عصر یخبندان هوش مصنوعی؛ بررسی پیامدهای ۵۴ روز قطعی اینترنت
برآورد می‌شود حدود دو ماه قطعی اینترنت، توسعه هوش مصنوعی در ایران را ۱۲ تا ۱۴ ماه از دنیا عقب انداخته است.
در دیجیاتو ثبت‌نام کنید
جهت بهره‌مندی و دسترسی به امکانات ویژه و بخش‌های مختلف در دیجیاتو عضو ویژه دیجیاتو شوید.
عضویت در دیجیاتوویدئوی مرتبط
قطعی اینترنت در ایران از مرز ۵۴ روز هم عبور کرد و همه اقشار مختلف به دردسر افتاده‌اند. توسعه هوش مصنوعی در ایران یکی از حوزه‌هایی است که از قطعی اینترنت آسیب زیادی دیده و حتی مزیت رقابتی‌مان یا سرمایه انسانی به شدت در خطر است. برآورد می‌شود بین ۷۰ تا ۸۰ درصد پروژه‌های این حوزه یا متوقف شده‌اند یا به حالت تعلیق درآمده‌اند. اتفاقی که نتیجه آن می‌تواند انحصار باشد، انحصار شرکت‌هایی که در حال حاضر پول و قدرت بیشتری دارند. یک فعال حوزه هوش مصنوعی تاکید می‌کند هیچ شرکت، استارتاپ یا حتی کشوری نمی‌تواند به‌تنهایی با دانش و تجربه انباشته‌شده در سطح جهان رقابت کند. او برآورد می‌کند که در همین حدود دو ماه قطعی اینترنت، چیزی نزدیک به ۱۲ تا ۱۴ ماه عقب‌ماندگی نسبت به جهان ایجاد شده است.
در ادامه سلسله گزارش‌های بررسی آسیب‌های ناشی از قطعی گسترده اینترنت، این بار به سراغ بحث هوش مصنوعی رفته‌ایم؛ صنعتی که با سرعتی نمایی در جهان پیش می‌رود، اما در ایران با توقفی فلج‌کننده روبه‌رو شده است.
بررسی‌ها و اظهارات فعالان این حوزه نشان می‌دهد که این توقف، نه تنها پروژه‌های فعلی را به حالت تعلیق درآورده، بلکه مزیت‌های رقابتی ایران در منابع انسانی را نیز در آستانه نابودی قرار داده است. در این گزارش، مجید فرزانه، بنیان‌گذار شبکه آموزشی بست و فعال استارتاپی، همراه با ایوب ویسمرادی، تحلیلگر تکنولوژی، ابعاد این بحران را تحلیل می‌کنند.
بازگشت به دغدغه‌های ۲۰ سال پیش و توقف پروژه‌ها
قطع ارتباط با شبکه جهانی، پیش از هر چیز اولویت‌های توسعه‌دهندگان را تغییر داده است. مجید فرزانه در پاسخ به تاثیر محدود شدن به شبکه داخلی بر پروژه‌های هوش مصنوعی، به مسئله انگیزه در ابعاد مالی، تجاری و حرفه‌ای اشاره می‌کند.
وضعیت به وجود آمده در اینترنت کشور باعث شده است که دغدغه کاربران و توسعه‌دهندگان فناوری از موضوعات پیشرفته‌ای مانند هوش مصنوعی، به مسائل بسیار پایه‌تری بازگردد؛ مسائلی شبیه به اینترنت ۲۰ سال پیش. فرزانه در این باره می‌گوید:
به‌عنوان مثال، اکنون تمرکز بر این است که چگونه یک موتور جستجوی پایدار داشته باشیم یا یک پیام‌رسانی ایجاد کنیم که به‌درستی کار کند و حریم خصوصی را رعایت کند. در چنین شرایطی، پرداختن به هوش مصنوعی تا حد زیادی موضوعی لوکس به نظر می‌رسد. در نتیجه، بسیاری از پروژه‌های هوش مصنوعی که در حال توسعه بودند، کاملاً متوقف شده‌اند و احتمال دارد که ادامه پیدا نکنند. دلیل این امر، نبود سازوکار شفاف برای قطع و وصل اینترنت و نبود تضمین برای پایداری دسترسی است. این وضعیت باعث شده سرمایه‌گذاری‌های مالی و زمانی از بین برود و بسیاری از تیم‌ها دیگر تمایلی به ادامه فعالیت در این حوزه نداشته باشند.
