یافته جنجالی تحقیق جدید: داروهای گرانقیمت آلزایمر چندان فایدهای ندارند
پژوهشگران میگویند داروهای جدید و گرانقیمت آلزایمر، برخلاف هیاهوی رسانهای، احتمالاً هیچ منفعت ملموسی برای بیماران ندارد.
در دیجیاتو ثبتنام کنید
جهت بهرهمندی و دسترسی به امکانات ویژه و بخشهای مختلف در دیجیاتو عضو ویژه دیجیاتو شوید.
عضویت در دیجیاتو
پژوهشگران در تحقیقی جدید به این نتیجه رسیدند که داروهای جدید، گرانقیمت و به اصطلاح «پیشگام» بیماری آلزایمر، برخلاف هیاهوی رسانهای، احتمالاً هیچ منفعت ملموسی برای بیماران ندارد. پژوهشگران میگویند اثربخشی این داروها بسیار پایینتر از سطحی است که بتواند تغییری واقعی در زندگی مبتلایان به زوال عقل ایجاد کند. انتشار تحقیق جدید با واکنش تندی از سوی سایر دانشمندان مواجه شده است که این تحلیل را اساساً ناقص و پر از ایراد میدانند.
درحالحاضر تهیه آزاد داروهای جدید آلزامیر برای یک دوره درمان ۱۸ ماهه در جایی مثل بریتانیا حدود ۹۰ هزار پوند خرج دارد و معمولاً بیمهها نیز آن را پوشش نمیدهند؛ این مبلغ برای اکثر افراد غیرقابلپرداخت است. اما سؤال اصلی اینجاست: حتی اگر توانایی پرداخت این هزینه نجومی را داشته باشید، آیا این داروها واقعاً ارزش خرید دارند؟
آیا واقعاً داروهای گرانقیمت آلزایمر اثری ندارند؟
این داروهای جدید برای حمله به یک ماده چسبناک به نام «بتا آمیلوئید» طراحی شدهاند؛ این پروتئین در بیماری آلزایمر در فضاهای بین سلولهای مغزی انباشته میشود و پلاکهایی مخرب ایجاد میکند. برای حل این مشکل، دانشمندان آنتیبادیهایی را بهصورت مهندسیشده ساختهاند (مشابه آنچه بدن برای مبارزه با ویروسها یا باکتریها تولید میکند) تا این پلاکهای آمیلوئیدی را شناسایی و از مغز پاکسازی کنند.
برای سالهای زیادی این رویکرد درمانی با شکست مواجه میشد، تا اینکه نتایج کارآزماییهای بالینی دو داروی جدید به نامهای Donanemab و Lecanemab نشان داد که آنها توانستهاند سرعت افت عملکرد شناختی مغز را کاهش دهند. این یک نقطه عطف تاریخی در علم پزشکی بود، زیرا برای اولینبار دارویی توانسته بود روند تخریب فیزیکی مغز را در بیماری آلزایمر آهسته کند.
اخیراً موسسه مستقل و معتبر کاکارین که به تحلیل دقیق و سختگیرانه دادههای پزشکی شهرت دارد، نتایج ۱۷ مطالعه مختلف روی ۲۰ هزار و ۳۴۲ داوطلب را که از داروهای پاککننده آمیلوئید استفاده کرده بودند، مورد بررسی قرار داد.
نتیجهگیری نهایی آنها شوکهکننده بود: این رویکرد درمانی روند بیماری آلزایمر را آهسته میکند، اما این کاهش سرعت به هیچوجه به اندازهای نیست که تفاوت معنادار و ملموسی در زندگی روزمره بیماران ایجاد کند. علاوهبراین، مصرف این داروها با خطرات جدی مانند تورم و خونریزی مغزی همراه است، نیاز به تزریق مداوم (هر دو تا چهار هفته یکبار) دارد و هزینههای سرسامآوری به بیمار و خانوادهاش تحمیل میکند.
