ثبت بازخورد

لطفا میزان رضایت خود را از دیجیاتو انتخاب کنید.

Very satisfied Satisfied Neutral Dissatisfied Very dissatisfied
واقعا راضی‌ام
اصلا راضی نیستم
چطور میتوانیم تجربه بهتری برای شما بسازیم؟

نظر شما با موفقیت ثبت شد.

از اینکه ما را در توسعه بهتر و هدفمند‌تر دیجیاتو همراهی می‌کنید
از شما سپاسگزاریم.

تکنولوژی

نوسان رادار کلودفلر؛ بررسی نشانه‌های تغییر در شبکه اینترنت ایران

داده‌های کلودفلر از اینترنت ایران چه می‌گویند؟ بررسی نشانه‌های وایت‌لیست، اختلال VPN و تغییرات شبکه در روزهای اخیر.

امیر مستکین
امیر مستکین منتشر شده در 24 فروردین 1405  |  12:05

اینترنت به معنای واقعی کلمه، برای کاربران ایرانی در دسترس نیست اما ترکیبی از داده‌های فنی و نشانه‌های میدانی که شامل تغییر در الگوی ترافیک کلودفلر و باز شدن محدود برخی سرویس‌ها می‌شود، تصویری پیچیده‌تر از وضعیت فعلی شبکه کشور ارائه می‌دهد. وضعیتی که بیشتر به یک بازآرایی کنترل‌شده شباهت دارد.

داده‌های رادار کلودفلر نشان می‌دهد ترافیک اینترنت ایران پس قطعی بیش از ۴۰ روزه، در ۲۴ ساعت اخیر با افزایش قابل توجهی همراه شده است. این در حالی است که تجربه کاربران همچنان از تداوم محدودیت گسترده در اینترنت حکایت دارد.

داده‌ها چه می‌گویند؟

در نگاه اول، این افزایش می‌تواند نشانه‌ای از بازگشت اینترنت تلقی شود؛ اما بررسی دقیق‌تر نشان می‌دهد که چنین برداشتی لزوماً درست نیست. نکته مهم در تحلیل این داده‌ها، ماهیت خود کلودفلر است. این سرویس تنها بخشی از ترافیک اینترنت، یعنی درخواست‌هایی که به زیرساخت کلودفلر یا DNS آن (1.1.1.1) می‌رسند را اندازه‌گیری می‌کند.

سهم بالای درخواست‌های DNS از نوع TXT در داده‌های کلودفلر دیده می‌شود؛ رکوردهایی که معمولاً برای احراز هویت دامنه، تنظیمات امنیتی و برخی ارتباطات سیستمی استفاده می‌شوند.افزایش سهم این نوع درخواست‌ها احتمالا می‌تواند نشان‌دهنده غلبه ترافیک زیرساختی یا الگوهای خاص دسترسی در شرایط محدودیت باشد.

بنابراین در شرایط قطعی اینترنت، آنچه در نمودار دیده می‌شود، لزوماً نماینده کل رفتار کاربران نیست، بلکه بازتاب بخشی از شبکه که هنوز به بیرون متصل است محسوب می‌شود.

از سوی دیگر، ایران یکی از کشورهایی است که سهم ترافیک غیرانسانی (Bot) در آن بسیار بالاست و در برخی بازه‌ها به بیش از ۸۰ درصد نیز رسیده است. برخلاف برداشت رایج، این موضوع لزوماً به معنای فعالیت غیرعادی نیست، بلکه تا حد زیادی به استفاده گسترده کاربران از VPN در کشور بازمی‌گردد. استفاده از VPN باعث می‌شود ترافیک کاربران از طریق IPهایی عبور کند که الگوی رفتاری آن از دید سیستم‌های تشخیص، شباهت زیادی به ترافیک بات‌ها پیدا می‌کند.

همچنین داده‌ها نشان می‌دهند که ترافیک همچنان عمدتاً بر بستر IPv4 جریان دارد و سهم IPv6 ناچیز است؛ نشانه‌ای از اینکه ارتباطات فعلی از مسیرهای محدود و کنترل‌شده عبور می‌کنند.

در چنین شرایطی، می‌توان این‌گونه استدلال کرد که افزایش ترافیک ثبت‌شده بیشتر ناشی از فعالیت زیرساخت‌ها، دیتاسنترها، سرویس‌های داخلی و ارتباطات محدود سیستمی با خارج از کشور است، نه استفاده عمومی کاربران.