به گفته وی توسعه مدل‌های هوش مصنوعی وابستگی زیادی به منابع و پایگاه‌های بین‌المللی دارد و دسترسی به مقالات علمی، آرشیوهای پژوهشی، روندهای روز بازار، پایگاه‌های داده و کد برای پیشرفت در این حوزه ضروری است. با محدود شدن اینترنت، این دسترسی‌ها به‌شدت کاهش یافته و برنامه‌نویسان حتی برای نصب کتابخانه‌ها و ابزارهای مورد نیاز با مشکلات زیادی مواجه شده‌اند.
این فعال استارتاپی برآورد می‌کند که درصد بالایی از پروژه‌ها، شاید بین ۷۰ تا ۸۰ درصد، یا متوقف شده‌اند، یا به حالت تعلیق درآمده‌اند، یا با سرعت بسیار پایین‌تری ادامه دارند. او هشدار می‌دهد که این وضعیت به تقویت انحصار نیز منجر می‌شود؛ زیرا تنها شرکت‌های بزرگ با دسترسی‌های خاص می‌توانند فعالیت کنند و استارتاپ‌ها و افراد مستقل بیشترین آسیب را دیده‌اند.
بی‌معنا شدن چشم‌اندازهای ملی در غیاب اینترنت آزاد
در حالی که نهادهای دولتی از سند ملی هوش مصنوعی و برنامه‌ریزی‌های کلان صحبت می‌کنند، فعالان این حوزه تحقق چنین برنامه‌هایی را بدون ارتباطات جهانی غیرممکن می‌دانند.
فرزانه توضیح می‌دهد که تجربه سال‌های گذشته نشان داده است بسیاری از این برنامه‌ریزی‌ها و چشم‌اندازها به نتایج مورد انتظار نرسیده‌اند و نهادهایی مانند معاونت علمی اختیار و توان کافی برای اجرای کامل آن‌ها را ندارند:
اصطلاحاتی مانند سند ملی هوش مصنوعی یا نهادها و برنامه‌های مشابه، معمولاً این تصور را ایجاد می‌کنند که بودجه‌ای تخصیص داده می‌شود، پروژه‌هایی تعریف می‌شود، اما در نهایت خروجی ملموسی حاصل نمی‌شود یا حتی در برخی موارد، شرایط بدتر نیز می‌شود و نوعی انحصار شکل می‌گیرد که به کاهش کیفیت خدمات منجر می‌شود.
او با تاکید بر اینکه توسعه هوش مصنوعی بدون دسترسی به اینترنت آزاد عملاً امکان‌پذیر نیست، می‌افزاید: «هیچ شرکت، استارتاپ یا حتی کشوری نمی‌تواند به‌تنهایی با دانش و تجربه انباشته‌شده در سطح جهان رقابت کند.»
به گفته فرزانه، حتی شرکت‌های بزرگی مانند گوگل و متا نیز از مدل‌های متن‌باز استفاده می‌کنند تا از مشارکت جمعی در توسعه فناوری بهره ببرند. در نتیجه، قطع اینترنت باعث می‌شود تیم‌های توسعه به‌جای حل مسائل واقعی، مجبور شوند زمان خود را صرف بازتوسعه ابزارها و زیرساخت‌هایی کنند که پیش‌تر در جهان ایجاد شده‌اند.
او تاکید می‌کند قطع اینترنت و محدود شدن دسترسی، نه‌تنها باعث عقب‌ماندگی می‌شود، بلکه مسیر توسعه را نیز منحرف می‌کند. به‌جای آنکه تیم‌های توسعه روی حل مسائل واقعی و نیازهای بازار تمرکز کنند، مجبور می‌شوند زمان و انرژی خود را صرف بازتوسعه ابزارها و زیرساخت‌هایی کنند که پیش‌تر در جهان ایجاد شده‌اند. به بیان دیگر، به‌جای استفاده از دستاوردهای موجود، دوباره همان مسیرها از ابتدا طی می‌شود.
دو ماه قطع اینترنت مساوی است با ۱۴ ماه عقب‌ماندگی
سرعت رشد هوش مصنوعی در جهان به‌گونه‌ای است که قطعی‌های کوتاه‌مدت، خسارات جبران‌ناپذیری به همراه دارد. فرزانه با اشاره به اینکه مفهوم زمان در حوزه هوش مصنوعی با سایر صنایع متفاوت است، این رشد سریع را به «سال‌های سگی» تشبیه می‌کند؛ به این معنا که هر بازه زمانی کوتاه، معادل چندین برابر در صنایع دیگر اثرگذاری دارد.
