جدیدترین اخبار و مقالات دنیای بازی و سینما در ویجیاتو

حقیقت، فرضیه، قانون و نظریه چه تفاوتی با هم دارند؟

حتما دیده اید که خیلی ها نسبیت عام را انکار می کنند چون صرفا یک «نظریه» است. از آنسو جاذبه باید صد درصد حقیقت داشته باشد چون یک «قانون» است. در واقع جاذبه به قدری دقیق و کامل اثبات شده که حتی میتوانید آن را یک «حقیقت علمی» بخوانید. متاسفانه اما تمامی این برداشت های مشترک همیشه صحت ندارند. واژگان «حقیقت»، «فرضیه»، «نظریه» و «قانون» معانی بسیار خاصی در دنیای علم دارند و دقیقا با آنچه ما در زندگی روزمره می گوییم یکی نیستند. در ادامه هر یک از این کلید واژه های علمی را با ذکر مثال برایتان توضیح می دهیم.

حقیقت

حقیقت علمی

وقتی مدادی را رها میکنید، روی زمین می افتد.

این جمله بسیار واضح و روشن است اما یک هشدار مهم در رابطه با آن وجود دارد. در علوم، یک حقیقت مشاهده ایست که به تکرار ثابت شده و دانشمندان می توانند آن را برای تمامی مفاهیم و اهداف به عنوان «واقعیت» بپذیرند. با این حال هرچیزی در علوم با درجه ای از عدم اطمینان همراه می شود و به همین خاطر به لحاظ علمی هیچ چیزی جدای از سایه تردید، واقعیت قلمداد نمی شود. شما میتوانید بگویید «اینکه همه قوها سفید هستند» یک حقیقت است با این حال همیشه این احتمال وجود دارد که یک قوی سیاه ببینید و این حقیقت را برای همیشه فراموش کنید. به همین ترتیب می توانید بگویید هرزمان که مدادی را رها کنید به زمین می خورد اما علم همواره جایی برای یک شانس کوچک باقی گذاشته که چنین اتفاقی رخ ندهد.

فرضیه

فرضیه

یک مداد می افتد چون نیرویی آن را به پایین می کشد.

یک فرضیه را میتوان توضیحی تجربی در مورد یک مشاهده دانست که قابلیت آزمایش شدن دارد. فرضیه در واقع نقطه آغاز برای بررسی های بیشتر است. هر مشاهده معمولا با مجموعه ای از فرضیات همراه است. اگر مشاهده کنید که یک قو سفید است فرضیه شما میتواند این باشد که رنگ شده یا به واسطه نور خورشید سفید شده یا پرهایش فاقد رنگدانه است. در ادامه میتوانید کلیه این فرضیات را تست کنید و فرضیه ای که شواهد بیشتری برای اثباتش وجود داشته باشد را به عنوان نتیجه انتخاب کنید.

در طول تاریخ فرضیات زیادی وجود داشته که توضیح می دادند چرا اشیاء بعد از رها شدن روی زمین می افتند. ارسطو باور داشته اشیاء تمایل به افتادن به سمت مرکز عالم دارند که به باور یونانیان باستان همان زمین است. فرضیه نیوتن اما این بود که تمامی اشیاء وابسته به زمین باید به سمت آن جذب شوند و تمامی سیارات به سمت سیارات دیگر. فرضیه او این بود که تمامی اینها توسط نوعی نیروی کشش به نام جاذبه اتفاق می افتد.

قانون

قانون

طبق قانون جاذبه ذرات ماده در عالم هستی همواره نیرویی به نام گرانش بر یکدیگر وارد می‌کنند که این نیرو همواره با حاصل ضرب جرم دو جسم نسبت مستقیم و با مجذور فاصله آن‌ ها از یکدیگر نسبت وارون دارد.

شاید باور داشته باشید که گام بعدی در مسیر حقایق علمی نظریه باشد اما اینطور نیست. البته این بدان معنا نیست که یک قانون در درجه پایین تری نسبت به نظریه قرار دارد؛ بلکه مبحث قانون به کلی متفاوت است. در علوم، قانون توضیحی همراه با جزئیات از چگونگی رفتار جنبه های مختلف در دنیاست که معمولا هم شامل ریاضیات می شود. قانون جهانی جاذبه نیوتن همانطور که در بالا گفته شده به توصیف راه و روش رفتار ماده با دقت بالا مربوط می شود. به لطف این قانون پیش بینی رفتار یک قمر وقتی به سیاره خود نزدیک است در قیاس با زمانی که از آن خیلی فاصله دارد بسیار ساده خواهد بود.

نظریه

نظریه

جرم و انرژی باعث خمیدگی در فضا زمان می شوند و از این خمیدگی نیروی جاذبه ایجاد می گردد.

