اپل،‌ گوگل و قراردادی که اینترنت را کنترل می‌کند

وقتی تیم کوک و ساندار پیچای، مدیر عاملان دو کمپانی اپل و گوگل طی سال ۲۰۱۷، در حال صرف شام در یک رستوران ویتنامی به نام تامارین رویت شدند، تصویر این ملاقات به ایجاد بحث‌های فراوان در اینترنت منجر شد؛ بحث‌هایی عمدتا متمرکز بر رابطه میان این دو کمپانی بسیار قدرتمند در سیلیکون ولی.

درحالی که این دو پشت میزی در کنار پنجره رستوران مشغول گفتگو بودند، کمپانی‌های تحت نظارتشان سخت مشغول مذاکره بودند تا یکی از سودمندترین قراردادهای تجاری تاریخ را تمدید کنند: قراردادی در راستای استفاده از موتور جستجوی گوگل به عنوان گزینه پیش‌فرض در آیفون‌ها و دیگر دیوایس‌های اپل. قرارداد به‌روزرسانی شده میلیاردها دلار برای هر دو کمپانی می‌ارزید و باعث می‌شد هم گوگل و هم اپل در صدر سلسله مراتب صنعت تکنولوژی قرار بگیرند.

Mobit
شرکت‌ها در ظاهر با هم می‌جنگند اما مدیرانشان به صرف شام درباره یکی از سودآورترین قراردادهای تاریخ برای هر دو طرف گفتگو می‌کنند

حالا این همکاری به خطر افتاده است. سه‌شنبه هفته گذشته وزارت دادگستری آمریکا پرونده‌ای علیه گوگل تشکیل داد و به همکاری گوگل با اپل به عنوان یک مثال برجسته از تلاش این کمپانی برای به‌کارگیری تاکتیک‌های تجاری غیر قانونی، ایجاد مونوپلی و در نطفه خفه کردن رقابت اشاره کرد.

موشکافی این قرارداد که برای اولین بار ۱۵ سال پیش امضا شد و دو کمپانی به ندرت به صحبت راجع به آن پرداخته‌اند، باعث شده که ارتباط خاص میان دو تا از ارزشمندترین کمپانی‌های حاضر در سیلیکون ولی حالا بیشتر از هر زمان دیگر مورد توجه قرار بگیرد. مقامات می‌گویند این همکاری نامتعارف به شکلی غیرمنصفانه از شکوفا شدن کمپانی‌های کوچک‌تر جلوگیری کرده است. بروس سوئل، یکی از مشاورین اپل در سال‌های ۲۰۰۹ الی ۲۰۱۷ به نیویورک تایمز گفته است: «ما یک عبارت عجیب در سیلیکون ولی داریم: هم‌رقابتی [یا Co-Opetition که از ترکیب دو کلمه Cooperation و Competition به دست آمده]. شما با رقابتی مرگبار روبه‌رو هستید، اما در عین حال نیاز به همکاری دارید.»

اپل و گوگل اکنون وارد چنین دنیایی شده‌اند. حتی با اینکه تیم کوک پیشتر گفته بود تبلیغات اینترنتی گوگل شامل «نظارت همگانی» مصرف‌کنندگان می‌شوند و هم‌موسس اپل، استیو جایز فقید نیز زمانی نه‌چندان دور وعده «نبرد گرماهسته‌ای» با همسایه خود در سیلیکون ولی که ظاهرا داشت روی رقیبی برای آیفون کار می‌کرد را داده بود.

اپل و گوگل با هم رقابت می‌کنند؛ اما وقتی صحبت از منافع باشد همه چیز فرق می‌کند

اپل و کمپانی مادر گوگل، آلفابت، که مجموعا ارزشی بیشتر از ۳ تریلیون دلار دارند، در حوزه‌های مختلفی نظیر اسمارت‌فون‌ها، نقشه‌های دیجیتال و لپ‌تاپ‌ها رقابت می‌کنند. اما وقتی صحبت از منافع باشد، هر دو کمپانی به خوبی می‌دانند چطور باید آن روی خوب خود را به نمایش درآورند. و معدود قراردادهایی در طول تاریخ به اندازه قرارداد جستجوگر آیفون برای هر دو طرف سودآور بوده.

