (رمینگتون راند) صورت گرفت و در مجموع ۴۶ نسخه از آن ساخته شد و فروش رفت. وزن آن ۱۳ تن بود و پردازنده آن ۲٫۲۵ مگاهرتز قدرت داشت که امکان انجام ۱۹۰۵ دستور در ثانیه را داشت. هر یونیواک ۱٫۵ میلیون دلار ارزش داشت.

WITCH - سال ۱۹۵۱

4175840101_5f98070d27_o

این اسم نیز مختصر شده Wolverhampton Instrument for Teaching Computer from Harwell بود. WITCH با نام The Harwell Dekatron Computer نیز شناخته می شود. WITCH کامپیوتری کُند بود اما قابلیت کار در بازه های زمانی طولانی را داشت. یک بار در تعطیلات کریسمس حجم زیادی از داده برای پردازش به آن داده شد و ده روز بعد که کارکنان به کارشان برگشتند این کامپیوتر کماکان مشغول کار بود.

BESK - سال ۱۹۵۳

4175840133_6d3db37339_o

این کامپیوتر توسط یک سوئدی ساخته شد و نامش را از Binary Electrinic Swquence Calculator گرفت. حافظه آن ۲۵۶۰ بایت بود و انجام هر دستور توسط آن ۵۶ میلی ثانیه زمان می برد. برای مدت کوتاهی، عنوان سریع ترین کامپیوتر دنیا به این ماشین تعلق داشت. جالب آنکه نام این کامپیوتر در واقع نام یک نوشیدنی الکلی در جنوب سوئد هم بود. نامگذاری ای که به زعم سازنده اش هوشمندانه بود. چرا که پیش از پیشنهاد نام BESK، او COGNAC را پیشنهاد داده بود که از سوی مقامات رد شد.

IBM 702 - سال ۱۹۵۵

4176601036_95fb12ac18_o

در واقع این نمونه در سال ۱۹۵۳ ساخته شد، اما اولین مدل قابل عرضه از IBM 702 در سال ۱۹۵۵ عرضه شد. این کامپیوتر نمونه ای تجاری بود که شرکت ها می توانستند از آی بی ام کرایه کنند. حافظه آن قدرت نگه داری ۱۱هزار کارکتر ۷ بیتی را داشت که در واقع چیزی برابر ۱۰ کیلوبایت بود. همچنین می توانست در لحظه ۳۹۵۰ عمل جمع یا تفریق را انجام دهد، هر چند که اعمال ضرب و تقسیم کمی کندتر انجام میشد.

IBM NORC - سال ۱۹۵۴

4176601052_cd88d63a19_o

این نمونه که نام آن مختصر شدهٔ IBM Naval Ordnance Research Calculator بود اولین ابرکامپیوتر و قدرتمندترین در زمان خود بود. انجام ۱۵ هزار عملیات در لحظه و حافظه ۱۶ کیلوبایتی اش در آن زمان سرآمد بود.

IBM 305 RAMAC - سال ۱۹۵۶

4175840197_dc6834e982_o

این مدل تجاری از IBM بخاطر تحویل به همراه هارد دیسک، از مشهورترین کامپیوترهای آن دوران بود. هر هارددیسک آن امکان ذخیره کمتر از ۵ مگابایت اطلاعات را داشت که در ۵۰ دیسک چرخان ۲۴ اینچی اطلاعات را ذخیره می کرد. IBM 305 RAMAC یکی از بزرگترین کامپیوترهایی بود که آی بی ام ساخت. پیش از این در این مطلب به هارد دیسک این نمونه اشاره کردیم.

Bendix G-15 - سال ۱۹۵۶

4176601094_159ac63b07_o

این کامپیوتر تجاری ۴۵۰ کیلوگرم وزن داشت و با قیمت ۶۰ هزار دلار به فروش می رسید. حافظه آن تنها توان نگه داری ۷٫۶ کیلوبایت اطلاعات را داشت. گاهی اوقات از G-15 به عنوان اولین کامپیوتر شخصی یاد می شود، هر چند که مسلما همه موافق این عنوان نیستند! از این کامپیوتر بیش از ۴۰۰ عدد ساخته شد.