یک نظریه توضیح برخی جنبه های جهان طبیعی است که به واسطه حقایق، فرضیات تست شده و  قوانین به خوبی اثبات می شود. متنی که در بالا خواندید نسخه ساده شده از نظریه عام نسبیت اینشتین است. نیوتن معتقد بود جاذبه میان دو شی به ابعاد آنها و فاصله شان از یکدیگر بستگی دارد؛ اینشتین اما معتقد است که جاذبه میان دو شی صرفا به این خاطر ایجاد می شود که جرم هر کدام تار و پود و اساس عالم را منحرف می نماید و هرچه جرم بیشتر باشد این انحراف بیشتر خواهد بود.

یک تئوری را در اصل می توان پدربزرگ کلیه توضیحات علمی دانست. در واقع آنطور که جو هنسون (نویسنده) می گوید یک نظریه سخت ترین تست های ممکن را با موفقیت پشت سر گذاشته است.

اما همانطور که اشاره کردیم علم هیچگاه موضوعی را با قطعیت صد درصدی بیان نمی کند. نظریه اینشتین وقتی در مورد مکانیک کوانتوم مورد استفاده قرار می گیرد (دانشی که با رفتار ذرات زیراتمی سر و کار دارد) به اجزای خود تقسیم می شود. در ننتیجه بسیاری از دانشمندان حالا فرضیات تازه ای در مورد جاذبه ارائه می کنند. البته این به معنای اشتباه بودن نظریه اینشتین نیست. نظریه نسبیت عام طیف وسیعی از مشاهدات را توضیح می دهد و هر زمان که دانشمندان در اثبات آن تلاش نمودند به درهای بسته خورده اند. این در واقع نیروی یک نظریه علمی را نشان می دهد: نظریه ها روی چنان پایه محکمی بنا شده اند که حتی اگر ایراداتی جزئی در آنها بیابید می توانید مطمئن باشید که ساختار کلی شان درست است.

منبع:
curiosity
برچسب ها

مطالب مرتبط

حضور یکساله اسکات کِلی در فضا و تاثیرات احتمالی ناشی از این سفر روی وی

همانطور که پیشتر در خبرها خواندید اسکات کلی، فضانورد ناسا بعد از اتمام ماموریت یک ساله خود به فضا شب گذشته از طریق کپسول فضایی سایوز و طی یک سفر هفت ساعته به زمین باز گشت. اگر بخواهیم دقیق تر بگوییم، کِلی در مجموع 340 روز را در ایستگاه فضایی بین المللی سپری نمود و رکورد... ادامه مطلب

اولین دستکاری ژنتیکی در سلول های انسانی به روش CRISPR؛ نبرد با سرطان ریه

به گزارش نشریه «Nature» قرار است در ماه آگوست، برای اولین بار دستکاری ژنتیکی سلول های انسانی به روش CRISPR در کشور چین به انجام برسد. در این برنامه ژن سلول های گلبول سفید خون (که نقش آنها مبارزه با عوامل بیماری زا است) فرد مبتلا به سرطان ریه دستکاری شوند تا بتوانند به جنگ سلول... ادامه مطلب

نیو هورایزنز ماموریت یک ساله خود برای ارسال اطلاعات پلوتو به زمین را آغاز کرد

برقراری ارتباط اینترنتی خوب از آنسوی منظومه خورشیدی کاری بس دشوار است با این وجود فضاپیمای نیو هورایزنز ناسا مرحله دشوار «ارتباط با زمین» را آغاز کرده تا تمامی داده های گردآوری شده خود از پلوتو را به زمین مخابره کند. سازمان فضایی آمریکا اعلام کرده که این فضاپیما 10 ها گیگابایت داده را در خود دارد و... ادامه مطلب

چین هم اکنون بزرگ ترین تولید کننده انرژی خورشیدی در جهان است

با مشاهده تصاویر شهرهای بزرگ و صنعتی چین، به خصوص پکن و مه-دود غلیظی که بر فراز آنها گسترده شده، تنها چیزی که به ذهن نمی آید ارتباط این کشور و منابع انرژی پاک است، اما ظاهراً باید این تصور را کنار بگذاریم. به گزارش سازمان انرژی ملی چین (NEA) در سال 2016 تولید انرژی خورشیدی... ادامه مطلب

همکاری ربات های سوسکی برای بالا رفتن از پله [تماشا کنید]

در تمامی جنگ ها یک قانون مشترک وجود دارد و آن اینکه طرف های درگیر تمام تلاش خود را به کار می گیرند تا حتی المقدور هیچیک از نیروهایشان به دست دشمن نیافتند. اگر هم فیلم های جنگی یا ماجراجویانه را تماشا کرده باشید حتما این عبارت را در آنها شنیده اید که «هیچکس جا... ادامه مطلب

دانشمندان به شواهد تازه ای در مورد علت انقراض دایناسورها دست یافتند

چرا دایناسورها منقرض شدند؟ این سؤال مدت هاست که ذهن دانشمندان و دیرینه شناسان را مشغول ساخته و فرضیات و شواهد متعددی برای آن ارائه می شود. یکی از پر طرفدار ترین دلایل پیشنهادی برای این رخداد، برخورد یک شهاب سنگ بزرگ به زمین است که تغییرات اقلیمی گسترده ای را به وجود آورده و باعث... ادامه مطلب

نظرات ۷

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود
x