او برآورد می‌کند که در همین حدود دو ماه قطعی اینترنت، چیزی نزدیک به ۱۲ تا ۱۴ ماه عقب‌ماندگی نسبت به جهان ایجاد شده است. مسئله نگران‌کننده‌تر به باور او این است که شتاب پیشرفت در جهان به‌صورت نمایی در حال افزایش است و حتی در صورت اتصال مجدد اینترنت، جهان برای جبران این فاصله متوقف نمی‌شود:
برای مثال، در حال حاضر پلتفرم‌هایی وجود دارند که سرویس‌های هوش مصنوعی را فهرست می‌کنند و تقریباً هر چند ساعت یک سرویس جدید به آن‌ها اضافه می‌شود. این روند ممکن است در آینده حتی سریع‌تر هم شود. بنابراین، ما با یک حرکت ثابت یا حتی کمی سریع‌تر هم نمی‌توانیم این فاصله را جبران کنیم، چون دیگران با شتاب بیشتری در حال حرکت هستند. در نتیجه، وضعیت شبیه یک مسابقه است که در آن ما برای مدتی کاملاً متوقف شده‌ایم، در حالی که سایر رقبا همچنان در حال حرکت بوده‌اند. وقتی بخواهیم دوباره وارد این رقابت شویم، نه‌تنها عقب هستیم، بلکه دیگران همچنان با سرعت در حال پیشروی هستند و منتظر ما نمی‌مانند.
او معتقد است در مجموع و با روند فعلی، بخش قابل توجهی از پنجره‌های فرصت در حوزه هوش مصنوعی از دست رفته است. پیش‌تر این تصور وجود داشت که شاید در توسعه مدل‌های پایه عقب مانده باشیم، اما بتوانیم در لایه کاربردی و ساخت سرویس‌ها نقش‌آفرینی کنیم. با این حال، با توجه به سرعت بالای تولید سرویس‌های جدید در سطح جهانی و محدودیت‌های موجود، حتی این فرصت نیز تا حد زیادی در حال از دست رفتن است.
نابودی تنها مزیت رقابتی ایران؛ فرار سرمایه و نیروی انسانی
توسعه هوش مصنوعی بر سه پایه اصلی استوار است. ایوب ویسمرادی، تحلیلگر تکنولوژی، این سه محور اثرگذار را داده، توان محاسباتی (شامل تجهیزات و منابع انرژی) و مدل (نیروی انسانی) می‌داند.
او معتقد است که هر کشوری بسته به مزایای خود روی یک یا چند محور رقابت می‌کند؛ اما ایران در زمینه دیتا و توان محاسباتی مزیتی ندارد، زیرا اقتصاد دیجیتال آن کوچک است و به دلیل تحریم‌ها دسترسی به منابع محاسباتی مسدود شده است.
بنابراین، تنها مزیت باقی‌مانده برای کشور، منابع انرژی و نیروی انسانی است. اما ویسمرادی تاکید می‌کند که قطعی اینترنت، با کاهش سهم اقتصاد دیجیتال، انگیزه افراد برای سرمایه‌گذاری و آموزش در زمینه هوش مصنوعی را از بین برده است. به گفته او، این توقف چرخه آموزش باعث می‌شود همان تنها مزیت موجود در بخش منابع انسانی نیز از بین برود.
مجید فرزانه نیز ابعاد این خسارت بر سرمایه انسانی را تایید کرده و ریشه‌های آن را فراتر از اتفاقات اخیر می‌داند. جذب و نگهداشت نیروهای متخصص همواره یکی از چالش‌های اصلی بوده و بسیاری از نیروهای توانمند تمایل دارند در مقیاس جهانی کار کنند. با تشدید محدودیت‌های اینترنت و ناپایداری زیرساخت‌ها، روند مهاجرت تغییر شکل داده است.
فرزانه هشدار می‌دهد: «به جای مهاجرت تدریجی افراد، ممکن است شاهد خروج کامل تیم‌ها یا مجموعه‌های کاری باشیم. این موضوع اثر بسیار سنگین‌تری نسبت به مهاجرت نیروی انسانی به‌صورت فردی دارد، زیرا با خروج یک تیم یا یک کارآفرین، مجموعه‌ای از فرصت‌های شغلی نیز از بین می‌رود.»