آیفون ۱۲ پرو

وزارت دادگستری آمریکا: نیمی از ترافیک جستجوگر گوگل روی دستگاه‌های اپل به دست می‌آید

به گفته وزارت دادگستری آمریکا، اکنون تقریبا نیمی از ترافیک جستجوگر گوگل روی دیوایس‌های اپل به دست می‌آید و ظاهرا چشم‌انداز از دست رفتن قرارداد اپل درون کمپانی گوگل به عنوان «کد قرمز» شناخته می‌شود. وقتی کاربران آیفون روی گوگل جستجو می‌کنند، شاهد تبلیغاتی هستند که کسب‌وکار گوگل را پیش می‌رانند. آن‌ها ضمنا با جستجوگر گوگل به دیگر محصولات این کمپانی مانند یوتیوب نیز دسترسی می‌یابند.

منبع آگاه: از دست دادن ترافیک دستگاه‌های اپل، برای گوگل «وحشتناک» است

یکی از مدیران پیشین گوگل که به خاطر ممنوعیت صحبت راجع به قرارداد خواسته نامش فاش نشود می‌گوید چشم‌انداز از دست دادن ترافیک دیوایس‌های اپل، برای گوگل «وحشتناک» بوده‌ است. وزارت دادگستری که اکنون می‌خواهد از ورود گوگل به قراردادهای مشابه به قرارداد اپل جلوگیری کند، این بحث را پیش می‌کشد که توافق با کمپانی ساکن کوپرتینو به شکلی غیر منصفانه به گوگل کمک کرده تا سهمی ۹۲ درصدی از جستجوهای اینترنتی در سراسر جهان داشته باشد و به قلب زندگی آنلاین مصرف‌کنندگان تبدیل شود.

اپل و گوگل

کسب‌وکارهای آنلاین مانند Yelp و Expedia و همینطور انبوهی از کمپانی‌های دیگر که در هر حوزه‌ای، از فروش نودل گرفته تا انتشار اخبار فعالیت دارند، از این شکایت می‌کنند که تسلط گوگل بر بازار تبلیغات آنلاین باعث شده که این کمپانی حتی هنگام جستجوی نام یک کمپانی نیز از آن کمپانی طلب پول کند. از سوی دیگر، مصرف‌کنندگان به سمت محصولات گوگل مانند گوگل مپس سوق داده می‌شوند. مایکروسافت که خود دو دهه پیش درگیر یک نبرد قانونی با دولت آمریکا بوده به رگولاتورهای بریتانیایی گفته که اگر بینگ گزینه پیش‌فرض در آیفون‌ها و آیپدها بود، به ازای هر سرچ پول بیشتری نسبت به دیگر موتورهای جستجوگر کسب می‌کرد.

از سوی دیگر، رقبایی مانند DuckDuckGo (موتور جستجوگر کوچکی که خودش را جایگزینی برای گوگل با تمرکز بیشتر بر حفاظت از حریم شخصی معرفی می‌کند) نیز هیچوقت شانسی برای برقراری چنین ارتباطی با اپل نداشته و نخواهد داشت.

اپل سالانه حدود ۸ الی ۱۲ میلیارد دلار از گوگل می‌گیرد تا گوگل موتور جستجوی پیش‌فرض دستگاه‌هایش باشد

اپل اکنون در ازای تعبیه موتور جستجوی گوگل به صورت پیش‌فرض در محصولاتش، سالانه حدود ۸ الی ۱۲ میلیارد دلار دریافت می‌کند و این یعنی رقم دریافتی نسبت به هزینه ۱ میلیارد دلاری در سال ۲۰۱۴، به شکل چشمگیری افزایش داشته. این احتمالا بزرگ‌ترین پولی باشد که گوگل در تاریخچه خود به هرکسی پرداخته و جالب‌تر اینکه ۱۴ الی ۲۱ درصد از سود سالانه اپل، از همین قرارداد به دست می‌آید. این پولی نیست که اپل به راحتی از آن چشم‌پوشی کند.

در واقع آقای کوک و آقای پیچای مجددا در سال ۲۰۱۸ ملاقات کردند تا به صحبت راجع به چگونگی افزایش درآمد حاصل از جستجوها بپردازند. بعد از این ملاقات، یکی از کارمندان ارشد اپل در پیامی به همتای خود در گوگل نوشت که «بینش ما اینست که طوری کار کنیم که انگار یک کمپانی هستیم».

«بیایید طوری کار کنیم که انگار یک کمپانی هستیم!»