نشانه‌های میدانی و باز شدن سرویس‌های فنی

اما مشخصا این همه داستان نیست و هم‌زمان با این داده‌ها، نشانه‌های میدانی مهمی نیز دیده می‌شود.

بررسی‌های دیجیاتو نشان می‌دهد در ۲۴ ساعت گذشته، دسترسی به برخی سرویس‌های کلیدی حوزه توسعه نرم‌افزار از جمله Vercel، Next.js، SourceForge و Let's Encrypt برای بخش قابل توجهی از کاربران امکان‌پذیر شده است.

ماهیت این سرویس‌ها که در زنجیره توسعه، استقرار و امنیت وب نقش حیاتی دارند این فرضیه را تقویت می‌کند که نوعی دسترسی هدفمند یا «اینترنت وایت‌لیست» در حال شکل‌گیری یا گسترش است و احتمالا طی روزهای آینده در صورت ادامه قطعی اینترنت، این لیست بزرگ‌تر خواهد شد.

برای مثال شنیده‌هایی درباره احتمال بازگشایی برخی سرویس‌های گوگل مطرح شده است؛ هرچند تاکنون هیچ تأیید رسمی در این‌باره ارائه نشده و شواهد موجود نیز برای نتیجه‌گیری قطعی کافی نیست.

از سوی دیگر، گزارش‌های غیررسمی حاکی از آن است که پس از تعطیلات، دامنه دسترسی کسب‌وکارها و کارکنان آن‌ها به اینترنت سفید چه از طریق فعالیت بدون توقف نهادهای صنفی در این خصوص و چه از طریق روش‌های جدیدی همچون سیم‌کارت‌های پرو افزایش داشته است.

باید توجه داشت که اکنون سیم‌کارت پرو توسط همه اپراتورهای کشور ثبت‌نام و ارائه می‌شود؛ سیم‌کارتی که برای هر شخص (کارمند کسب‌وکار) با ۵۰ گیگابایت اینترنت هزینه‌ای ۲ میلیون‌تومانی دارد. این هزینه، قابل مقایسه با تهیه اینترنت از بازار آزاد نیست چراکه با ۲ میلیون‌تومان از خوش‌انصاف‌ترین فروشنده VPN، نهایتا می‌توان ۴ گیگابایت ترافیک اینترنت خرید.

در کنار دو نکته‌ای که توضیح دادم، طی ۲۴ ساعت گذشته، رفتار ناپایدار VPNها نیز توجه‌برانگیز شده است. بررسی‌های دیجیاتو نشان می‌دهد برخی VPNهای قدیمی و ارزان که پیش‌تر به‌طور کامل از کار افتاده بودند، در برخی اپراتورها و به‌صورت پراکنده برای مقطعی دوباره متصل شده‌اند. این اتصال کاملا پراکنده است و ممکن است دو کاربر یک اپراتور تجربه متفاوتی داشته باشند. 

اینترنت در فاز گذار؛ بازآرایی تدریجی؟

از منظر فنی، چنین وضعیتی معمولاً زمانی رخ می‌دهد که سیاست‌های کنترل ترافیک، از جمله فیلترینگ مبتنی بر IP، SNI یا بازرسی عمیق بسته‌ها (DPI)، به‌صورت یکنواخت اعمال نمی‌شوند یا در حال تغییر و آزمایش هستند. این ناهماهنگی می‌تواند نشانه‌ای از اجرای تدریجی یا بازتنظیم این سیاست‌ها در سطح شبکه باشد.

مجموع این شواهد از داده‌های کلودفلر گرفته تا تغییرات رفتاری در دسترسی‌ها، بیش از آنکه نشان‌دهنده «بازگشت اینترنت» باشد، تصویری از یک فاز میانی را ترسیم می‌کند؛ مرحله‌ای که در آن، دسترسی‌های ویژه به‌صورت انتخابی بازتعریف می‌شوند. به کلام دیگر، به نظر می‌رسد در نقطه کنونی و پیش از اتصال کامل اینترنت، شبکه اینترنت ایران در حال عبور از یک وضعیت «قطع گسترده» به سمت مدلی از «دسترسی طبقه‌بندی‌شده» است.

تا زمان انتشار این گزارش، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات پاسخی به پیگیری‌های دیجیاتو در این رابطه نداده است. ما در ۲۴ ساعت گذشته تلاش کرده‌ایم تا دست‌کم با ده نفر از مدیران وزارت ارتباطات صحبت کنیم اما تاکنون موفق به دریافت پاسخی از هیچ‌یک نشده‌ایم.

