اقتصاد دیجیتال و بنبست گفتمانی
در این یادداشت تضاد آشکار دولت در مدیریت موفق زیرساختهای فیزیکی و ناکارآمدی مخرب آن در مواجهه با اقتصاد دیجیتال بررسی شده است.
در دیجیاتو ثبتنام کنید
جهت بهرهمندی و دسترسی به امکانات ویژه و بخشهای مختلف در دیجیاتو عضو ویژه دیجیاتو شوید.
عضویت در دیجیاتوویدئوی مرتبط
احمد عطارزاده، فعال اقتصاد دیجیتال در یادداشتی که برای دیجیاتو نوشته، تضاد آشکار عملکرد دولت در مدیریت موفق زیرساختهای فیزیکی هنگام بحرانهای سخت و ناکارآمدی مخرب آن در مواجهه با اقتصاد دیجیتال را تحلیل کرده است.
دولت اکنون در میانه جنگ و صلح مشخصا در حال تجربه شرایط زیستی ناشناختهای در جایگاه حکمرانی است. تجربه سال گذشته به روشنی نشان داد که کارآمدی دولت در مدیریت زیرساختهای حیاتی و صنایع بالادستی در شرایط جنگی، ستودنی و قابل دفاع است. از تأمین برق و بنزین تا ذخایر راهبردی مواد غذایی، دولت توانست با تکیه بر پروتکلهای نهادینهشده، حتی در اوج حملات، «کمبودها» را مدیریت کند. اما این تصویر موفقیتآمیز، در مواجهه با یکی از مهمترین عرصههای حیات مدرن یعنی «اقتصاد دیجیتال» به کلی وارونه میشود. حالا سؤال اصلی این است: چرا دولتی که در مدیریت حملات موشکی به نیروگاهها، پالایشگاهها و پلها فرماندهی دقیقی دارد، در قبال قطعی اینترنت، که همانند یک بمباران هوشمند عمل میکند، نه تنها طرحی برای مدیریت بحران ندارد، بلکه خود به بحرانآفرین اصلی تبدیل میشود؟
در طول حملات اخیر، هرگاه به تأسیسات برق یا سوخت آسیبی وارد شد، ظرف کمتر از ساعتی، پیامکِ اطلاعرسانی از سوی وزارت نیرو یا نفت یا سایر دستگاهها به شهروندان ارسال میگشت. تیمهای عملیاتی در محل حاضر میشدند و برای مثال حتی یک روز کمبود بنزین در تهران احساس نشد. این سطح از آمادگی، حاصلِ سالها نهادسازی، تدوین گفتمان «مدیریت بحران مقاومتی» و توزیع اختیارات در ساختارهای بالادستی است. دولت به درستی یاد گرفت که زیرساختهای حیاتی نه فقط مسألهای فنی، بلکه مسألهای «قدرتی» و «امنیتی» هستند. این تجربه، الگویی کمنظیر و کارآمدی در مدیریت جنگ از طرف دولت قابل تحسین است.
در نقطه مقابل، اقتصاد دیجیتال، شبکههای اجتماعی و کسبوکارهای برخط، گویی هیچ نهاد کارآمدی در ساختار قدرت ندارند. چرا؟ چون دولت هنوز «گفتمان» این عرصه را درک نکرده است. اگر از منظر میشل فوکو به موضوع نگاه کنیم، قدرت در دوران مدرن دیگر صرفاً در نهادهای سختافزاری مانند ارتش، وزارتخانهها یا انبارهای کالاهای استراتژیک خلاصه نمیشود.
فوکو به ما آموخت که «نهادها» از طریق «گفتمان» به تولید حقیقت و نظم اجتماعی میپردازند. در فضای دیجیتال، نهادهای جدیدی شکل گرفتهاند: پلتفرمها، شبکههای اجتماعی، کیفپولهای هوشمند و اقتصاد خالقان محتوا.
این نهادها، اگر در چارچوب گفتمانی درست تعریف شوند، میتوانند منبعی از «قدرت مولد» باشند، اما فقدان این گفتمان، آنها را به تهدیدی مبهم بدل کرده است. دولت همچنان با ذهنیت «آسیبفیزیکی» به این حوزه نگاه میکند؛ غافل از آنکه قطع اینترنت برای یک استارتاپ یا ۵ یا ۵ هزار نفره، دقیقاً به اندازه اصابت موشک به یک کارگاه ۵ یا ۵ هزار نفره صنعتی، ویرانگر است. تفاوت در این است که اثر موشک بر روی بدنه ساختمان قابل مشاهده است، اما اثر قطعی شبکه بر روی «اعتمادِ کاربر»، «پیوستگی بازار» و «زنجیره ارزش دیجیتال» نه دیده میشود و نه قابل جبران در جداول خسارت.
