ایلان ماسک: پول در سال ۲۰۳۶ دیگر اهمیتی نخواهد داشت

«ایلان ماسک»، مدیرعامل تسلا و اسپیس‌ایکس، بر این باور است که هوش مصنوعی و رباتیک ظرف دهه آینده ساختار اقتصاد جهانی را به‌طور بنیادی دگرگون خواهند کرد. او در پیش‌بینی تازه‌ای مدعی شده است که اگر هوش مصنوعی و ربات‌ها بتوانند کالاها و خدمات را به میزان بی‌سابقه‌ای افزایش دهند، تا سال ۲۰۳۶ مفهوم پول اهمیت خود را در جوامع بشری از دست خواهد داد.

ماسک در گفت‌وگو با «زانی مینتون بدوز»، سردبیر اکونومیست، گفت ارزش واقعی پول به میزان فراوانی کالاها و خدمات وابسته است و با ورود هوش مصنوعی ‌پیشرفته‌تر، قواعد سنتی علم اقتصاد دچار تحول زیادی خواهند شد.

نظر ماسک درباره از دست رفتن معنای پول

ایلان ماسک در تشریح دیدگاه خود درباره آینده پول گفت:

«شما پول را برای دریافت کالاها و خدمات می‌خواهید... اگر ربات‌ها و هوش مصنوعی بتوانند کالاها و خدماتی بسیار بیشتر از توان مصرف انسان‌ها تولید کنند، دیگر چه نیازی به پول خواهید داشت؟»

به گفته ماسک، زمانی که نیروی کار رباتیک و هوش مصنوعی هزینه تولید و ارائه خدمات را به نزدیک صفر برسانند، محدودیت‌های ناشی از کمبود کالا از بین می‌رود و رفاه به صورت فراگیر در دسترس همگان قرار خواهد گرفت.

بااین‌حال، سردبیر اکونومیست در این گفت‌وگو نحوه گذار و انتقال جوامع به چنین آینده‌ای را زیر سؤال برد. او از موج بیکاری ناشی از جایگزینی نیروها، افزایش شکاف طبقاتی و بی‌ثباتی‌های سیاسی احتمالی ابراز نگرانی کرد و گفت آیا دولت‌ها مجبور خواهند شد دست به اقداماتی مثل بازتوزیع گسترده ثروت، وضع مالیات‌های سنگین بر سرمایه یا حتی اجرای درآمد پایه همگانی بزنند یا خیر.

ماسک در پاسخ به این نگرانی‌ها پیشنهاد داد که دولت‌ها می‌توانند به صورت مستقیم به شهروندان کمک مالی ارائه دهند:

«من فکر می‌کنم وزارت خزانه‌داری در آن زمان باید به سادگی برای مردم چک‌های حمایتی مستقیم صادر کند.»

هنگامی که زانی مینتون بدوز هشدار داد چاپ و توزیع بی‌پشتوانه پول می‌تواند منجر به تورم و بی‌ارزش‌شدن وجه نقد شود، ماسک با این تحلیل مخالفت کرد و گفت که فرضیه‌های سنتی اقتصاد در یک سیستم مبتنی‌بر هوش مصنوعی کارایی ندارند:

«تورم تنها حاصل نسبت پول موجود به حجم کالاها و خدمات است. اگر میزان تولید کالاها و خدمات به شکلی خیره‌کننده و جهشی افزایش یابد... شما می‌توانید بدون ایجاد تورم، در دیتابیس‌ها پول خلق کنید.»

ماسک حتی یک گام فراتر رفت و پیش‌بینی کرد که مسئله اصلی جهان در آینده نه تورم، بلکه افت عمومی قیمت‌ها و تورم منفی خواهد بود: «من پیش‌بینی می‌کنم که مسئله و چالش اصلی آینده، تورم منفی خواهد بود، نه تورم مثبت.»

با وجود پذیرش منطق اقتصادی ماسک، بدوز نسبت به واقعیت‌های سیاسی مسیر رسیدن به این آرمان‌شهر ابراز تردید کرد. او هشدار داد که ترس همگانی پیرامون از دست دادن مشاغل می‌تواند موجی از واکنش‌های تند سیاسی، ملی‌سازی صنایع، افزایش مالیات‌ها و اختلالات شدید اقتصادی را در پی داشته باشد.

ماسک نیز اذعان کرد که خودش احساسات متناقضی نسبت به آینده هوش مصنوعی دارد و چشم‌انداز ذهنی‌اش مدام میان خوش‌بینی و نگرانی شدید در نوسان است: «صادقانه بگویم، اگر هر روز یا حتی در ساعات مختلف یک روز از من درباره احساسم بپرسید، حسم نسبت به هوش مصنوعی از هیجان غیرقابل‌توصیف تا وحشت مطلق متغیر است.»