امیر مستکین
امیر مستکین

امیر مستکین سال ۱۳۹۳ برای روایت دنیای فناوری به دیجیاتو آمد. او از سال ۱۳۹۶ مسئول تحریریه و در سال ۱۳۹۹، سردبیر دیجیاتو شد. امیر از ابتدای سال ۱۴۰۲ مدیرعامل گروه رسانه‌ای پرتو (دیجیاتو، ویجیاتو، روزیاتو) است.

دیدگاه‌ها و نظرات خود را بنویسید
نظرات ثبت شده (281 مورد)
  • Reza23111

    اینم بخاطر همونایی هستن که بتازگی اینترنت گرفتن نه ما

  • MardeMojarad

    سایت sourceforge واسه من با نت ایرانسل باز میشه اما با نت مودم ایرانسل (اینترنت ثابت) باز نمیشه. انگار مسئول اینترنت ثابت ایرانسل خودش یک محدودیت‌هایی هم از خودش به محدودیت‌های دیگه اضافه میکنه. بعد از جنگ ۱۲ روزه هم با اینکه نت اینترنت همراه ایرانسل متصل شده بود، اینترنت ثابتش تا دو ماه بعد جنگ هم قطع بود تا جایی که فکر کردم کلا مودم مشکل سخت‌افزاری پیدا کرده.

  • Travis8

    درود،همین که گوش شنوا دارین جای شکرش باقیست ولی گذشت بر ما آنچه که نباید میگذشت طبق مثل قدیمی، حالا اگر اینترنت بین الملل وصل شد فبها اگر نه همین سایت دیجیاتو که دلیرانه پایداری کرده بدلیل عدم آپدیت افزونه هاش ممکنه مثل همه کسایی که سایت و دامنه و هاست داشتن داغون میشود خواهشا فکری بکنین

  • سعيد

    یه سوال ذهنمو درگیر کرده. چرا ملت فهییییم ایران نباید اینترنت داشته باشن ؟!!

  • Rahgoozaran

    خشت اول که نهد معمار کج
    تاثریا میرود دیوار کج

  • Sepehr_e_baba2

    ۴۵ روز و یک ساعت از قطعی اینترنت گذشت.

    • Lia_Ebi_8010

      این امضا و خیلی برام آشناس...

  • iam_milad

    صدا و سیما حیدر حیدر کنان درحال توییت خوانی کاربران ایرانی فضای مجازی، در زمانی که ما به اینترنت نمی‌تونیم وصل بشیم، لطفاً چنین خبری رو پوشش بدین.

    • Sepehr_e_baba2

      آخ دقیقا درست گفتی.
      خیلی حرصم می گیره وقتی مردم به اینترنت دسترسی ندارن، توییت برامون می خونن.

      • InTERanet

        تنها چیزی که این موقع ها ارومم میکنه اینه که تیک ابیشون پریده بود ولی اکانتی که باهاش توی تویئتر فیلم....میبینم تیک آبی داره

  • chbchild

    همه با هم برابرند و برخی برابر تر...

    • Travis8

      سیم کارت سفیدها تنها گروهی بودند که نَم پَس ندادن و جیک نزدن،همگی حدود ۳ سال تا زمان رئیس جمهور شهید نت و سیم سفید داشتن حتی کلامی حرف نزدند و راز نگهداری کردند آنوقت آحاد ملت با دلهره و اضطراب با عزیزانشان نمیتوانستند ارتباط داشته باشند
      این حجم از تبعیض واقعا دلزدگی و دلمردگی داشت، هنوز هم درب به همان پاشنه قبلی میچرخد هنوز هم و متاسفانه

  • Alborz777

    فرض کنید اینترنت کل کشور تا فردا وصل بشه. طبق روال، اکثر کاربرها بسته می‌خرند. با توجه به اینکه دلیل قطع کردن اینترنت وضعیت جنگی بوده، از کجا معلوم بعد از اینکه حسابی از جیب مردم پول گرفتند و بعد از آتش بس، اینترنت رو دوباره قطع نکنند!؟

  • t77sajad77

    دیگه واژه "وطن" برام معنی قبل رو نمیده...
    شاید واقعا وطن جایی باشه که انسان احساس زندگی و راحتی کنه نه زادگاهش...
    نه جایی که در آن امنیت از هر نوعی نداشته باشی
    نه جایی که در آن برده به شکل نوین باشی
    نه جایی که در آن آرامش نداشته باشی
    نه جایی که در آن حسرت داشته باشی
    نه جایی که در آن لال باشی
    نه جایی که در آن...