اقدامات دولت در سال گذشته، متأسفانه در مسیر «انکار» این قدرت نهفته پیش رفته است که این مساله صد البته صرفا به دولت آقای پزشکیان محدود نمیشود و در تمام دولتهای قبلی نیز این عدم شناخت و انکار وجود داشته است و هیچگاه دولتها به سمت نهاد سازی و شناخت این حوزه مهم مدرن گام برنداشته اند.
مصوبات مربوط به بیمه، مالیات و افزایش حقوق کارمندان در دوران آتسبس، نه تنها هیچ تبصرهای برای جبران خسارت وارده به کسبوکارهای دیجیتال ندارند، بلکه حتی میزان خسارت این بخش را به رسمیت نمیشناسند. گویی تنها کسب و کارهایی که هدف موشک قرار گرفتهاند، مستحق حمایتند؛ در حالی که وقتی اینترنت کشوری برای روزها و ماهها در یک سال قطع میشود، هر کسبوکارِ برخطی از درون مورد هجوم مستقیم قرار گرفته است. این عدم شناخت، از یک سو ریشه در عدم بلوغ «نهادهای تنظیمگر دیجیتال» و از سوی دیگر ریشه در ترس از قدرت سیال شبکههای اجتماعی دارد.
جنگ ۱۲ روزه و جنگ اخیر، یک سرمایه عظیم از «اتحاد ملی و اعتماد مردم برای عبور از بحران» خلق کرده است. اما این سرمایه، اگر به سمت نهادسازی مدرن هدایت نشود، به سرعت هدر خواهد رفت. جامعه ایران امروز از توان دولت در اداره جنگ شگفت زده، اما از ناتوانی همین دولت در اداره اینترنت شوکه است
دولت باید درک کند که اقتصاد دیجیتال و شبکههای اجتماعی، «تهدید» نیستند؛ آنها بستری برای تولید «حقیقت» و «قدرت توزیعشده» در معنای فوکویی کلمهاند. زمانی که همه شهروندان به یک شبکه باز و پایدار دسترسی داشته باشند، قدرت نه از بالا دیکته، بلکه از میان کنشهای جمعی تولید میشود. چنین قدرتی، در برابر تهدیدات خارجی، سدی نفوذناپذیر است.
دولت باید کاملا هوشیار باشد که مانند دوران پس از جنگ دوازده روزه این سرمایهی گرانبهای اتحاد ملی را از دست ندهد. چرا که نارضایتی عمومی ایجاد شدهی مردم از عدم دسترسی به اینترنت جهانی، یکی از مواردی است که میتواند این اتحاد را به راحتی از بین ببرد.
بنابراین از دولت انتظار میرود در دوران آتشبس، فرصت را غنیمت شمرده و در مسیر شناخت نهادهای مدرن گام بردارد، نهادهایی که برساختهی گفتمان عمومی جامعه است. برای اقتصاد دیجیتال شرح وظایف مشخص در مدیریت بحران تعریف کند و خسارت وارده از قطعیهای اینترنت را معادل حملات فیزیکی در قوانین بیمه و مالیات به رسمیت بشناسد. و نهایتا به جای اعمال محدودیتهای سلبی، با همکاری بخش خصوصی، «گفتمان قدرت دیجیتال» را به عنوان یک مزیت استراتژیک ملی بازتعریف نماید چرا که اگر دولتی بتواند همزمان با مهار آتش موشکها، زیرساختهای دیجیتال را نیز پایدار و باز نگه دارد، آن دولت نه فقط کارآمد، بلکه هوشمند نیز هست. بیایید این بار از جنگ، درسِ «ابزارسازی مدرن برای قدرت ملی» را بیاموزیم، نه صرفاً مقاومت فیزیکی را.
دیدگاهها و نظرات خود را بنویسید
برای گفتگو با کاربران ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.
عه نویسنده جدید
اقا تبریک
کارآفرین ۳۷ ساله اهل آلیکانته و سهامدار اصلی شرکت Cox در انتخابات ریاست رئال مادرید رقیب پرز است.
.
دوستان به سنش توجه کنید، نمونه ی یک آدم موفق 37 ساله. حالا اینجا بشین از حقوق اولیه، اقتصاد دیجیتال و بنبست گفتمانی حرف بزن، نمیذارن پشرفت کنی اگر از خودشون نباشی.
امیدوارم دفعه بعدی جنگ شد ، زیرساخت های اینترنت کلا قطع بشه تا همه برابر قطع باشیم. نه فقط مردم عادی بیچاره
اونا برای اینکه صدای مردم ایران باشن، استارلینک میخرن
فکر کردی توی جنگ از چی استفاده می کردن خبرنگاراشون؟
از استارلینک هایی که به عنوان جرم از فروشنده ها و... گرفته بودن.
