تحقیق جدید: توجه به احساسات بدن می‌تواند پاسخ ایمنی و شدت التهاب را تغییر دهد

پژوهش جدیدی نشان می‌دهد توجه آگاهانه به احساسات ناشی از التهاب می‌تواند به بدن کمک کند پاسخ ایمنی خود را بهتر تنظیم کند؛ در مقابل، وقتی عمداً توجه خود را از این احساسات و درد منحرف می‌کنیم، واکنش التهابی شدیدتر می‌شود.

التهاب یکی از اولین واکنش‌های بدن در برابر عفونت یا آسیب است. در این فرایند، سیستم ایمنی در محل آسیب فعال می‌شود و با ایجاد گرما و تورم و جذب سلول‌های ایمنی، برای مقابله با عامل تهدیدکننده وارد عمل می‌شود. از سویی دستگاه عصبی سیگنال‌هایی درباره این وضعیت به مغز می‌فرستد که می‌تواند به شکل احساساتی مانند خارش یا سوزش تجربه شود.

مطالعات قبلی روی انسان نشان داده بودند که منحرف‌کردن توجه از این احساسات می‌تواند شدت ناخوشایندبودن آن‌ها را در سطح ذهنی کاهش دهد، اما مشخص نبود که تغییر توجه بر خود پاسخ ایمنی نیز تأثیر می‌گذارد یا خیر.

تأثیر توجه به احساسات بر واکنش ایمنی بدن

به گزارش ساینس‌آلرت، پژوهشگران برای بررسی این موضوع از آزمایش پوستی استاندارد هیستامین استفاده کردند. در این آزمایش، ورود هیستامین به پوست واکنشی شبیه حساسیت ایجاد می‌کند که شامل برجستگی (تورم) موضعی و قرمزی است. اندازه این دو واکنش در طول حدود ۲۰ دقیقه قابل اندازه‌گیری است.

در آزمایش اول، ۳۷ داوطلب سالم در دو جلسه جداگانه تحت این آزمایش قرار گرفتند. در یک جلسه از آن‌ها خواسته شد توجه خود را به احساسات ناشی از ناحیه ملتهب پوست معطوف کنند و در جلسه دیگر، با تماشای ویدیوهای سرگرم‌کننده، توجه خود را از آن ناحیه دور کنند.

در آزمایش دوم نیز ۲۰ نفر شرکت کردند. این بار پژوهشگران از شکل‌های انتزاعی برای هدایت توجه استفاده کردند. در یک جلسه، شرکت‌کنندگان از این شکل‌ها به‌عنوان یادآوری برای تمرکز بر پوست تحریک‌شده استفاده کردند و در جلسه دیگر، خود شکل‌ها را بررسی کردند و درباره امکان وجود آن‌ها در دنیای واقعی فکر کردند. این طراحی به پژوهشگران فرصتی داد بررسی کنند که آیا عامل اصلی، خودِ توجه است یا موضوعی که توجه به آن معطوف می‌شود.

نتایج نشان داد زمانی که افراد توجه خود را به ناحیه ملتهب معطوف می‌کردند، احساس ناراحتی بیشتری داشتند؛ نتیجه‌ای که با یافته‌های مطالعات قبلی مطابقت داشت. اما در همین شرایط، واکنش التهابی بدن کوچک‌تر بود.

در آزمایش اول، میانگین اندازه تورم در شرایط تمرکز روی التهاب ۳.۵ میلی‌متر بود، درحالی‌که این مقدار هنگام منحرف‌شدن توجه به ۵ میلی‌متر رسید. اندازه قرمزی نیز به‌ترتیب ۱۰.۶ و ۱۴ میلی‌متر بود. حدود ۹۰ درصد شرکت‌کنندگان هنگام منحرف‌شدن توجه، واکنش التهابی بیشتری نشان دادند و اندازه واکنش‌های تورم و قرمزی در این وضعیت به‌طور میانگین حدود ۱.۵ برابر بیشتر بود.

تمرکز بر احساس التهاب همچنین با فروکش‌کردن سریع‌تر تورم همراه بود. پس از ۲۰ دقیقه، در نزدیک به ۹۰ درصد افراد در شرایط تمرکز، اندازه تورم ثابت مانده یا کاهش یافته بود؛ در شرایط انحراف توجه این رقم ۴۶ درصد بود.

در آزمایش دوم نیز نتایج مشابهی به دست آمد. میزان التهاب هنگام معطوف‌کردن توجه به احساسات درونی حدود ۱.۶ برابر کمتر بود و حدود ۹۰ درصد شرکت‌کنندگان در شرایطی که توجهشان از پوست منحرف شده بود، واکنش التهابی بیشتری نشان دادند.

پژوهشگران می‌گویند تمرکز بر احساس التهاب، اهمیت این سیگنال را برای مغز افزایش می‌دهد و اطلاعات بیشتری درباره وضعیت ناحیه تحریک‌شده در اختیار آن می‌گذارد. این فرایند ممکن است به بدن امکان دهد پاسخ ایمنی را با دقت بیشتری تنظیم کند.

البته این یافته‌ها به این معنا نیستند که انسان می‌تواند صرفاً با کنترل ذهنی، بیماری‌های جدی را درمان کند. این روش روی ۵۷ نفر آزمایش شد و واکنش ایمنی مورد بررسی نیز یک واکنش پوستی کوچک، موقتی و نسبتاً محدود بود. درکل مشخص نیست که این اثر در شرایطی مانند عفونت، التهاب مزمن یا بیماری‌های خودایمنی نیز وجود داشته باشد.

یافته‌های این پژوهش در ژورنال Nature Human Behaviour منتشر شده است.