ثبت بازخورد

لطفا میزان رضایت خود را از دیجیاتو انتخاب کنید.

واقعا راضی‌ام
اصلا راضی نیستم
چطور میتوانیم تجربه بهتری برای شما بسازیم؟

نظر شما با موفقیت ثبت شد.

از اینکه ما را در توسعه بهتر و هدفمند‌تر دیجیاتو همراهی می‌کنید
از شما سپاسگزاریم.

فناوری ایران

مرکز پژوهش‌های مجلس پیشنهاد داد: دامنه اختیارات و قدرت سازمان فضایی افزایش یابد

مرکز پژوهش‌های مجلس بر اصلاح ساختار نهادی و تعیین تکلیف تعهدات بین‌المللی در حوزه فضایی تأکید کرد.

مرکز پژوهش‌های مجلس اعتقاد دارد پیش از تدوین قانون ملی فضایی ابتدا بایستی عضویت در معاهدات بین‌المللی تعیین تکلیف شده و اختیارات و قدرت سازمان ملی فضایی افزایش یابد. سپس با تعیین حدود مشارکت بخش خصوصی در این حوزه، قانونی با احکامی برای اجرای این موارد تنظیم شود.

گزارش «اصول و الزامات ساختاری و نهادی اولیه و ضروری کشور برای تدوین قانون ملی فضایی» از سوی بازوی مشورتی مجلس تهیه شده است. در این گزارش ضمن تأکید بر قانون‌گذاری برای حوزه فضایی، از لزوم توجه به نکاتی پیش از این مهم سخن به میان آمده.

در این گزارش تأکید شده است که خرید ماهواره عملیاتی سنجشی و همچنین ماهواره مخابراتی عملیاتی از یک سو و گستردگی و پراکندگی فعالیت‌های حوزه فضا بدون تنظیم‌گری مشخص و نیز چالش‌های بخش خصوصی در همکاری با یکدیگر و با سایر نهادهای متولی از سوی دیگر، سازماندهی و اصلاح ساختار حوزه فضا را بسیار ضروری کرده است. ازهمین‌رو مجلس شورای اسلامی با فراهم‌کردن زیرساخت‌های قانونی نقش بسزایی در ساماندهی این حوزه خواهد داشت.

این مرکز اعتقاد دارد پیش از تدوین قانون ملی فضا، باید ساختار نهادی حوزه فضا تا حد ممکن اصلاح شود تا بتوان ضمن تعیین متولی اصلی تنظیم‌گری در آن قانون، سایر حوزه‌ها از جمله فعالیت‌های بخش دفاعی و تعامل بخش خصوصی و دفاعی را نیز در آن گنجاند. همچنین حین تدوین قانون باید مشکلات ساختاری با رعایت ملاحظات دفاعی و امنیتی در چارچوب موادی از آن قانون برطرف شوند؛ موضوعی که نیازمند مشارکت تمامی ذی‌نفعان و متولیان است و نقش تنظیم‌گری شورای عالی امنیت ملی در این موضوع را پررنگ می‌کند.

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس قانون ملی فضایی

افزایش دامنه اختیارات و قدرت سازمان فضایی

بررسی ساختارها و نهادهای ملی نشان داده است که تنظیم‏‌گری این حوزه توسط شورای عالی فضایی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمان فضایی ایران انجام می‌شود.

در این گزارش آمده است که سازمان فضایی ایران که در آخرین تغییر ساختاری در سال 1393 از نهاد ریاست جمهوری خارج شد و ذیل وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات قرار گرفت، ماهیت توسعه‌ای نداشته و در سنوات گذشته بودجه کافی در اختیار آن قرار داده نشده بود:

«این سازمان هرچند در لایحه بودجه سال 1401 با رشد چشمگیر اعتبارات پیش‌بینی‌شده روبه‌رو بود، اما باید دید آیا در قالب یک سازمان وزارتخانه‌ای دارای اختیارات مناسب و قادر به ایجاد تحول و مدیریت منابع است یا خیر.»

در همین راستا بازوی مشورتی مجلس پیشنهاد کرد تا دامنه اختیارات و قدرت سازمان فضایی ایران افزایش یابد، اساس‌نامه آن اصلاح شود و اعتباربخشی به آن در راستای تأمین منافع ملی صورت گیرد.

موضوعی که می‌تواند چالش‌های سازمان فضایی در رابطه با همکاری مطلوب سایر وزارتخانه‌ها با آن و اجرای مسئولیت‌های تعریف‌شده در حوزه توسعه اقتصادی و فناوری را حل کند.

در بخش دیگر این گزارش همچنین بر لزوم توجه به بخش خصوصی و ایجاد شرایط و وضع مقررات به‌نحوی که امنیت سرمایه گذاری آن‌ها حفظ شود، تأکید شده؛ چرا که جلب مشارکت بخش خصوصی در این حوزه از نظر مرکز پژوهش‌ها بسیار حائز اهمیت است.

پیش‌نیازهای بین‌المللی تدیون قانون ملی فضایی

مرکز پژوهش‌های مجلس پیش‌‏نیازهای بین‌المللی در این حوزه را شامل تعیین تکلیف عضویت یا عدم عضویت در معاهدات و کنوانسیون‏‌های بین‏‌المللی و خط‏‌مشی همکاری‏‌های فضایی بین‏ دولت‌ها می‌داند:

«در شرایط کنونی با توجه به خرید ماهواره عملیاتی سنجشی و همچنین ماهواره مخابراتی عملیاتی در سال‌های آتی، توجه به تعیین تکلیف عضویت در پیمان‌های بین‌المللی حائز اهمیت است؛ چرا که شرایط دعاوی حقوقی در مواقع لازم برای حفظ منافع ملی را فراهم می‌کند.»

وضعیت ایران در معاهدات بین المللی فضایی
وضعیت ایران در پیوستن به کنوانسیون‌های بین‌المللی را مشاهده می‌کنید. «امضا» به معنی تأیید دولت بدون تصویب مجلس است.

در زمینه معاهدات و کنوانسیون‌های بین‌المللی، کشور ما در‌مجموع به 6 معاهده از 16 معاهده، توافقنامه و عضویت در سازمان‌های همکار مرتبط با فضای ماورای جو پیوسته است. در دو معاهده نیز سازمان ملل به‌عنوان عضو ناظر و در مابقی فاقد عضویت است. نیاز به بررسی و تعیین رویکرد کشور با رعایت ملاحظات امنیتی سیاسی و منافع ملی در این زمینه احساس می‌شود.

به اعتقاد بازوی مشورتی مجلس، بایستی قانونی در این حوزه تدوین شود که هنجارهای مقبول بین‌المللی را رعایت کند، تضمین‌کننده افزایش همکاری‌ها با دیگر کشورها باشد و از بعد بین‌المللی از فعالیت‌های فضایی کشور حمایت کند.

گزارش «اصول و الزامات ساختاری و نهادی اولیه و ضروری کشور برای تدوین قانون ملی فضایی» مرکز پژوهش‌های مجلس را می‌توانید از اینجا مشاهده کنید.

دیدگاه‌ها و نظرات خود را بنویسید

مطالب پیشنهادی