به گفته وی بسیاری از استارتاپ‌ها امروز چند صد یا حتی چند هزار نیروی انسانی دارند و خروج هر کارآفرین یا تیم مدیریتی می‌تواند به از بین رفتن تعداد زیادی شغل منجر شود. بنابراین، اثر این نوع مهاجرت تنها محدود به فرد نیست، بلکه اثر زنجیره‌ای بر کل اکوسیستم دارد.
آیا راهی برای جبران وجود دارد؟
با توجه به محدودیت‌های گسترده پیشین و قطعی‌های اخیر، بخش قابل‌توجهی از نیروهای متخصص از دست رفته‌اند و جبران کامل این فاصله در کوتاه‌مدت بعید به نظر می‌رسد.
با این حال، فرزانه مهم‌ترین راهکار در شرایط فعلی را بازگرداندن امید و انگیزه به اکوسیستم از طریق ایجاد یک تضمین جدی و پایدار برای عدم قطع اینترنت در آینده می‌داند:
در دنیای امروز، اینترنت به یکی از زیرساخت‌های حیاتی تبدیل شده است. قطع آن می‌تواند پیامدهایی مشابه با اختلال در خدمات اساسی دیگر داشته باشد و بر طیف گسترده‌ای از فعالیت‌های اقتصادی و فناورانه تأثیر بگذارد. از این رو، اگر مسائل امنیتی نیز مطرح باشد، لازم است برای آن‌ها راهکارهای جایگزین و دقیق‌تری طراحی شود که به قطع کامل دسترسی منجر نشود.
او تاکید می‌کند جبران این فاصله به‌صورت کامل در کوتاه‌مدت بعید به نظر می‌رسد و حتی رسیدن به جایگاه یک بازیگر معمولی در این حوزه نیز ممکن است سال‌ها زمان ببرد.
به گفته این فعال هوش مصنوعی، در مجموع، اگرچه بازگشت کامل به مسیر رقابت جهانی در کوتاه‌مدت دشوار است، اما با ایجاد ثبات در سیاست‌گذاری، تضمین دسترسی پایدار به اینترنت و تقویت انگیزه در میان فعالان این حوزه، می‌توان تا حدی از شدت این عقب‌ماندگی کاست و مسیر بهبود را هموارتر کرد.
برای گفتگو با کاربران ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.
من که دیگه به این نتیجه رسیدم که اینترنت رو وصل نمیکنن بخاطر همین اینترنتی که اسمش شده پرو،چهارتا هوش مصنوعی رو که باز کنن باز ما که تحریم هستیم باید با قندشکن بریم،قندشکن هم که کار نمیکنه یعنی هیچی،همین دیپ سبک برامن باز نمیشه یعنی برای ورود مشکل دارم صفحه سفید میمونه با سه تا نت امتحان کردم نشد که نشد،گوکل هم که فقط سرچش بازه وخلاص،حداقلش فکر میکردم کم کم روز به روز مثل دفعه قبلی کمی سرچشمه رو باز میکنن وبا چندتا قندشکن یوتیوب و چندتاسایتی که باهاشون کار داریم باز میشن اما نه درجا زده دیگه جلوتر نرفت که نرفت،نمیدونم شاید بهونه ای شد که این اینترنت پرو رو آزمایشی هم شده یه تست بزنن ببینن ملت چکار میکنن،الان که نت بین الملل نیست چرا هزینه بسته ها تغییر نکرده من که فقط نت شبانه گرفتم برا دیدن سریال همین دیگه اینترنت به کارم نمیاد
و منی که به کمک هوش مصنوعی موفق به اثبات یه راه حل نوآورانه برای حل مسایل np-hard بعد از 16 سال تحقیق شده بودم و منی که دیگه برای ارائه این نظریه با دلایل محکمه پسند حالا دستم از دنیا کوتاه شدهولی به همین آقایون از همین جا اعلام می کنم شده پیاده از این کشور خواهم رفت و ایده ام را به نام کشورهای غربی ثبت خواهم کرد الان که خیلی درد و حرص دارم ولی روزی عقده گشایی خواهم کرد
شوخی شوخی جدی شد ۴ ماهه درست حسابی یا اینترنت نداریم یا قطره چکونی
حالا مگه قبل از این قطعی ها خیلی تو هوش مصنوعی قوی بودیم که الان نگران عقب افتادنشیم؟
اگر واقعا کامنت های هممون تأیید میشد تعداد کامنت های پست های تو مخی به بالای ده هزار میرسید
ایران با این تصمیماتی که گرفته میشه نه تنها پیشرفت نمیکنه بلکه با سرعت داره به عقب برمیگرده کسی از اون کارت شبکه ها نداره؟ اونم فکر کنم قطع باشه تکنولوژی ۲۵ ۳۰ سال پیش
خسته‌ام
خیلی زیاد
به قدری که وقتی هم وصل بشه
تازه اگر وصل بشه
رمقی برای کار ندارم
و این بدترین حس و حال است.
