دیجیاتو خبرنگار استخدام می‌کند

بررسی بیت کوین و ارزهای دیجیتالی از نظر فقهی

ماجرای بیت‌کوین و سایر ارزهای دیجیتال تا به امروز در کشورمان فراز و نشیب بسیاری داشته و در آخرین تحولات پیرامون این موضوع، خرید و فروش این ارزها توسط مراکز مالی و پولی از سوی بانک مرکزی غیرقانونی اعلام شده است. اما یک موضوع دیگر این نوع از ارزها شاید برای ما ایرانیان جالب باشد و آن مساله فقهی آنهاست. آیا استفاده از بیت‌کوین، اتریوم و سایر رمزپول‌ها در معاملات حلال است؟

در دنیا بیش از ۱.۶ میلیارد مسلمان زندگی می‌کنند و بسیاری از آنها نسبت به مسائل شرعی کالاهای جاری زندگی‌شان حساس هستند. «مهدی بادری» کارشناس فقه‌وحقوق در گفتگو با دیجیاتو اذعان دارد که بیت کوین از جمله پدیده­ هایی است که مراکز فقهی هنوز به طور جدی در بحث موضوع ­شناسی آن ورود نکرده‌­اند و به همین دلیل احکام فقهی و شرعی متناسب با آن شکل نگرفته است:

«توزیع ناعادلانه ثروت از جمله تهدیدهای بیت کوین برای نظام اقتصاد اسلامی است، چراکه در حال حاضر بیش از نیمی از حجم بازار این نوع پول متعلق به افراد معدودی است که در واقع سهامداران اصلی بیت کوین تلقی می­ شوند.»

حکم شرعی بیت‌کوین

به گفته این کارشناس، مراکز فقهی ما در حوزه­ های نوظهور، در حال انفعال قرار دارند و باید به سمت فعال شدن در این حوزه ­ها حرکت کنند تا اقتصاد کشور از منظر اسلامی سالم بماند:

«امروزه کشورهای مسلمان‌نشینی چون اندونزی با وارد شدن تخصصی به این موضوع و درک ابعاد آن به این نتیجه رسیده‌اند که بیت‌کوین و سایر موارد مشابه حلال هستند و خرید و فروش آنها را بلامانع اعلام کرده‌اند. بیت‌کوین با تعریف دقیق پول در اسلام فاصله دارد ولیکن می‌دانیم که بیت کوین بر اساس بدهی نیست بلکه بر اساس اصل اثبات کار برقرار است که این امر در شریعت حرام نیست.»

او اعتقاد دارد بیت‌کوین تا وقتی که بر مبنای ربا قرار نگیرد و بر اساس خريد يا کار انجام شده در ماینینگ به دست آید، می‌توان به آن برچسب حلال زد چرا که امکان ربای معاملی در بیت‌کوین منتفی است: «در مساله بیت‌کوین نه بانکی وجود دارد و نه سرمایه‌گذاری اما در هر حال این ارز یک نوع پول غیرمتمرکز به حساب می‌آید. برای همین می‌توان گفت که نسبت به سایر پول‌های بادآورده و بی‌پشتوانه امروز منطقی‌تر است..»

بادری باور دارد که تنها کالاهای دارای ارزش ذاتی تا‌کنون به عنوان پول شناخته شده و به مواردی چون طلا (دینار)، نقره (درهم)، برنج، خرما، گندم، جو و نمک اشاره می‌کند اما امیدوار است که مطالعه و تحقیقات پیرامون این مساله روشن‌تر صورت بپذیرد و با کنترل‌هایی روی آن بتوان از این ارز دیجیتالی به‌طوری بهره برد تا از قدرت و انحصار دلار در جهان کاسته شود.

«سامان سلطانی» وکیل دادگستری نیز معتقد است که بیت‌کوین یک نوع مالیت اعتباری است ولی با ماهیت متفاوت از طلا و سایر کالاهای فیزیکی با ارزش. او به دیجیاتو می‌گوید:

«اعتبار پول های مجازی در عالم واقع از چیست و آیا این نوع اعتباریات مبنای شرعی و عقلی دارد و یا تناسب بین ارزش واقعی و اسمی این نوع پول­ها وجود دارد؟ این پرسش‌ها شاید جواب سوال شما را ندهد ولی فی‌الواقع وجود دارند و تا زمانی که فقه برای آنها قانون مدونی نداشته باشد نمی‌توان به‌طور قاطع درباره حلال و حرام بودن آن نظر داد.»

حکم شرعی بیت‌کوین

در آنسوی مرزهای ایران اگر به جستجوی مسائل شرعی بیت‌کوین بگردیم می‌توانیم به مالزی برسیم. جایی که فرهنگ و نگرش مسلمانان همیشه یک شاخصه مهم در آن بوده و جالب اینجاست که این کشور قصد دارد در سال جدید اولین ارز دیجیتال اسلامی را تاسیس و عرضه کند. این ارز قرار است بر اصول و احکام اسلامی پایدار باشد و کاملا به صورت حلال  توسعه و گسترش یابد. «متیو جی مارتین» که یک فعال ارزهای دیجیتالی در این کشور است در مقاله‌ای مرتبط با حلال و حرام بودن ارزهای دیجیتالی می‌نویسد:

«درواقع بیت‌کوین ورای چیزی است که بانکداری سنتی پیش روی شما می‌گذارد. برخلاف این بانک‌ها که از یک سری کلیات مشخصی استفاده می‌کند که در آن هیچ تضمینی بر وجود مالکیت در ارتباط با اموال وجود ندارد، بیت کوین چنین تضمینی را در اختیار مالکان قرار می‌دهد. درواقع بانک‌ها از یک تکنیک دریافت اموال استفاده می‌کنند که در اسلام ممنوع است.»