سیم سفیدا با سیم طلایی و پرو منظورشه
اون موقع همشون استارلینک میخرن
تکبیر!!!🙌
از وقت گذاشتن بابت خوندن همچین سالاد کلماتی واقعا پشیمونم
خبه چون من کامنتت رو خوندم دیگه نمیخونم پشیمون نباش
برای مثال حتی یک روز کمبود بنزین در تهران احساس نشد
سهمیه بندی و برداشت کارت سوخت از جایگاه ها نشان از کمبود نبود؟شما اینارو حس نکردی؟
ملاک ایشون از مدیریت درست ، فقط وجود اون محصول توی بازاره؟؟دیگه به کم یابی و قیمتش توجه نمیکنه؟؟
بن بست👂
دوستان لطف میکنید رباته بله ای که لینک یوتیوب میگیره دانلود میکنه رو بگید آیدیشو؟
@acharakbot
یکی opendoorbot پنج تا تو روز رایگان داره یکی اچارک دو تا تو هفته رایگان داره
@YtDownBot
شرمنده ولی الکی لقمه رو دور سرت نچرخون و جرأت داشته باش بگو با قطعی اینترنت مخالفم و دولت حق قطع اینترنت را ندارد یا حرف نزن
آزادی بیان رو عشق است
والا دولت هم کاره ای نیست. اونا نیستن که قطعش کردن
به هرحال دولت کاری که باید بکنه (خدمت درست به تمام مردم) رو انجام نمیده
متوجه منظورت هستم ، منظور من هم از دولت شعام و مرتبط با اون هست ، بلاخره دست مردم که نیست ، مثلا پزشکیان مثلا مثلا😂، رئیس شعام هست
نمیدونم امروز چرا حس حاله جمعه میده
انگاری همه چیز خیلی تیره شده
احساس دلتنگی شدیدی نسبت به خاطراتم دارم
شماهام اینطورین؟
منم دقیقا همینطورم البته اینکه به آینده فک می کنیم اونم مداوم بی تاثیر نیست
منم همینطور فقط با این تفاوت که هر روز اینطوریم
روز ماهم همینه ولی این سری شدید تر شده
الآنم کامنت گذاشتم برای ی بنده خدایی زیر همین کامنتم هنوز تایید نشده صحبت کردن ماهم جرمه الان
از عالمو آدم بی خبرم
پدرم میگه شده مثل دوره ما
تا خونه هم نمیرفتیم ازحال هم باخبر نبودیمو همو نمیدیدیم
ولی ما چون مدام توی فضای مجازی از همه چی لحظه به لحظه مطلع بودیم بعد این وضعیت احساس میکنی همه رفتن انگار کسی نیست
خود قبلیم رو یادم نمیاد، یادم نمیاد قبل این هفتاد روز من کی بودم؟ چی دوست داشتم؟ با چه آدمایی تعامل میکردم؟
همه چیز رو گم کردم. خودم رو گم کردم.
همچنین بدجور دلتنگ زندگیمم که تو 75 روز پیش متوقف شده
خیلی حس بدیه اینکه بدونی چیه تجربش کرده باشی ولی الان نتونی بدستش بیاری روانی میکنه ادمو
دقیقا ، انگار زندگیمو ازم گرفتن من آدم بشدت درونگراییم و ببرا من همچین حسی میده کاملا
معمولا ی آدم درونگرا نمیگه درونگرام
چون اسمش روشه درونگرا همه چیزو میریزه تو خودش😶
ولی خب سعی کن نباشی
فک کنم همگی تو این حس مزخرف دلتنگی و نوستالژی هم دردیم
خوبه حداقل هستن که حس حال مارو درک کنن ، جمع شن زیر کامنت بزارن
از دی تا الان همه روزام مثل جمعه ساعت ۶ شب شده
منم همینطور . از وقتی نتا قطع شده مثل گربم جوجو زندگی میکنم میخورم میخوابم بیدار میشم کلاس های B1 المانیم تموم شد باید تمرین کنم تا یادم نره ولی دستو دلم نمیره
مشکل همینه کلاسم نمیشه رفت 4 نفرو آدم تو دانشگاه ببینه
خیلی رفیقام رفتن از اینجا
منم یه کورس کامل B1 آفلاین دانلود کردم . قبل جنگ حدود 5 اسفند
تا الان یه 5 باری میشه که تمومش کردم
یه 5 باری هم رایت آپ نوشتم ازش . بعد هربار که حوصلم سر میرفت رایت آپ رو پاک میکردم از اول مینوشتم
من خدا تومن پول کلاس حضوری دادم . B1 تموم کردم چون کسی نیست باهاش sprechen کنم یادم میره و باید تو خونه تمرین میکردم با چت جی پی تی و الان نتا ملی شده و من موندم و خودم
فقط میخوابم تا فردا بشه نت رو وصل کنن بیدار میشم همینطور دچار یه لوپ تو زندگی شدم بیشتر
دقیقا شده مثل ی خلع سیاه مبهم
فقط امروز نه، چند وقته هرروز حس جمعه رو میده
حالم خیلی بد منم دلتنگم
😹🫵