اجبار به انفصال قرارداد به معنای از دست دادن پولی بسیار زیاد برای اپل خواهد بود. اما خطر حتی از این هم برای گوگل بزرگ‌تر است که هیچ راه جایگزینی برای جبران ترافیک از دست رفته نخواهد داشت. علاوه بر این، اپل مجبور به ساخت موتور جستجوی مخصوص خودش خواهد شد. درون گوگل، کارمندان عقیده دارند اپل یکی از معدود کمپانی‌هایی است که می‌تواند جایگزینی قابل قبول برای جستجوگر گوگل ارائه کند. این را یکی از مدیران پیشین کمپانی می‌گوید. گوگل ضمنا نگران است که با از دست رفتن قرارداد، اپل دسترسی به موتور جستجویش را برای کاربران آیفون دشوارتر کند.

یکی از سخنگویان اپل از صحبت درباره همکاری سر باز زده و سخنگوی گوگل نیز به یک بلاگ پست اشاره می‌کند که در آن از ارتباط میان دو کمپانی دفاع شده است.

گوگل: به بازار تسلط داریم چون مصرف‌کنندگان گوگل را به هر چیز دیگر ترجیح می‌دهند

اگرچه قرارداد با اپل همچنان به قوت خود باقیست، گوگل بارها و بارها گفته که تسلطش بر بازار جستجو در اینترنت صرفا بدان خاطر است که مصرف‌کنندگان گوگل را به هر چیز دیگر ترجیح می‌دهند، نه اینکه مجبور به استفاده از خدمات آن شده‌اند. این کمپانی می‌گوید وزارت دادگستری در حال ترسیم تصویری ناقص است و همکاری با اپل، هیچ تفاوتی با این ندارد که کوکا کولا به فروشگاه‌ها پول می‌دهد تا بهترین قفسه را برای نوشابه‌هایش تدارک ببینند.

گوگل در دفاع از خود می‌گوید سایر موتورهای جستجو مانند بینگ مایکروسافت هم قراردادهایی با اپل امضا کرده‌اند تا به عنوان جستجوگر ثانویه روی آیفون‌ها ظاهر شوند. این کمپانی اضافه می‌کند که اپل به مردم اجازه داده موتور جستجوی پیش‌فرض را تغییر دهند. البته که این اتفاق به ندرت می‌افتد و مردم معمولا چنین تنظیماتی را دستکاری نمی‌کنند، گروهی دیگر هم در هر صورت گوگل را ترجیح می‌دهند.

آیفون ۱۲ پرو

اپل به ندرت به صحبت راجع به قراردادش با گوگل پرداخته و بنابر اطلاعات موسسه Bernstein Research، برای نخستین بار در جریان ملاقات با سهام‌داران طی سال جاری میلادی بوده که به آنچه خودش «درآمد لایسنس» می‌نامد اشاره داشته.

آنطور که مدیران ارشد پیشین (البته بدون ذکر نام) می‌گویند، رهبران اپل همان نقطه نظری را نسبت به همکاری با گوگل داشته‌اند که عموم مردم نیز دارند: کارایی این موتور جستجو، ارزش پرداختن بهای رویکردهای تهاجمی را دارد. تیم کوک اواخر سال ۲۰۱۸ در جریان یک مصاحبه گفت: «موتور جستجوی آن‌ها بهترین است». او البته افزود که اپل توانسته راه‌هایی برای کاهش جمع‌آوری اطلاعات از سوی گوگل تدارک ببیند، مانند حالت مرورگر خصوصی روی سافاری.

اما قرارداد تنها محدود به جستجوهای انجام شده روی مرورگر سافاری اپل نیست و مجازا تمام سرچ‌های انجام شده روی دیوایس‌های اپل را در بر می‌گیرد، این یعنی دستیار مجازی سیری، اپلیکیشن گوگل روی آیفون و مرورگر کروم نیز به صورت پیش‌فرض از این موتور استفاده می‌کنند.

گوگل و اپل ارتباطی پر فراز و نشیب داشته‌اند. این دو کمپانی ابتدا روابطی دوستانه داشتند، بعد به شکلی متخاصمانه با یکدیگر رقابت کردند و حالا دوران «هم‌رقابتی» از راه رسیده. در نخستین سال‌های فعالیت گوگل، هم‌موسس این شرکت یعنی لری پیج و سرگئی برین، استیو جابز را استاد خود به حساب می‌آوردند و با او صحبت‌هایی طولانی راجع به آینده دنیای تکنولوژی داشتند.