    کاش بشه بریم خیلی جلو یا خیلی عقب.

  • MisterZ

    این موضوع را جدی بگیرید:

    ارائه ی اینترنت پرو به این معنی است که اینترنتی که در اختیار عموم مردم قرار میگرد باید محدود باشه.

    میپرسید چرا؟

    خب معلوم است دیگر! اگر اینترنت آزاد در اختیار مردم باشد، آن کسب و کار اینترنتی چرا باید گیگی 40 هزار تومن به اپراتور پول زور بدهد؟

    پس نسخه ی اینترنت آزاد برای همه با ارائه ی اینترنت "پرو" پیچیده خواهد شد.

  • erfaneh88

    دیجیاتو برای ملت
    ملت برای دیجیاتو

  • erfaneh88

    خدا رحم کنه

  • Drfrank

    توی این مدت به نبود اینترنت عادت کردیم بهتره دیگه وصل نشه تا عادتمون به هم نخوره و در نهایت پلتفرم های داخلی پیشرفت کنن.

    • Niggy

      آخه نمکدون، پلتفرم داخلی هرگز پیشرفت نمیکنه، هيچ چيز تو این مملکت پیشرفت نمیکنه، مثل عقلت که خیلی وقتخ در مرحله کودکی و طفولیت گیر کرده

    • Typhoon

      عذر میخوام ولی شما شایستگی اظهار نظر از جانب بقیه رو ندارید (چون تایید نمی شد مودبانه نوشتم وگرن همینو بی ادبانه تصور کن) پلتفرم داخلی ام پیشرفتی نمیگنه چرا ؟ چون این تجربه رو توی انحصاری کردن صنعت خودرو داشتیم و نتیجش فاجعه ای به اسم خودروی ملی شدهع که باز همونم نمیتونی بخری . میفهمی ؟ اگه میفهمیدی این حرفارو از جانب بقیه نمیزدی .
      برای اینکه عادتت بهم نخوره اینترنت که وصل شد میتونی بله و روبیکاتو استفاده کنی و فیلیمو تنها جایی باشه که فیلم میبینی . تو موظفی دربرابر چرتی که گفتی مسئولیت رو گردن بگیری

    • Alirezai

      فحش

    • Rasti00

      من می‌دونم کدوم طرفی

      ولی خوب حیف که کامنتم تایید نمیشه

    • Amirmk

      جمع نبند کسی عادت نمیکنه تو دوست نداری استفاده نکن اینترنت فقط بله و روبیکا و آپارات نیس

    • Rozalthric

      توی این مدت نبودی تو کامنتا به نبودن عادت کردیم بهتره دیگه نباشی تا عادتمون به هم نخوره و در نهایت پلتفرم های خارجی هم وصل شن

    • Lia_Ebi_8010

      الان جدی گفتی یا شوخی کردی؟ اگه شوخی کردی اصلا خنده دار نبود

    • Rahgoozaran

      پیشرفت با دموکراسی اتفاق میفته...نه با فیلترکردن و بستن دهان منتقد...پلتفرم داخلی که حتی استیکر و نظر منفیو ازت دریغ میکنه هرگز پیشرفت نخواهد کرد

    • MOHAMADAMINI

      وقتی اینترنت وصل شد تو استفاده نکن

    • Solight

      تو عادت کردی منی که با اینترنت بزرگ شدم هیچوقت عادت نمیکنم

    • afshingm

      این نظر شماست و قابل احترامه. نظر منم که تمام زندگیم و پروژه هام آنلاین بوده و کسب درآمدم از این راه بوده هم مثل نظر همه اون هایی که نیازمند اینترنتی که حق طبیعی همه بشریت هست هم قابل احترامه و در نهایت نظر اکثریت مهمه و باید اجرا بشه که توی همین کامنت ها و هزاران کامنتی که توی این مدت توی پست های مشابه این در دیجیاتو قرار گرفته کاملا مشخصه اکثریت با چه کسانی است. در کل نظر اکثریت بر اقلیت تثبیت میشه، نه اقلیت بر اکثریت!

      • Alirezai

        ولی نظر اون قابل احترام نبود

      • Drfrank

        نظر اکثریت شاید اشتباه باشه و وصل شدن اینترنت به ضررشون باشه...