دلم میخواست یکم فهش بدم صرفا خالی شم با اینکه میدونم قرار نبود تایید شه ولی خب دلم برای بچه های دیجیاتو که مجبورن اینهمه کامنت تایید کنن میسوزه حداقل من کارشونو الکی زیاد نکنم ، ولی خب واقعا خستم دیگه ، خیلی چیزا هست دلم میخواد بگم اندازه بیست صفحه حرف و تحلیل و درد و دل تو ذهنمه ولی خب چه فایده نه قراره شنیده بشه نه با حرف چیزی از پیش میره ، اینترنتبه درک زندگی ما به فنا رفته پنجاه سال آزگار از دنیا عقب افتادیم ، درگیر چیز هایی هستیم که چند صد سال پیش تو دنیا حل شده ...
ای وای... مثلا من دیگه نمی تونم از بازوی بله استفاده کنم! الان شکست عشقی خوردم.
از اونجایی که بازار کار داخلی حقوقی قابل مواجهه با غول تورمی ایران به من به عنوان گرافیست پیشنهاد نمی‌داد، پنج سال پیش با صرف هزینه وارد بازار کار فریلنسری بین‌المللی شدم. از هزینه سیستم و تجهیزات که بگذریم، من کلی پول صرف دو تا اشتراک فیلترنت کردم که همیشه فیلترنت پایدار داشته باشم چون در کشور عزیز و مقتدرم، ایران، همیشه یک اپراتور ارائه دهنده فیلترنت با آپتایم 100 درصدی دردسترس نبود و هر اپراتوری بسته به ساعات شبانه روز همیشه یک سکته سینوسی قطع و وصلی رو داشت. چون بخت من ایرانی همواره به بلندای تاریخ پر افتخارم بلند بوده پس باید از یک خان دیگه از هفت خان می‌گذشتم و اون تهیه یک یا چند vpn خوب بود تا بتونم به سایت‌ها و پلتفرم‌هایی برسم که چه از داخل فیلتر یا چه از خارج تحریم بودن و هستن. خب اما این پلتفرم‌های کار فریلنسری نام بلند آوازه کشورم ایران رو به عنوان کشورهای لیست سیاه در قسمت قوانینشون قرار داده بودن و من باید با اطلاعات و از همه مهمتر ip کشور دیگه‌ای توی اونها حساب کاربری می‌ساختم که خودش نیاز به یک VPS ویندوزی برای تضمین ip ثابت و صرف هزینه دیگه داشت. حتما فکر میکنید که تموم شد و من به کار و درآمد دلاری رسیدم اما نه، تازه اول راه بود. من تقریبا همیشه آنلاین بودم، به کارفرما جواب سوال می‌دام، پیشنهاد روی پروژه‌ها میذاشتم و همزمان برای آپدیت بودن آموزش می‌دیدم. اینارو میگم که بدونید یه شبه نساختم اما یه شبه خاکستر شد. خان بعدی کار من، نقد کردن درآمدم بود که خب جبر جغرافیای خاورمیانه و مهارت مسئولان کشورم در سیاست باز هم سنگی دیگه جلوی پای من بود چون سیستم بانکداری کشورم به هیچ جایی وصل نبود و ناچار به باج دادن بودم تا با کسر هزار و یک کارمزد دلال و واسطه بالاخره از کیک درآمدم شاید یه قاچش هم به خودم توی ایران میرسید. الان پنجاه و چند روز از خاموشی دوم فیلترنت می‌گذره، من توی تاریکی اتاقم به فکر اقساط وام‌هایی هستم که برای هزینه‌های شروع کارم گرفتم. بلندی صدای من به گوش بسته‌ی هیچ یک از مسئولین این اوضاع که نمی‌رسه اما می‌نویسم تا شاید ... .