در سال ۲۰۰۵، اپل و گوگل چیزی را امضا کردند که به نظر یک قرارداد متوسط می‌رسید: گوگل تبدیل به موتور جستجوی پیش‌فرض مرورگر سافاری روی کامپیوترهای مک می‌شد. به گفته یکی دیگر از مدیران ارشد پیشین اپل که خواسته نامش فاش نشود، تیم کوک که آن موقع هنوز زیر نظر جابز فعالیت می‌کرد متوجه پتانسیل‌های بالقوه این قرارداد شد. پرداختی‌های گوگل سود خالص بودند و تنها کاری که اپل باید می‌کرد، پر و بال دادن به موتور جستجویی بود که مشتریان از پیش به آن علاقه داشتند.

به این ترتیب اپل قرارداد را گسترش داد و حالا محصول جدیدش را نیز در بر می‌گرفت. هنگامی که استیو جابز در سال ۲۰۰۷ از نخستین آیفون رونمایی کرد، از اریک اشمیت، مدیر عامل وقت گوگل نیز دعوت کرد تا روی صحنه مراسم معرفی حاضر شود.

اشمیت همان موقع به شوخی گفت: «اگر یک‌جورهایی این دو کمپانی را ادغام کنیم، می‌توانیم نتیجه نهایی را AppleGoo بنامیم». اشمیت یکی از اعضای هیئت مدیره اپل هم بود. او افزود که با تعبیه جستجوگر گوگل روی آیفون «می‌توانید بدون ادغام، این دو را ادغام کنید».

سپس ارتباط میان دو کمپانی روی زشتش را نشان داد. گوگل به صورت مخفیانه مشغول توسعه یک رقیب برای آیفون بود: نرم‌افزاری به نام اندروید که هر تولیدکننده موبایلی می‌توانست از آن استفاده کند. استیو جابز خشمگین شده بود. در سال ۲۰۱۰، اپل از یک تولیدکننده که از اندروید استفاده کرده بود شکایت کرد. جابز سپس به والتر آیزاکسان، کسی که کتاب بیوگرافی‌اش را نوشت گفت: «من اندروید را نابود می‌کنم. اگر لازم باشد، آخرین نفسم را قبل از مرگ صرف این کار خواهم کرد».

یک سال بعد، اپل سیری را معرفی کرد و به جای گوگل، موتور بینگ مایکروسافت را به عنوان جستجوگر پیش‌فرض آن برگزید.

با این حال همکاری دو کمپانی در دیوایس‌های آیفون ادامه یافت - این همکاری سودمند‌تر از آن بود که به راحتی از بین برود. اپل گفته بود که این قرارداد نیازمند مذاکرات دوباره در برهه‌های مشخص است و هر بار خواستار دریافت پول بیشتری از گوگل می‌شد.

سوئل، مشاور پیشین اپل که از صحبت راجع به جزییات قرارداد سر باز زده می‌گوید: «شما باید قادر به حفظ این روابط باشید و پل‌ها را پشت سرتان خراب نکنید. در عین حال، وقتی شما مشغول مذاکره به جای کمپانی‌تان هستید و می‌خواهید بهترین قرارداد ممکن حاصل شود، به صورت جدی مشغول نبرد و مباحثه می‌شوید.»

حوالی سال ۲۰۱۷ میلادی، قرارداد باید دوباره تمدید می‌شد. گوگل با یک چالش مواجه بود و کلیک‌ها روی تبلیغات موبایل با سرعت کافی رشد نمی‌کردند. اپل هم از عملکرد بینگ روی دستیار سیری راضی نبود. تیم کوک هم همان موقع اعلام کرده بود که اپل می‌خواهد درآمد سرویس‌هایش را تا سال ۲۰۲۰ دو برابر کرده و به ۵۰ میلیارد دلار برساند، هدفی جاه‌طلبانه که تنها با پرداخت‌های گوگل امکان‌پذیر می‌شد. وقتی پاییز ۲۰۱۷ از راه رسید، اپل اعلام کرد که گوگل حالا به سیری در یافتن پاسخ سوالات کمک می‌کند و گوگل هم گفت که ترافیک جستجوها با رشد قابل توجه همراه بوده.

نظرات ۲

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود

رمزتان را گم کرده‌اید؟