        • Sinabhl

          اگه اینطوره پس چرا بهش میگین مردم سالاری؟
          اگر هم مردم سالاری نیست پس چرا رای گیری می‌کنین؟

        • afshingm

          عذر میخوام نمیدونستم خیر و صلاح اکثریت رو شما تعیین میکنید!؟ 90 میلیون آدم خیر و صلاح خودشونو نمیفهمن ولی شما میفهمید!

    • faraALB

      میشه نظر ندی لطفا ؟ شما عادت کردی ، قرار نیست همه عادت کنن . شما میتونی استفاده نکنی .

      • afshingm

        نه دیگه! چون ایشون میفرمایند که اکثریت به ضررشونه پس نباید وصل بشه! جالبه هر چی با احترام صحبت میکنی هم متوجه نمیشن!!!

    • freephoenix

      هیچ‌کس جز شما عادت نکرده و نخواهد کرد، لطفا جمع نبندید و برای مردم تصمیم نگیرید. شما اگر به «پلتفرم»‌ های داخلی‌تون علاقه دارید می‌تونید وقتی اینترنت بین‌الملل هست هم به استفاده از اونا ادامه بدید.

    • BehnamDadashi

      این یعنی مقدمه ملی شدن نت برا همیشه، بعدشم چه پیشرفتی؟! این وضعیت پلتفرم های داخلته، شاد که کلا ساعات اداری بازه، روییکا پیام میدی سی ثانیه بعدش میرسه، ایتا کاربر نمیگیره، هوش مصنوعی هات همه مدل های اپن سورس دانلود کردن یا api هستن.. با چه زیرساختی میخوای پیشرفت کنی

      • Drfrank

        همین قطع و وصل شدن ها باعث میشه پیشرفت نکنن ولی اگر کامل قطع بشه اینا هم مجبور به پیشرفت میشن...

        • InTERanet

          این چیزی که میگی قبلا هم در کوتاه مدت و هم بلند مدت تست شده
          برای رونق خودروسازی کشور گفتن واردات فلان و بهمان ..ماشین قطع بشه ولی نتنها کمکی نکرد بلکه کمک کرد به مافیای خودرو و تنها پیشرفتشون این بوده که چراغ عقب پراید رو عوض میکنن و میگن تَداااا ماشین جدید ساختیم..

        • LastPw

          ببند دیگه گالتو داری چرت و پرت تفت میدی

    • StarVII

      از طرف خودت حرف بزن تو میخوای برو یه نوکیا قدیمی بخر اینترنت استفاده نکن

    • SENATOR79

      کم تر گل واژه تفت بده

    • ariyan2026

      تو عادت کردی 90 میلیون نفره دیگه عادت نکردن

  • Its_mehdi

    ما و اینترنت شدیم، جن و بسم الله . تا بگی….

  • moho_ab

    اگه حق با شماست ، بیاید توضیح بدید که چرا اینترنت بسته مونده !
    چرا هیچ توضیحی ندارید بدید ؟ ۴۵ روزه اینترنت ندارم جناب مسئولین تقریبا محترم ! مگه حیوان ام ؟ مارو چی فرض کردید ؟؟ یا بیاید توضیح بدید و لال نمونید یا قبول کنید که از آزار دادن ما لذت می‌برید و ما اصلا ذره ای مهم نیستیم ! و در اون صورت هر اتفاقی بعدش بیوفته دیگه کار از کار گذشته !!!

    • Rahgoozaran

      هیچوقت یادمون نمیره دشمن صدای مردمو نبست با قطع کردن اینترنت ولی کسانیکه همواره از مردم دم میزنن اینکارو کردنو ذره ای برای این حجم از نارضایتی نیاندیشیدن.واقعا چراااااا؟؟؟؟؟

  • Ardaliaan24

    دارم به سختی‌های روانی پیش رو فکر می‌کنم
    روان‌های فروپاشیده افرادی که نه پولی دارند ، نه کاری ، نه غذایی ، نه … خودم هم هستم …

  • arvinshahi

    روزشمار قطعی اینترنت رو می‌بینن ولی نابود شدن زندگی مردم رو نه

  • soheil_1378

    دیجیاتو لطفا این مطلب رو برسی کنید "" https://www.aparat.com/v/jee51yi?refererRef=channel_page """ دقیقه 19:00 به بعد. ایا صحت دارد ؟؟