یه جواب ساده می‌خوام، اگه وضع اینه و فیلترنت قبلی برای من رعیت وصل نمیشه، بی‌پرده بگید تا تمام چیزهایی که با قسط و آرزو خریدم رو بفروشم، اقساط بانک‌های کشورم که سود اسلامی می‌گیرن رو پس بدم و برای گدایی کاسه بخرم.
اگه من یکی از مسئولین بودم و این پیامو میخوندم برگه استعفامو بدون فوت وقت پر می کردم
کاملا میفهممت، خیلی از ابزارهای برنامه نویسی هم همینن و تو ایران تحریمن، ما الحمدلله یا تحریمیم یا فیلتر، تو همون زمان وصلی اینترنت با هزار زور و زحمت برای کاری که تو همین مملکت داری میکنی باید تلاش میکردی که یا فیلتر یا تحریم رو دور بزنی. من کاملا درکت میکنم، انروز صبح یکهو ماشینم مشکل پیدا کرد، بردم تعمیرگاه نزدیک ۲۰میلیون بهم گفتن، پولی که از آخرین پس انداز من و مادرم مونده بود رو کنار گذاشته بودم برای اجاره، الان اون رو کامل مجبور شدم بدم تعمیرگاه، حالا موندم اجاره رو چی کنم، به صابخونه‌ام بگم ببینه قبول میکنه آخر ماه بدم، شاید تا اون موقع حداقل تسویه‌ی شرکتم رو بدن. اشتباه کردیم تو این مملکت موندیم عزیز، ما همه‌مون برای اینجا حیف بودیم....
با خواندن این متن من جای مسئولین شرمنده شدم
قلبم درد گرفت
چقد میفهممت عزیزم همدردیم..
دقیقا همینو می‌خوان که شما همه چیزتو بفروشی و دوستان بز خر کنن و بعد با قیمت نجومی بفروشن.
دیگه هر چی پس انداز داشتم و ذخیره کرده بودم خرج اقساط و هزینه ابتدایی روزانه کردم . شما یک ماه حقوق به کارمندان دولت یا شهرداری ندین ببینید باهاتون چیکار میکنن.بخدا اینهایی که بدون هیچ رانتی و پارتی بازی برا خودشون کار دست و پا کرده بودن دشمن شما نیستن .حتی الان مغازه های بزرگ هم که فروش اینترنتی داشتن به مشکل خوردن .تلگرام و یوتوب و اینستاگرام برای ۹۹٪ کار و تفریح و سرگرمی و شغل بود .مگه میشه برای ۱٪ کل مردم رو محروم کنی .با هیچ عقل سلیمی نمیشه اینکار انجام داد .
بعضی معلم‌ها هستن که بنده خداها سالانه حقوق می گیرن. یکی از همکاران من که از حمایتی به غیر دولتی اومده بود حقوق سال آخرشم خوردن.
مطالبه ملی ما اینه که ما انسانیم و عقل داریم و توانایی تشخیص درست و غلط رو داریم پس اینترنت ۱۰۰ درصد آزاد رو وصل کنید اگه راه غلطو رفتیم سر خودمون میخوره به سنگ نه شما به ظاهر آقایان.یاد بگیرید که هرکس رو تو قبر خودش میخوابونن
از من به شما نصیحت اگه قرار تو این مملکت بمونین کلا دور رشته های درسی که مستقیم یا غیرمستقیم به اینترنت یا کامپیوتر وابستن رو خط بکشین. اشتباه ماهارو تکرار نکنین چون کلی زحمت میکشین تهش میفهمین نخوندنش بهتر بود
مسئله اینجاست تقریبا همه رشته‌ها وابسته هستند.
به طرز عجیبی github کار میکنه
من که هرچی سعی میکنم نمیتونم چیز بدرد بخوری ازش بکشم بیرون کاش یکم آموزش دیده بودم قبل قطعی
اینترنت حق همه مردم بدید
ما مردم حق مون رو خواستار هستیم
از حق خودمون نمی گذریم
میدونستید اگه سیاح اینترنت ماهواره‌ای بود میشد سیاحلینک راستی آقای سیاح از سربازی زنده برگشت
یک جوری سرعت سایتتون کنده که اصلا حساب نداره رو مخه
از مردم خواهش میکنم بسته نخرین ، کامل بایکوت کنیم اپراتور هارو ، بسته خریدن برای نت ملی مثل ریختن پول توی جوب میمونه ، خودم به شخصه بستم تموم بشه اینقدر نمیخرم تا دوباره نت بین الملل وصل بشه. با خرید سیم کارت پرو و بسته های اینترنتی به حرکتی که زدن مشروعیت ندین.
