دستاورد محقق ترکیه‌ای: توسعه اسپری جدیدی که پهپادها را تقریباً از دید رادار مخفی می‌کند

یک پژوهشگر اهل ترکیه جزئیات یک ماده رادار جذب‌کن (RAM) را منتشر کرده که برای استفاده روی پهپادها و دیگر پرنده‌های بدون‌سرنشین کوچک طراحی شده و می‌توان آن را اسپری کرد. «یونس اینجه» و شرکت کوچک تحقیقاتی او در حوزه دفاع، بیش از ۷ سال روی این ماده با نام «Kürşat 3.0» کار کرده‌اند.

اینجه در گفتگو با رسانه Defense Blog، ویدیوی آزمایش‌های این محصول را نمایش داده که طبق ادعای او، کاهش سیگنال بازگشتی رادار تا ۴۳ دسی‌بل را نشان می‌دهد. این میزان کاهش، از پوشش‌های پهن‌باندی که در شرایط استاندارد آزمایشگاهی توسط پژوهشگران دانشگاهی تست شده‌اند، بیشتر است؛ موادی که معمولاً کاهش حدود ۲۰ تا ۳۰ دسی‌بل را ثبت می‌کنند.

به‌گفته اینجه، در ساخت این ماده از ساختارهای سنگ بازالت و پومیس استفاده شده است؛ دو نوع سنگ آتشفشانی که به‌دلیل تخلخل میکروسکوپی، از نظر تئوری می‌توانند برای به‌دام‌انداختن بخشی از امواج الکترومغناطیسی مهندسی شوند.

بسیاری از پهپادهای کوچک در‌حال‌حاضر به‌خاطر اندازه محدودشان، در فواصل دور برای رادارها دشوارتر از هواگردهای بزرگ‌تر آشکار می‌شوند. اما اگر سطح این پهپادها با ماده‌ای مانند Kürşat 3.0 پوشانده شود، از نظر تئوری شناسایی آنها دشوارتر می‌شود و سامانه‌های پدافندی برای کشف و قفل راداری روی آنها کار سخت‌تری خواهند داشت.

با‌این‌حال، این پوشش به‌معنای حل کامل مسئله پنهان‌کاری پهپادها نیست. بسیاری از پهپادها با اولویت بهره‌وری، سادگی ساخت و سرعت طراحی می‌شوند، نه با اولویت پنهان‌کاری؛ بنابراین از هندسه و سطح‌بندی لازم برای انحراف مؤثر امواج رادار برخوردار نیستند. این محدودیت در کوادکوپترها بیشتر دیده می‌شود؛ چون چهار ملخ بیرونی آنها می‌تواند سیگنال رادار را به‌خوبی بازتاب دهد و اثر پوشش‌های جذب‌کننده را کم کند.

با وجود این محدودیت، سازندگان Kürşat 3.0 معتقد هستند حتی در چنین پلتفرم‌هایی، پوشاندن اجزای اصلی و بدنه با این اسپری می‌تواند میزان آشکارپذیری پهپاد روی صفحه رادار را کاهش دهد و شانس بقا و عبور آن از لایه‌های دفاعی را بالا ببرد.

با‌این‌حال، تمام این ادعاها هنوز باید توسط نهادها و متخصصان مستقل ارزیابی و تأیید شوند تا مشخص شود این پوشش واقعاً تا چه حد در کاهش آشکارسازی پهپادها مؤثر است.

افزایش اهمیت فناوری‌های رادارگریز با گسترش جنگ پهپادی

در سال‌های اخیر، جنگ پهپادی با شدت زیادی گسترش یافته است. نمونه بارز آن را می‌توان در نبردهایی دید که طی آنها پهپادهای کوچک و نسبتاً ارزان‌قیمت توانسته‌اند در عمل جلوی پیشروی ستون‌های زرهی چندمیلیون دلاری را بگیرند. به‌همین‌دلیل، استفاده از پرنده‌های بدون‌سرنشین در تاکتیک‌های نظامی طرف‌های مختلف به‌سرعت فراگیر شده و ارتش‌ها در سراسر جهان به‌دنبال راهکارهای مقرون‌به‌صرفه برای مقابله با این تهدید جدید هستند.

در طرف مقابل، اپراتورها و سازندگان پهپاد نیز تلاش می‌کنند شناسایی این پرنده‌ها را برای سامانه‌های پدافندی دشوارتر کنند. یکی از مسیرهای کلیدی، کاهش سطح مقطع راداری و سخت‌تر کردن آشکارسازی آنها با رادار است؛ حوزه‌ای که توسعه مواد رادار جذب‌کن جدید مانند Kürşat 3.0 در آن قرار می‌گیرد.

در این فناوری‌ها برای کاهش دیده‌شدن در رادار معمولاً ترکیبی از دو روش «انحراف» و «جذب» امواج راداری به‌کار گرفته می‌شود. طراحی زاویه‌دار هواپیمای F‑117 Nighthawk مثال خوبی از این موضوع است که در آن به‌جای سطوح منحنی رایج در جنگنده‌ها، از صفحات شکسته و زاویه‌دار متعدد استفاده شده تا امواج رادار را به جهاتی دور از گیرنده بازتاب دهد.

با پیشرفت توان پردازشی کامپیوترها، مهندسان توانستند آیرودینامیک و انحراف امواج راداری را بهتر ترکیب کنند. به همین دلیل، نسل‌های جدیدتر هواپیماهای پنهان‌کار مانند B‑21 Raider و جنگنده F‑35 Joint Strike Fighter به‌مراتب شکل آیرودینامیک‌تر و یکپارچه‌تری نسبت به F‑117 دارند، بااین‌حال، بخش مهمی از پنهان‌کاری آنها همچنان به شکل بدنه و نحوه بازتاب‌دادن امواج رادار مربوط است.