    • Lia_Ebi_8010

      ببین یه چیزی بگم , الان توی اپارات و دیگر وبسایت ها نمیتونی حرفی رو پیدا کنی که جهت دار نباشه واسه همین شخصا به هیچ تحلیلی که توی اپارات هست کوچک ترین اعتمادی ندارم , حتی اگر برخی فضا های داخلی قبلا بی طرف بودن الان دیگه نیستن , به زومیت نگاه کن قبلا خیلی مورد اعتماد بود اما الان اخبارش رو که نگاه میکنی انگار داری صدا و سیما میبینی. همین موضوع باعث میشه که من دیگه حتی به یک کلمه از حرف ها و به ویژه تحلیل هایی که توی رسانه های داخلی پیدا میشه اعتماد نکنم (فک کنم فقط تیم دیجیاتو بود که تو این مدت تونست همونطور که قبلا بود باشه , بقیه که همه تغییر کردن).

      • Sinabhl

        آره اونجا رو من ناراحت بودم وقتی کامنتا بسته شد
        ولی وقتی باز شد رسما از چشمم افتاد

    • Hosein_gholii

      😂😂😂

    • afshingm

      😂😂😂😂

    • Wevu

      هزاران مشکل میشه به این حرف وارد کرد، مثلا یکیش; استریم ویدئو و صدا بصورت ۲۴ ساعته اینترنت و پهنای باند زیادی می‌بره و به راحتی قابل فهمیدنه حتی برای خود کاربر

    • Shaco_Jg

      یارو داره تو ویدئو قشنگ با ملاقه می خوره ؛ وجود بک دور ها تو فریمور پردازنده ها چه دسکتاپ چه موبایل به کسی پوشیده نیست ، اینکه با چه نیتی استفاده می شه معلوم نیست ومشکل شهروند عادی با سطح دسترسی پایین نیست؛ دلیل اینکه دولت روسیه پردازنده خودشو داره و چین پردازنده خودش رو هم مشخص می کنه و ما حتی استفاده از سیستم عامل های مخصوص رو هم شاهدیم.

      • Sepehr_e_baba2

        اونا هم به زودی به مشکل بر می خورن. تایوان سازنده اصلی پردازنده ها و تراشه‌هاست و چین منتظره که هر جور شده تایوان رو ببلعه. پس می فهمیم هنوز این قدر نمی تونه روی تراشه ها مانور بده.
        روسیه هم که تکلیفش مشخصه، وقتی حتی ارتشش تا همین هفته‌ی پیش از تلگرام استفاده می کرده برای مسائل مهمش و این که منابع و دانش لازم هم برای ساخت ریزپردازنده و تراشه ها ندارن، و این که جنگ باعث شده روسیه آسیب مالی عجیب غریبی ببینه، همه‌ی اینا موید این هستن که این قصه برای روسیه و چین فقط بادهای گنده هست.
        ضمنا، کسی به من آدم عادی که توی خونه نشستم دارم محتوامو می سازم یا ادیت می کنم یا بازی می کنم یا فیلم می بینم کاری نداره.

        • Shaco_Jg

          بله حرف شما درسته ؛ نمی دونم چرا بخش زیادی از کامنتم حذف شده، شاید به سقف محدودیت کامنت خوردم.
          تو بخش دوم داشتم می گفتم که باز این دو کشور تلاش بر مستقل سازی بخش دولتی و اطلاعاتی رو دارند اما ایران نه تنها تلاش نمی کنه بلکه با کله رفته تو لونه زنبور.
          شما نگاه کنید بخش دولتی ما عشق عجیبی به کالا آمریکایی دراه و کمتر از آیفون تو دستشون نیست، پیام رسان محبوب دولت هم که واتساپه که اصلا لازم نیست به نژاد مالک واتساپ اشاره کنم؛ معمولا کشور ها برای بخش دولتی یه در قفل شده قرار می دهند اما مال ما اصلا دری نداره که بخواد قفل بشه.
          بخش سوم هم این مسئله رو مطرح کردم که یه عده هستند همین الان بصورت کاملا آزاد و بدون فیلتر به اینترنت وصل هستند که به طرز فوق هوشمندانه و مافوق انسانی اصلاعات مهم را نگه می دارند (اصلا فکر نکنی کمتر از رمزنگاری های بیشرفته برای اصلاعات استفاده می کنند).

  • Cbx

    نت مخابرات داشتم. اونم قطع شد علی برکت الله 😂😂😂😂

نمایش نظرات بیشتر
مطالب پیشنهادی