Pegasus - سال ۱۹۵۶

4176601126_89d820b03e_o

این کامپیوتر بریتانیایی به عنوان یک کامپیوتر ارزان اما قابل اطمینان طراحی و ساخته شد. با ۲۵ کیلوبایت حافظه و ۲۸۰ بایت حافظه پرسرعت نمونه ای جذاب به نظر میرسید. در سال ۱۹۵۹ نسخه دوم آن ساخته شد که نمونه ای از آن هم اکنون در موزه علوم لندن است.

AN/FSQ-7 - سال ۱۹۵۸

4175840265_9926b42394_o

پس از موفقیت Whirlwind، این کامپیوتر با همکاری مشترک IBM و نیروی هوایی آمریکا برای مدیریت سیستم دفاع هوایی ساخته شد. گاهی به غلط از این نمونه با عنوان Whirlwind II یاد می شود. هر کدام از آن ۲۰۰۰ متر مربع زمین را اشغال می کرد و وزنش ۲۷۵ تن بود. جالب آنکه با این حجم و وزن، ۵۲ عدد از آن ساخته شد. AN/SFQ-7 توان انجام ۷۵هزار دستور در لحظه را داشت.

IBM 7090 - سال ۱۹۵۹

4175840281_bd8c1ae836_o

هر نمونه از این کامپیوتر ۲٫۹ میلیون دلار ارزش داشت و به طور اختصاصی اجرای اپلیکیشن های علمی و تکنولوژيک ساخته شده بود. برای مثال ناسا از آن برای کنترل پروازهای فضایی استفاده می کرد. این کامپیوتر در فیلم Dr. Strangelove مورد استفاده قرار گرفت. نسخه بعدی آن در سال ۱۹۶۱ با نام IBM 7094، اولین کامپیوتری شد که با الهام از فیلم ۲۰۰۱: ادیسه فضایی، صدا داشت.

AKAT-1 - سال ۱۹۵۹

4176601198_1072c659c9_o

این کامپیوتر اولین نمونه ترانزیستوری کامپیوترها بود که به طور اختصاصی برای حل معادلات ساخته شد. اما بخاطر مسائل سیاسی در آن زمان، هیچگاه به تولید انبوه نرسید.

Datasaab D2 - سال ۱۹۶۰

4175840323_0f6bfb66b4_o

این نمونه نیز هرگز به تولید انبوه نرسید و تنها یک طرح مفهومی در سوئد بود. وزن آن تنها ۲۰۰ کیلوگرم بود. حافظه آن ۱۵ کیلوبایت و قدرت پردازشی اش ۱۰۰هزار دستور در لحظه بود. این نمونه اولیه، برای مسیریابی هوایی کامپیوتری طراحی و ساخته شد. Datasaab توسط بخش کامپیوتر کارخانه هواپیماسازی Saab ساخته شد که جت های جنگی برای نیروی هوایی سوئد می ساخت.

BRLESC I - سال ۱۹۶۲

4175840351_0fe20299e6_o

نام این کامپیوتر مختصر شدهٔ Ballistic Research Laboratories Electronic Scientific Computer بود. این نام به این خاطر پیشنهاد شد که این کامپیوتر قرار بود برای مقاصد علمی و البته نظامی مورد استفاده قرار گیرد. قدرت پردازشی آن بیش از ۵ میلیون عملیات ریاضی در لحظه و حافظه آن برابر با ۳۶ کیلوبایت بود.

Honeywell 200 - سال ۱۹۶۳

4176601266_15a990a3c5_o

این کامپیوتر و موفقیتش عامل معرفی و ارائه کامپیوترهای تجاری ای از سوی IBM شد که به IBM 1401 شناخته می شوند. برای برنامه نویسی در آن از زبان اسمبلی استفاده شد و به همین جهت آن را به Easycoder نیز میشناختند؛ چرا که در آن زمان زبان اسمبلی یک زبان کدزنی 'ساده' به شمار میرفت!

UNIVAC 1108 - سال ۱۹۶۴

4176601288_fd4f9f5119_o

این نسخه از UNIVAC بر پایه ترانزیستورها ساخته شده بود که تا سه CPU را پشتیبانی می کرد. همچنین امکان ذخیره ۲۶۲٫۱۴۴ واحد ۳۶ بیتی را داشت که معادل ۱ مگابایت حافظه می شود.