او در مطلب خود اشاره داشته که بیت‌کوین در بین سایر ارزهای دیجیتالی و مدرن می‌تواند در زمره حلال قرار بگیرد و بقیه ارزها هنوز خاصیت‌ها و ویژگی‌های شرعی شدن را در خود ندارند.

در حال حاضر اکثر مراجع تقلید کشورمان به علت ابهامات بسیار در این موضوع اعلام داشته اند که استفاده از بیت کوین و ارزهای رمزنگاری را برای معاملات با اشکال همراه است. آیت الله مکارم شیرازی، آیت الله هاشمی شاهرودی،  آیت الله شبیری زنجانی، آیت الله نوری همدانی استفاده از بیت‌کوین را جایز نمی‌دانند و آیت‌الله گلپایگانی و آیت‌الله وحید خراسانی آن را به طور کل باطل و حرام اعلام کرده‌اند. شاید در آینده با باز شدن ابعاد بیشتری از این ارزها و یا عرضه نوع تماما اسلامی آن توسط مالزی و یا سایر کشورها، بتوان قاطع‌تر درباره آن نظر داد و قوانینی پیرامون مسائل فقهی آن تدوین نمود تا این نوع از ارزها در بین عموم مسلمانان نیز به‌طور صحیح استفاده شود.

مطالب مرتبط

تصاویر قاب های محافظ آیفون 7 فاش شدند؛ اخبار قبلی تأیید می گردد

هرچه به زمان معرفی موبایل های سال 2016 اپل نزدیک تر می شویم، اخبار و شایعات مربوط به آنها قوت بیشتری می گیرند. امروز نیز تصاویری منتسب به قاب های محافظ و ضربه گیر برای آیفون 7 و مدل پلاس آن در وب سایت «PhoneArena» منتشر شده که شایعات پیشین را تأیید می نماید.در این عکس ها... ادامه مطلب

میزان فروش های موبایل های نوکیا رو به افزایش است

گزارش های موسسات تحقیقاتی مختلف حاکی از استقبال خریدران از موبایل های ساده HMD Global، سازنده موبایل های تحت برند نوکیا و شروع موفق موبایل های اندروید این کمپانی است.اگرچه در گزارش های رسمی به میزان دقیق فروش این محصولات اشاره نشده اما موسسه تحقیقاتی «Counterpoint Research» مدعی شده که HMD در سه ماه سوم... ادامه مطلب

همراه اول با شرکت مخابرات ایران ادغام می شود

رسول سرائیان، مدیر عامل شرکت مخابرات ایران صبح امروز سه شنبه در مجمع عمومی فوق العاده صاحبان سهام شرکت مخابرات ایران با اشاره به نقشه ی راه ۵ ساله ی این شرکت گفته است: «بر اساس تصمیم هیئت مدیره، قرار است یکپارچه سازی مخابرات ایران در جهت رسیدن به یک شرکت پیشروی دیجیتال تا سال... ادامه مطلب

شرکت TCL برند پالم را زنده می کند

شاید ندانید اما شرکت چینی TCL مالک برند کاملا فراموش شده Palm است. چینی ها این شرکت را سال 2011 خریداری کردند اما هیچگاه بهره برداری خاصی از آن صورت نپذیرفت تا امروز که شایعات بازگشت پالم شنیده می شود.احتمالا دلیل اصلی عدم بازگشت پالم به بازار، خریداری سیستم عامل آن توسط ال جی بود.... ادامه مطلب

توسعه شبکه 5G بریتانیا به هواوی واگذار می شود

ترزا می، نخست وزیر انگلستان با هواوی قراردادی امضا کرده که به واسطه ی آن این شرکت به توسعه بخش های غیر اصلی شبکه 5G بریتانیا مشغول خواهد شد. به گزارش نشریه تلگراف این بخش ها شامل توسعه آنتن ها و دیگر تجهیزات مورد نیاز شبکه خواهند بود.این تصمیم با اعتراض بسیاری از سیاستمداران بریتانیایی... ادامه مطلب

بلومبرگ از کاهش سفارشات اپل برای اسپیکر هوم پاد خبر می دهد

به نظر می رسد که نخستین تلاش اپل در تجارت اسپیکرهای هوشمند طبق برنامه پیش نمی رود و تقاضای ضعیف برای اسپیکر هوم پاد سپس شده این کمپانی پیش بینی فروش فروش و سفارشات تولید دستگاه را کاهش دهد. خبرگزاری بلومبرگ به نقل از منابع موثق می گوید که سفارشات هوم پاد برای تولید از... ادامه مطلب

نظرات ۴۴

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود
x