پروفسور «ادو ریچارد» (Edo Richard)، استاد عصبشناسی در مرکز پزشکی دانشگاه رادبود هلند و یکی از نویسندگان این گزارش، درباره توصیهاش به بیمارانی که در کلینیک با آنها روبهرو میشود، میگوید:
«من به آنها خواهم گفت که احتمالاً از این داروها سودی نخواهید برد و استفاده از آنها برای شما و خانوادهتان بسیار طاقتفرسا خواهد بود. من فکر میکنم بسیار مهم است که ما با بیماران خود درباره آنچه واقعاً باید انتظار داشته باشند صادق باشیم. من همیشه محتاط هستم تا از دادن امید واهی به مردم جلوگیری کنم.»
به گفته پروفسور ریچارد، اکنون جامعه پزشکی باید به سراغ بررسی روشهای درمانی دیگری برای آلزایمر برود. پروفسور «رابرت هاوارد» از کالج دانشگاهی لندن نیز دراینباره میگوید:
«بسیار مایه تأسف و بیانصافی در حق خانوادههای درگیر با زوال عقل است که این داروها به گونهای در رسانهها بزرگنمایی شدهاند که هیچ پشتوانه علمی قدرتمندی ندارند و صرفاً امیدهایی واهی ایجاد کردهاند.»
با وجود این نتیجهگیری قاطع، نحوه انجام این تحلیل توسط مؤسسه کاکرین بحثهای داغی را در محافل علمی به راه انداخته است. محققان کاکرین استدلال میکنند که چون تمام داروهای بررسیشده، وظیفه پاکسازی آمیلوئید از مغز را برعهده دارند، آیا اساساً این رویکرد کارساز است یا خیر. اما کارشناسان دیگر معتقدند تفاوت در نحوه عملکرد اختصاصی هر دارو بسیار مهم است. آنها تأکید میکنند که ترکیبکردن دادههای داروهای آزمایشی قدیمی و شکستخورده با داروهای جدیدی که اثربخشی آنها ثابت شده، کاری کاملاً ناعادلانه و غیرعلمی است.
پروفسور «بارت دی استروپر»، از «مؤسسه تحقیقات زوال عقل بریتانیا» در کالج دانشگاهی لندن، با انتقاد شدید از این گزارش میگوید:
«این بررسی نه تنها شواهد را روشن نمیکند، بلکه آنها را محو و تار میسازد. ایراد این بررسی کاملاً ساختاری و اساسی است. بسیاری از برنامههای اولیه شکست خوردند، اما آنتیبادیهای جدیدتر توانستهاند مزایای بالینی نسبتاً کم اما کاملاً واقعی و ملموسی ارائه دهند.»
البته درحالحاضر، تنها راه دسترسی به این داروها در برخی کشورها مانند بریتانیا پرداخت هزینههای خصوصی است که آنها را از دسترس بیشتر مردم خارج میکند. مؤسسه NICE (نهادی که درباره پوشش داروها توسط سیستم بهداشت ملی تصمیمگیری میکند) در گذشته این داروها را رد کرد، اما اکنون درحال بررسی مجدد شواهد است تا بار سنگین مراقبت را که بر دوش خانوادههاست، در تصمیمگیریهای خود لحاظ کند.
دیدگاهها و نظرات خود را بنویسید
برای گفتگو با کاربران ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.
کاش میشد آلزایمر میگرفتیم فراموش میکردیم زندگیمونو
صدات از جای گرم بلند میشه.
وقتی بیمار میشی میخوای عالم و ادمو بهم بزنی تا خوب شی چرا چون اذیت میکشی.
کساییکه مثل تو میگن کاش بیمار بشیمو فلان. بیمار نشدن تهش یه سرماخوردی گرفتن نمیدونن چیه و تجربه ندارن.
بیماری خیلی بده چون تو عذابی. حاضری بری کره شمالی ولی جانت عذاب نکشه.
یه نفر یه چیزی میگفت :
میگفت من حاضرم افسرده بشم ولی داخل لامبورگینی افسرده بشم.
طرف هنوز افکارش فقیره. یه لحظه نمیگه به خودش که وقتی مریض میشی دیگه چه لذتی میتونی از اون لامبورگینیه داشته باشی.
قشنگ بود
زیبا بود بایستی از صندلی برخاست و ایستاده کَف قشنگه رو زد