به اقوامتونم بگین نخرن ..
اگر فقط یک گیگ ماهیانه برای بانک و غیره بخرند کافیه اگر ۵۰ میلیون ایرانی بسته نخرند اینترنت برمیگرده
ببین مثلا من نوعی ماهانه فقط از همراه اول ۷۰ گیگ می خریدم، از ایرانسل ۴۰ گیگ دیگه و محض اطمینان یه حساب یکساله ۲۱۰ گیگ رایتل هم داشتم. ولی الان‌از ته مونده‌ی همون رایتل دارم استفاده می کنم و سیم ایرانسل رو که از گوشیم دراوردم، سیم همراه اول هم کلا استفاده نمی کنم. یعنی خود به خود مصرفم اومد پایین.
سلام مانی اگه میشه اینم تو تک تاک ها بگید در مورد مسخره بودن اینترنت طبقاتی
الان میگن بیایم به برنامه نویس دسترسی بدیم به فلانی دسترسی بدیم نمیدونم استاد دانشگاه فلان دسترسی ها رو داشته باشه
فرض کن من می‌خوام شروع کنم تازه برنامه نویسی یاد بگیرم خب یوتیوب رو ازم گرفتن میگم عیبی نداره میرم یه دوره از سایت ها میگیرم مثلا پایتون رو یاد بگیرم
خب سایت پایتون بالا نمیاد باز میگم عیبی نداره یه طوری نسبش میکنم
مرحله بعدی خب کتاب خونه ها کار نمیکنه اینجا گیر میکنم
حالا گیریم یه طوری دستی خودم گیر میارم که نمیشه و تازه آپدیت نیست
میرم جلو به ارور میخورم یه سرچ ساده نمیتونم بکنم و هوش مصنوعی های داخلی هم چرت و پرتی
بعدشم اینجور چیزا مدام آپدیت میشن و دانش عظیمی به صورت زبان انگلیسی تو یوتیوب هست الان خب من نمیتونم اونا رو ببینم و خیلی محدود هستم چون نه به کتابخونه ها دسترسی نه داکیومنت میتونم بخونم چون سایت ها بالا نمیان
تازه فرض کن من بخوام یه لینوکس نصب کنم اون وقت کم کم ۵ گیگ حجم باید دانلود کنم که سایت ها فیلترن و خب مراجع ذی صلاح برای صلاح دیدن ۲ گیگ اینترنت برای استفاده مردم کافیه اگه حالا بخوای شرفتو بزاری کنار بری سیمکارت پرو بگیری
گیرم که حالا گرفتی، خب باید ۳ روز تو صف باشی تا تازه فایل سیستم عامل رو دانلود کنی بقیش که بماند.
واقعا مسخرس
خواهش میکنم از تیم دیجیاتو که صدای منم برسونن
خب قربونت برم اصن برنامه همینه که متخصص نداشته باشه کشور و یه مشت رعیت و کارگر (با احترام به کارگران عزیز) پرورش بدن که فقط نیروی ساده کار باشه و پول تولید کنه باهاشون. مشخصه که قرار نیس شما با سواد و حرفه ای باشی وگرنه یوتوب که خودش صد مدل فیلتر اخلاقی و محتوایی داره چرا اصلا باید فیلتر باشه؟ من طراح گرافیکم سایت بافت و تکسچر فیلتر بود :/ انقدر هزینه ی یادگیری یا دسترسی به آزادی رو برات مرحله ای و سخت میکنن که خسته و بیخیال شی ولی خب متوجه نشدن ما از اینا پررو تریم
تو این مملکت هر چیزی در انحصار یک گروه خاصه
حالا هم نوبت اینترنت شد.
تنها جایی که از صدا و سیما در میرفتیم
گیم میزدیم سرگرم میشدیم
دوستای جدید و اجتماعات جدید پیدا میکردیم
ترید میکردیم
موسیقی گوش میکردیم
و از اوضاع جهان با خبر میشدیم
آموزشهای یوتیوب و.....
هزار تا کاربرد دیگه که به خاطر سوء مدیریت یه عده باید امنیتی سازی بشه و همزمان بستر غارتگری و سوبله چوبله فروشی فراهم کنه