•••

با ملاحظه کامپیوترهای فوق در مقایسه با نمونه های فعلی می توانید به راحتی تفاوت و رشد تکنولوژی را مشاهده کنید. نامگذاری، وزن، ابعاد و قیمت آنها نشان میدهد تا چه حد برای امور اختصاصی، طراحی و ساخته می شدند و بسیاری از آنها تنها در سطوح نظامی و علمی مورد استفاده قرار میگرفتند. اکنون در مقایسه با روزگار ۵۰ تا ۷۰ سال گذشته، ما حجم ذخیره سازی و پردازشی عظیمی را تنها در تلفن های هوشمندمان داریم.

با توجه به سرعت رشد تکنولوژی، تصور رسیدن به کامپیوترهایی بسیار قدرتمندتر و هوشمندتر در آینده نه چندان دور، عجیب نیست. شاید سینگولاریتی در سال های آینده اتفاق بیفتد و ما هم شاهد وقوعش باشیم. به زبان ساده سینگولاریتی زمانی است که تکنولوژی بتواند قدرت سخت افزاری مغز ما را در کامپیوترها پیاده کند. زمانی که ترکیب قدرت مغز ما و سرعت پردازش کامپیوترها، جهشی در علم به وجود می آورد که شاید حتی درکش هم نکنیم!

مطالب مرتبط

انیاک؛ اولین کامپیوتر دنیا با گنجایش یک اتوبوس

با پیشرفت سریع فناوری در اواسط قرن گذشته نیاز به ماشین های محاسباتی سریع بیش از پیش احساس می شد و در پاسخ به این نیاز ارتش آمریکا نیم میلیون دلار از بودجه خود را به توسعه ابزارهای با قدرت محاسباتی ایده آل اختصاص داد. چند ماه بعد روزنامه های آمریکایی از توسعه «مغز غول پیکری»... ادامه مطلب

کمپانی IBM و رفع نیاز به ارتباط مخابراتی و اینترنتی برای اطلاع از وضعیت آب و هوا

این روزها تقریباً اکثریت قریب به یقین جمعیت جهان از تلفن های هوشمند بهره مند هستند، اما در سوی مقابل هر جایی نمی توان به اینترنت یا حتی امواج مخابراتی دسترسی داشت. این مشکل هنگامی واضح تر به نظر می رسد که محدودیت های منطقه ای در مواقع حساس خطرساز می شود و نمی توان پیغام های... ادامه مطلب

گزارش امنیتی IBM: افزایش 566 درصدی افشای اطلاعات کاربران در سال 2016

بخش امنیتی آی بی ام یعنی IBM Security به تازگی گزارش خود را از وضعیت افشای اطلاعات شخصی در سال 2016 منتشر ساخته که نشان می دهد بیش از 4 میلیارد رکورد داده در سرتاسر جهان برملا شده است، رقمی که از مجموع رخدادهای مشابه طی دو سال قبلش نیز بیشتر است. در گزارش IBM X-Force... ادامه مطلب

پژوهشگران IBM موفق شدند 220 ترابایت داده را روی نوارهای مغناطیسی جای دهند

بسیاری تصور می کنند که CDها با ورود خود، به نوعی باعث انقراض نوارهای کاست شدند اما باور کنید یا نه، این ابزارها همچنان مورد استفاده قرار می گیرند و به خصوص زمانی که حرف از ذخیره سازی اطلاعات به میان می آید، بیشترین کابرد را می یابند. حالا، تیمی از پژوهشگران موسسه IBM به روشی... ادامه مطلب

کمپانی IBM برای تسهیل پرداخت های بین المللی از بلاکچین استفاده می کند

کمپانی IBM از طراحی یک سیستم مبتنی بر بلاکچین برای تسهیل پرداخت های بین المللی خبر داده است. در حال حاضر تراکنش های بین المللی چند روز و حتی گاهی چند هفته زمان می برند. برای حل این مشکل سامانه هایی از قبیل «TransferWise» نیز طراحی شده اند اما راه حل های ارائه شده توسط آنها... ادامه مطلب

ابر کامپیوتر واتسون می تواند لحن نوشته ها را تشخیص دهد

پس از کمک به درمان سرطان و همکاری در انجام تحقیقات علمی، ابَر کامپیوتر واتسون اکنون قادر است تا نوشته های شما را نیز مورد تحلیل قرار دهد. بنابر اعلام IBM، واتسون به قابلیتی جدید به نام Tone Analyzer مجهز شده است. با استفاده از این ویژگی، واتسون می تواند لحن به کار رفته در متون... ادامه مطلب

نظرات ۱۶

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود
x